Η αύξηση, από τις 15 Ιανουαρίου, των ημερήσιων ορίων συναλλαγών μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS, από τα 500 στα 1.000 ευρώ, θέτει σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής τον ελεγκτικό μηχανισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο τον εντοπισμό επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που δεν έχουν προχωρήσει στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το IRIS.
Με σκοπό τη διασφάλιση της πλήρους καταγραφής των συναλλαγών και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, οι έλεγχοι θα είναι εκτεταμένοι και θα πραγματοποιούνται σε 24ωρη βάση. Η Φορολογική Αρχή γνωρίζει ότι, παρά τη γενικευμένη εφαρμογή του μέτρου, εξακολουθούν να υπάρχουν επιχειρήσεις που δεν έχουν συμμορφωθεί, χρησιμοποιώντας διάφορα ψηφιακά «κόλπα» για να παρακάμπτουν το σύστημα και να αποκρύπτουν τον πραγματικό τους τζίρο.
Στο πλαίσιο των ελέγχων, τα αρμόδια όργανα:
Θα ελέγχουν αν η επιχείρηση διαθέτει νόμιμο και δηλωμένο ΦΗΜ, σύμφωνο με τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η μη δήλωση ή η χρήση μη συμβατού μηχανισμού συνιστά σοβαρή παράβαση.
Θα διαπιστώνουν ότι τα POS επικοινωνούν υποχρεωτικά με τις ταμειακές μηχανές, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να «κλειδώνει» το ποσό της απόδειξης. Η μη διασύνδεση των δύο συσκευών θεωρείται αδίκημα και επισύρει υψηλά πρόστιμα.
Θα εξετάζουν αν οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω POS εμφανίζονται αυτόματα τόσο στον ΦΗΜ όσο και στο myDATA. Η άμεση διαβίβαση των στοιχείων εξασφαλίζει διαφάνεια και αποτρέπει την απόκρυψη εσόδων.
Στο μικροσκόπιο μπαίνει και η παράκαμψη του συστήματος ή η χρήση «μαύρου» POS. Οι ελεγκτές εντοπίζουν περιπτώσεις όπου το POS λειτουργεί αυτόνομα, χωρίς σύνδεση με την ταμειακή μηχανή, πρακτική που χαρακτηρίζεται ως σοβαρή φορολογική παράβαση και αντιμετωπίζεται με αυστηρές κυρώσεις.
Χαρακτηριστική θεωρείται η περίπτωση επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 20.000 ευρώ, επειδή δεν προχώρησε εγκαίρως στη διασύνδεση των τερματικών POS (EFT/POS) με τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (ΦΗΜ) και με πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Η επιχείρηση υπέβαλε ενδικοφανή προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη «τεχνικές δυσκολίες» και «αδυναμία ολοκλήρωσης της διασύνδεσης παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε». Παρ’ όλα αυτά, η προσφυγή απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας την αυστηρή εφαρμογή του πλαισίου.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά το φορολογικό έτος 2024, δηλαδή τις συναλλαγές και τις υποχρεώσεις διασύνδεσης εντός εκείνης της χρονιάς, ωστόσο η επιβολή του προστίμου πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026. Οι αρμόδιες αρχές υπογραμμίζουν ότι η διασύνδεση των POS και των ταμειακών μηχανών με το IRIS αποτελεί πλέον υποχρέωση και όχι επιλογή, καθώς εξασφαλίζει την πλήρη αποτύπωση των συναλλαγών, περιορίζει τη χρήση μετρητών και συμβάλλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Πρόστιμα
Για τις επιχειρήσεις που είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν POS και IRIS αλλά δεν τα έχουν συνδέσει με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, καθώς και για τις εταιρείες πώλησης και υποστήριξης των απαραίτητων λογισμικών, προβλέπονται ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα.
Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα διαμορφώνονται στις 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και στις 20.000 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικά βιβλία, ενώ για τις εταιρείες παροχής και υποστήριξης λογισμικού προβλέπονται κυρώσεις που φτάνουν ακόμη και στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
Το ύψος του προστίμου μειώνεται κατά 50% για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των 3.100 κατοίκων.