Με ειδικό ενημερωτικό σημείωμα, η Κομισιόν απευθύνεται ξεχωριστά σε κάθε κράτος-μέλος, επιδιώκοντας να αναδείξει τα οφέλη της εμπορικής συμφωνίας Mercosur, η οποία εγκρίθηκε έπειτα από περίπου είκοσι χρόνια διαπραγματεύσεων με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Με τη συγκεκριμένη συμφωνία διαμορφώνεται μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη της Mercosur, της εμπορικής ένωσης της Λατινικής Αμερικής. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει υπογράψει ποτέ η ΕΕ, αλλά και για τη μεγαλύτερη παγκοσμίως, καθώς οι συμμετέχουσες χώρες αντιπροσωπεύουν συνολικά το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, η Mercosur θα προχωρήσει σταδιακά στην κατάργηση των εισαγωγικών δασμών στο 91% των προϊόντων της ΕΕ, ενώ από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μηδενίσει τους δασμούς στο 92% των εισαγωγών από τη Mercosur. (Διαβάστε αναλυτικά: Τι προβλέπει η συμφωνία Mercosur και γιατί αντιδρούν οι αγρότες).
Τι σημαίνει η συμφωνία Mercosur για την Ελλάδα
Στο ειδικό ενημερωτικό σημείωμα που αφορά την Ελλάδα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι το βασικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις δυνατότητες αύξησης των εξαγωγών προϊόντων, τα οποία σήμερα επιβαρύνονται με ιδιαίτερα υψηλούς, σχεδόν απαγορευτικούς δασμούς, όπως είναι το ελαιόλαδο.
Από την άλλη πλευρά, παρότι προβλέπεται προστασία των ελληνικών προϊόντων από απομιμήσεις στις τοπικές αγορές, ειδικά για τη φέτα –όπως και για άλλα ευρωπαϊκά προϊόντα, μεταξύ των οποίων το γαλλικό ροκφόρ και η ιταλική παρμεζάνα– προβλέπεται μεταβατική περίοδος διάρκειας επτά ετών.
Ειδικότερα, στο παράρτημα της συμφωνίας αναφέρεται ότι «η προστασία της γεωγραφικής ένδειξης ‘Φέτα (Feta)’ δεν εμποδίζει τη συνέχιση της παρόμοιας χρήσης του όρου ‘Feta’ από οποιοδήποτε πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των διαδόχων και των εκδοχέων τους, για μέγιστο διάστημα 7 ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας έχουν χρησιμοποιήσει τη γεωγραφική ένδειξη αυτή με συνεχή τρόπο σε σχέση με τα ίδια ή παρόμοια προϊόντα στα εδάφη της Αργεντινής, της Βραζιλίας και της Ουρουγουάης. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, η χρήση του όρου ‘Φέτα’ πρέπει να συνοδεύεται από ευανάγνωστη και ορατή ένδειξη της γεωγραφικής προέλευσης του εν λόγω προϊόντος».
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur συνεπάγεται ότι:
Οι ελληνικές επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα οι μικρές, θα μπορούν να δραστηριοποιηθούν πολύ πιο εύκολα στις χώρες της Mercosur.
Οι ελληνικές εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν υπηρεσίες με λιγότερα εμπόδια και χαμηλότερο κόστος.
Οι Έλληνες παραγωγοί, τόσο βιομηχανικών προϊόντων όσο και τροφίμων, καθώς και οι αγρότες, θα μπορούν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους.
Τα ποιοτικά ελληνικά προϊόντα αναμένεται να ενισχύσουν τις πωλήσεις τους και να διατεθούν σε αγορές υψηλής προστιθέμενης αξίας.
631.000 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα στηρίζονται από τις ελληνικές εξαγωγές και τις εξαγωγές της ΕΕ προς τον υπόλοιπο κόσμο, δηλαδή περίπου 1 στις 8 θέσεις εργασίας. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει τόσο τις θέσεις εργασίας που συνδέονται με τις ελληνικές εξαγωγές εκτός ΕΕ όσο και εκείνες που σχετίζονται με εξαγωγές άλλων κρατών-μελών της ΕΕ.
Η Ελλάδα και η Mercosur διατηρούν ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς, με τις συνολικές συναλλαγές να ανέρχονται σε 2,6 δισ. ευρώ.
Χαμηλότεροι ή μηδενικοί δασμοί θα οδηγήσουν σε περισσότερες και φθηνότερες εξαγωγές, καθώς η συμφωνία καταργεί τους δασμούς στο 91% όλων των προϊόντων, ωφελώντας ουσιαστικά το σύνολο των ελληνικών εξαγωγών.
Για τους Έλληνες αγρότες
Σήμερα, τα αγροδιατροφικά προϊόντα αποτελούν μόλις το 5% των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur, εξαιτίας των ιδιαίτερα υψηλών δασμών και άλλων περιορισμών που ισχύουν στις χώρες της ένωσης.
