«Απέναντι στη βολική αδράνεια χωρίς πολιτικό κόστος, επιλέγουμε συνειδητά τις τομές ενός μακρόπνοου σχεδιασμού που υπαγορεύει η εθνική ευθύνη, ιδιαίτερα στις συνθήκες που βιώνουμε. Μεταρρύθμιση χωρίς αντιδράσεις δεν υπάρχει, ειδικά όταν έρχεται να διορθώσει παθογένειες δεκαετιών».
Αυτό υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής», αναφερόμενος στο νομοσχέδιο για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή, το οποίο υπερψηφίστηκε από τη Βουλή.
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «προήλθαν αποκλειστικά από ένα τμήμα Υπαξιωματικών, οι οποίοι θεώρησαν ότι θίγονται κεκτημένα, κάτι που ήταν αναμενόμενο».
«Οι αντιδράσεις αυτές», συνέχισε, «δεν στηρίχθηκαν μόνο σε εύλογους προβληματισμούς, αλλά και σε συστηματική παραποίηση του πραγματικού περιεχομένου των ρυθμίσεων».
Ο υπουργός εξήγησε ότι ο «Χάρτης Μετάβασης» εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030», μέσω της οποίας, όπως είπε, «αλλάζουν όλα».
«Πρόκειται για μια συνολική στρατηγική αναδιάρθρωσης των Ενόπλων Δυνάμεων, που ξεπερνά τις επιμέρους τεχνικές παρεμβάσεις. Αναδιαμορφώνει τη φιλοσοφία της άμυνας και της αποτροπής, σε συνάρτηση με το ταχύτατα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον: νέα δομή δυνάμεων, σύγχρονα οπλικά συστήματα, ολοκληρωμένος θόλος προστασίας – η «Ασπίδα του Αχιλλέα» – με ενοποιημένο σύστημα Command and Control, υπόγειες οχυρώσεις, χρήση drones και αντι-drones μέχρι επίπεδο Μονάδας, σύγχρονα δίκτυα επικοινωνιών, δορυφορικές δυνατότητες, πλήρη ενσωμάτωση της καινοτομίας, δυνατότητες κυβερνοασφάλειας, νέα εκπαίδευση και διαφορετική εφεδρεία. Μια νέα προσέγγιση που αφορά τη διασφάλιση των προϋποθέσεων επιβίωσης του έθνους», τόνισε.
Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε το ανθρώπινο δυναμικό ως «τον βασικό πολλαπλασιαστή ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων».
«Τρέφω απόλυτο σεβασμό προς τους Υπαξιωματικούς. Όμως, για να επιτελούν ουσιαστικά τον ρόλο που τους αναλογεί – ως ραχοκοκαλιά των Μονάδων και της εκπαίδευσης – έπρεπε να εγκαταλειφθούν παρωχημένες πρακτικές και αντιλήψεις δεκαετιών», επισήμανε.
«Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η άνευ προϋποθέσεων και διαδικασιών εξέλιξη όλων στον ανώτερο προβλεπόμενο βαθμό. Μια διαχρονική επιλογή με λαϊκιστικά χαρακτηριστικά, που οδήγησε σε ιεραρχική πυραμίδα με αναλογία υπαξιωματικών και αξιωματικών 1:1», πρόσθεσε.
«Πρόκειται για αναλογία που δεν συναντάται σε κανέναν προηγμένο στρατό, όπου κυμαίνεται μεταξύ 1:3 και 1:4. Παράλληλα, το 60% των Αξιωματικών προέρχεται από τους Υπαξιωματικούς (ΑΣΣΥ και ΕΜΘ). Η πραγματικότητα είναι ότι όσοι γίνονται Αξιωματικοί σε μεγάλο βαθμό απομακρύνονται από το επιχειρησιακό έργο. Στο Πολεμικό Ναυτικό μόλις το 8,8% των Αξιωματικών εξ Υπαξιωματικών υπηρετεί σε πλοία, ενώ το 92,2% βρίσκεται στη στεριά. Αντίστοιχα, στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου υπηρετεί μόλις το 13%», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το νομοσχέδιο «σε καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζει τους Υπαξιωματικούς», αλλά αντίθετα «τους προσδίδει ουσιαστικό ρόλο και θεσμική υπόσταση, όπως συμβαίνει στους προηγμένους στρατούς του NATO».
Όπως εξήγησε, προβλέπεται ανωτατοποίηση των Σχολών τους, νέο πλαίσιο υπηρεσιακής εξέλιξης, καθώς και δυνατότητα μετάταξης στο Σώμα των Αξιωματικών είτε μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων είτε μετά από 14 χρόνια υπηρεσίας και βάσει αξιολόγησης.
«Παράλληλα, θεσπίζονται ουσιαστικές μισθολογικές αυξήσεις για όλους, ανεξάρτητα από βαθμό και πορεία εξέλιξης. Οι αυξήσεις αυτές στηρίζονται και σε εξοικονομήσεις που προέρχονται από το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, διαμορφώνοντας ένα μοντέλο υπεύθυνης δημοσιονομικής διαχείρισης», σημείωσε.
Για τις αλλαγές στη θητεία και την εφεδρεία, ο κ. Δένδιας ανέφερε:
«Η χώρα μας ιστορικά στηρίζεται στον Στρατό των Πολιτών. Αυτό όμως προϋποθέτει σοβαρή και σύγχρονη στρατιωτική εκπαίδευση. Το μοντέλο του στρατιώτη που γνωρίζει μόνο βασικά όπλα του Πεζικού αντικαθίσταται από μια σύγχρονη αντίληψη. Οι οπλίτες οφείλουν να είναι εξοικειωμένοι με προηγμένα μέσα, όπως drones, αντι-drones, συστήματα επικοινωνιών και ανάλυση δεδομένων, ώστε να επιβιώνουν και να επιχειρούν αποτελεσματικά στο σύγχρονο πεδίο μάχης».
Παράλληλα, τόνισε ότι «αυξάνεται η διάρκεια της βασικής εκπαίδευσης και η οικονομική αποζημίωση», ενώ «τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης ενσωματώνονται στην εκπαιδευτική διαδικασία».
Όπως πρόσθεσε, «οι στρατευμένοι θα αποκτούν δεξιότητες χρήσιμες και για την κοινωνία και για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Η εφεδρεία ανασχεδιάζεται, με σταθερή επιχειρησιακή εκπαίδευση και συνεχή επικαιροποίηση γνώσεων, με στόχο μια δύναμη 150.000 ενεργών εφέδρων, ικανή να στηρίζει ουσιαστικά το εθνικό δόγμα αποτροπής».
Αναφερόμενος στις σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ, ο υπουργός σημείωσε ότι είναι «στρατηγικές, σταθερές και διαχρονικές» και «δεν καθορίζονται από συγκυρίες».
«Η ανανεωμένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), που φέρει και την υπογραφή μου, αποτελεί επιλογή στρατηγικού βάθους. Ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ της χώρας, αναβαθμίζει τον ρόλο της και την καθιστά πυλώνα σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας, όπως αποτυπώνεται και στον αναβαθμισμένο ρόλο της Αλεξανδρούπολης».
Για την προσωπική στοχοποίηση από Τούρκους αξιωματούχους, ο κ. Δένδιας διευκρίνισε ότι «δεν αφορά εμένα ως πρόσωπο».
«Επιχειρείται να φιμωθούν οι σταθερές και διαχρονικές θέσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας», ανέφερε.
«Οι θέσεις αυτές διατυπώνονται θεσμικά και όχι ως προσωπικές απόψεις. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, δεν επιδιώκει αναθεώρηση συνθηκών και δεν έχει διατυπώσει απειλή πολέμου. Όμως δεν μπορεί και δεν πρόκειται να απομακρυνθεί από την προσήλωσή της στο Διεθνές Δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Κανείς δεν μπορεί να μας επιβάλει σιωπή. Ούτε φυσικά να κρίνει τρίτη χώρα τα μέσα με τα οποία η Ελλάδα θωρακίζει απειλούμενα αμυντικά τμήματα της επικράτειάς της».
Για το Πολεμικό Ναυτικό του 21ου αιώνα, ο υπουργός ανέφερε ότι «ενισχύεται στο πλαίσιο του νέου δόγματος αποτροπής» και ότι «οι μεγάλες μονάδες του απελευθερώνονται από έναν στενά χωρικό ρόλο».
«Το Ναυτικό αποκτά τη δυνατότητα να λειτουργεί ως δύναμη αποτροπής και σταθερότητας στον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Τα νέα πλοία, όπως οι φρεγάτες Belharra και οι Bergamini, διαθέτουν αυξημένη ευελιξία και στρατηγική ισχύ, ενισχύοντας τη συνολική αποτρεπτική ικανότητα της χώρας. Εντασσόμενο στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», το Πολεμικό Ναυτικό αποτελεί μέρος μιας ενιαίας, διακλαδικής αρχιτεκτονικής άμυνας, ενισχύοντας την ασφάλεια και στο Αιγαίο. Το επαναλαμβάνω: το 2030 θα διαθέτουμε τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις που γνώρισε ποτέ ο Ελληνισμός».
Για το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «η καινοτομία ενσωματώνεται πλέον οργανικά στις Ένοπλες Δυνάμεις».
«Ήδη έχουν συναφθεί συμβάσεις για παραγωγή συστημάτων υψηλής επιχειρησιακής και οικονομικής αξίας, όπως το σύστημα Κένταυρος, ενώ ενεργοποιήθηκαν για πρώτη φορά 18 εθνικά έργα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της Άμυνας».
Όπως ανέφερε, «το 2026 το ΕΛΚΑΚ θα προχωρήσει σε συνεργασίες με πανεπιστήμια, start-ups και ιδιωτικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Η στόχευση είναι σαφής: drones, αντι-drone συστήματα, κυβερνοάμυνα, δορυφορικές εφαρμογές και σύγχρονα μέσα, προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, με ουσιαστικό αποτύπωμα στην εθνική οικονομία και αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού εντός και εκτός Ελλάδας».