Οι δασμοί της Mercosur, που φτάνουν έως και το 55% στα αγροδιατροφικά προϊόντα της ΕΕ, ουσιαστικά αποκλείουν την πρόσβαση των ευρωπαϊκών προϊόντων στις αγορές αυτές. Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προβλέπει την κατάργηση αυτών των δασμών, διευκολύνοντας τους Έλληνες αγρότες να ενισχύσουν τις εξαγωγές τους στην περιοχή.
Προστασία διακριτών ελληνικών τροφίμων και ποτών
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προβλέπει την προστασία 344 ευρωπαϊκών τροφίμων και ποτών από απομιμήσεις στις χώρες της Mercosur. Η προστασία αυτή καθιστά τα προϊόντα πιο αναγνωρίσιμα και συμβάλλει στην αύξηση των πωλήσεων ελληνικών προϊόντων σε υψηλότερες τιμές, καθώς τα προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη πωλούνται σε τιμές 2 έως 3 φορές υψηλότερες από τα αντίστοιχα συμβατικά.
Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία θα προστατεύσει 21 ελληνικές γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ):
Ελιά Καλαμάτας (Επιτραπέζιες ελιές), Καλαμάτα (Καλαμάτα) (Ελαιόλαδο), Κεφαλογραβιέρα (Kefalograviera) (Τυριά), Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης) (Ελαιόλαδο), Κονσερβολιά Αμφίσσης (Konservolia Amfissis) (Επιτραπέζια ελιά), Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα (Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα) (Φρούτες), Κρόκος Κοζάνης (Κρόκος Κοζάνης) (Σαφράν), Λυγουριό Ασκληπιείου (Λυγούρι Ασκληπιού) (Ελαιόλαδο), Μανούρι (Μανούρι) (Μαλακό λακτόζηρο), Μαστίχα Χίου (Φυσικά κόμμεα και ρητίνες), Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Ελαιόλαδο), Φέτα (Φέτα) (Τυριά), Αμύνταιο (Αμύνταιο) (Οίνος), Μαντινεία (Μαντίνεια) (Οίνος), Νάουσα (Οίνος), Νεμέα (Nemea) (Οίνος), Ρετσίνα Αττικής (Ρετσίνα Αττικής) (Οίνος), Σάμος (Οίνος), Σαντορίνη (Σαντορίνη) (Οίνος), Τσίπουρο (αλκοολούχα ποτά).
Μέτρα στήριξης των Ελλήνων γεωργών
Για την προστασία των Ελλήνων γεωργών, όπως επισημαίνει η Κομισιόν, προβλέπονται ανώτατα όρια (ποσοστώσεις) στις ποσότητες αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur με μειωμένους δασμούς: 99.000 τόνοι βόειου κρέατος, που αντιστοιχούν στο 1,5% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, 25.000 τόνοι χοιρινού κρέατος, δηλαδή το 0,1% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, και 180.000 τόνοι πουλερικών, που αντιστοιχούν στο 1,3% της ετήσιας παραγωγής της ΕΕ.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από ενδεχόμενη αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ενσωματώνεται τέτοιο μέτρο σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσοστώσεις.
Η Επιτροπή δηλώνει έτοιμη να στηρίξει άμεσα και αποφασιστικά τους γεωργούς, σε περίπτωση που προκύψει σημαντική διατάραξη της αγοράς λόγω της συμφωνίας. Τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των πολιτών δεν θα τεθούν σε κίνδυνο, καθώς όλα τα προϊόντα της Mercosur θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανόνες της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων. Παράλληλα, ισχύουν ισχυρές δεσμεύσεις βιωσιμότητας και για τις δύο πλευρές.
Ευκολότεροι και οικονομικότεροι τρόποι παροχής υπηρεσιών στη Mercosur
Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur διακινούν σημαντικό όγκο υπηρεσιών μεταξύ τους. Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur φτάνουν τα 1,6 δισ. ευρώ ετησίως. Το 2023, οι βασικοί τομείς ήταν οι εξής:
Μεταφορές: 1,5 δισ. ευρώ,
Τουρισμός: 67 εκατ. ευρώ,
Πολιτιστικές υπηρεσίες: 2 εκατ. ευρώ.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αναμένεται να ανοίξει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως τα οικονομικά, τα ταχυδρομεία, οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές, το ψηφιακό εμπόριο και το περιβάλλον.
Το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και γραφειοκρατία στις εξαγωγές εκτός ΕΕ. Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την κατάσταση, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις.
Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνονται: μείωση του κόστους μέσω της κατάργησης δασμών και της απλούστευσης των τελωνειακών διαδικασιών, περιορισμός του διοικητικού φόρτου με ευκολότερη πιστοποίηση προϊόντων για τοπική διάθεση και καλύτερες προοπτικές συμμετοχής σε δημόσιους διαγωνισμούς, χάρη στη βελτιωμένη πρόσβαση σε πληροφορίες.
Παράλληλα, παρέχεται επιπλέον στήριξη μέσω ειδικών συντονιστών για τις μικρές επιχειρήσεις, ενώ ανοίγονται νέες δυνατότητες μέσα από εύκολα προσβάσιμες διαδικτυακές πληροφορίες για την επιχειρηματική δραστηριότητα στις χώρες της Mercosur.