Απαντώντας σε εικασίες για πολιτικές φιλοδοξίες, τόνισε ότι «η συζήτηση έχει αξία όταν αφορά την ουσία των πολιτικών επιλογών και όχι σενάρια, ιδιαίτερα στην κρίσιμη συγκυρία που διανύουμε».
Και πρόσθεσε: «Οι μικρότητες και η δίψα για εξουσία δεν με αφορούν. Έχοντας πλήρη επίγνωση της διαδρομής από το 2ο Δημοτικό Σχολείο της Κέρκυρας έως τη θέση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, αισθάνομαι υπερπλήρης. Ο δημόσιος λόγος και η στάση μου καθορίζονται από το συνταγματικό μου καθήκον και τη συναίσθηση της εθνικής ευθύνης».
Υπογράμμισε, επίσης, ότι η παρούσα περίοδος «είναι εξαιρετικά απαιτητική για την κυβέρνηση, με διεθνή αστάθεια και έντονες κοινωνικές πιέσεις».
«Ως κυβέρνηση οφείλουμε να κινηθούμε με σοβαρότητα, συνδυάζοντας την αποτελεσματικότητα με την αναζήτηση ευρύτερων συναινέσεων. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και η κοινωνική συνοχή περνούν μέσα από κρίσιμες μεταρρυθμίσεις».
«Η υπέρβαση χρόνιων παθογενειών, η ισονομία, η κοινωνική δικαιοσύνη και η επανασύνδεση με τις εθνικές αξίες αποτελούν στοιχήματα που πρέπει να κερδίσουμε. Επιλογές του παρελθόντος ενδεχομένως να χρειαστεί να αναθεωρηθούν υπό το βάρος των σημερινών προκλήσεων. Μπορούμε να επανασυσπειρώσουμε την κοινωνική μας βάση και να περιθωριοποιήσουμε δυνάμεις λαϊκισμού και διχασμού».
Όπως σημείωσε, «το μοντέλο μεταρρυθμίσεων στις Ένοπλες Δυνάμεις μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα για το σύνολο του Δημόσιου Τομέα», με εξοικονόμηση πόρων που επιστρέφουν ως μισθολογικές αυξήσεις και μέτρα στήριξης.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος μέσω του μεγάλου Οικιστικού Προγράμματος του υπουργείου, στην ομογενοποίηση των Στρατιωτικών Πρατηρίων με στόχο το «καλάθι της στρατιωτικής οικογένειας» να είναι 20% – 23% φθηνότερο, στην ενίσχυση της μητρότητας με μαιευτικές κλινικές σε στρατιωτικά νοσοκομεία, στη δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών και Κέντρων Ειδικής Φροντίδας Παιδιών, καθώς και στη βελτίωση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Για τις παρεμβάσεις πρώην πρωθυπουργών και άλλων προσώπων, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «αποτελούν τμήμα του δημόσιου διαλόγου και αντιμετωπίζονται με θεσμικό σεβασμό».
«Η ιστορική εμπειρία έχει τη σημασία της και ενισχύει την εθνική θέση, όμως την ευθύνη των αποφάσεων φέρει πάντοτε η εκλεγμένη κυβέρνηση. Η παράταξή μας ήταν και παραμένει πολυσυλλεκτική, αλλά συγκροτημένη γύρω από ένα σαφές ιδεολογικό και αξιακό πλαίσιο».
Για τη Νέα Δημοκρατία, ανέφερε ότι «ορίζεται καταστατικά ως κόμμα αρχών και όχι απλώς ως μηχανισμός άσκησης εξουσίας».
«Οι μονοκομματικές κυβερνήσεις δεν αποτελούν δόγμα, αλλά έχουν αποδειχθεί παράγοντας σταθερότητας, καθώς διαθέτουν καθαρή λαϊκή εντολή. Το κρίσιμο δεν είναι ο αριθμός των κομμάτων, αλλά η δυνατότητα λήψης αποφάσεων και υλοποίησης πολιτικών με συνέπεια. Σε περιόδους έντονων προκλήσεων, η χώρα χρειάζεται καθαρές αποφάσεις και αποτελεσματικές πολιτικές, όχι θολές ισορροπίες».
Τέλος, αναφερόμενος στη στάση της Ελλάδας στο ζήτημα της αμερικανικής παρέμβασης στη Βενεζουέλα, δήλωσε ότι «η χώρα έχει τοποθετηθεί θεσμικά μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στο Συμβούλιο Ασφαλείας».
«Σταθερή μας προτεραιότητα είναι ο απόλυτος σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου, η αποτροπή περαιτέρω αποσταθεροποίησης και η προώθηση μιας ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης, με σεβασμό στη βούληση του λαού της Βενεζουέλας και με μέριμνα για την προστασία των Ελλήνων πολιτών που διαμένουν εκεί».