Ο συνασπισμός της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, σημείωσε μεγάλη νίκη στις εκλογές της Κυριακής (8/2), ένα αποτέλεσμα που εκτιμάται ότι μπορεί να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές τόσο στις σχέσεις της χώρας με την Κίνα όσο και στο πεδίο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Η επιλογή της Τακαΐτσι να προχωρήσει σε πρόωρη εκλογική αναμέτρηση, λίγους μόλις μήνες μετά την ιστορική της ανάδειξη στην πρωθυπουργία, φαίνεται πως δικαιώθηκε, καθώς το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) προβλέπεται να εξασφαλίσει έως και 328 από τις συνολικά 465 έδρες της κάτω βουλής, αριθμός που διασφαλίζει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Ήθελα οι ψηφοφόροι να μου δώσουν εντολή επειδή υποστήριζα μια υπεύθυνη, προληπτική δημοσιονομική πολιτική που θα άλλαζε σημαντικά την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική», δήλωσε η Τακαΐτσι στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό NHK αργά το βράδυ της Κυριακής.
Η Τακαΐτσι είχε γράψει ιστορία πριν από λίγους μήνες, καθώς έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την πρωθυπουργία της Ιαπωνίας, έπειτα από την παραίτηση του προκατόχου της, Σιγκέρου Ισίμπα, από την ηγεσία του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (ΦΛΚ).
Παρότι η χώρα δεν επρόκειτο να οδηγηθεί σε γενικές εκλογές πριν από τα τέλη του 2028, η Τακαΐτσι αποφάσισε να προκηρύξει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει ισχυρή λαϊκή εντολή για την προώθηση της ευρείας συντηρητικής της ατζέντας.
Στο πλαίσιο αυτό, τάχθηκε υπέρ μιας πιο αυστηρής στάσης έναντι της Κίνας, της ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων της Ιαπωνίας, της υιοθέτησης αυστηρότερων κανόνων στη μετανάστευση και της προώθησης εκτεταμένων οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Η Τακαΐτσι σηματοδότησε και μια αλλαγή στο στυλ ηγεσίας, καθώς η άνοδός της στην εξουσία αποτέλεσε τομή για ένα κόμμα που κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της Ιαπωνίας επί επτά δεκαετίες και παραδοσιακά εκπροσωπούνταν από μεγαλύτερης ηλικίας άνδρες πολιτικούς.
Η παρουσία της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλε στη συσπείρωση απογοητευμένων νεότερων ψηφοφόρων, ενώ έγινε ιδιαίτερα γνωστή για την υπόσχεσή της να «δουλέψει, δουλέψει, δουλέψει» για το συμφέρον της χώρας.
Ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης της Κυριακής, η Τακαΐτσι έλαβε και τη δημόσια στήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Πέμπτη, ανέφερε ότι «έχει ήδη αποδειχθεί μια ισχυρή, ισχυρή και σοφή ηγέτιδα… μια ηγέτιδα που αγαπάει πραγματικά τη χώρα της», προσθέτοντας: «Δεν θα απογοητεύσει τον λαό της Ιαπωνίας!».
Τη νίκη της χαιρέτισε και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος τη χαρακτήρισε «εξαιρετική σύμμαχο, εξαιρετική σχέση με τον πρόεδρο».
Το περιοδικό TIME καταγράφει τα βασικά σημεία της πολιτικής πορείας που αναμένεται να ακολουθήσει η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας.
Οι αλλαγές στις σχέσεις με την Κίνα
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, η Τακαΐτσι άφησε επανειλημμένα να εννοηθεί ότι θα υιοθετήσει πιο σκληρή γραμμή απέναντι στην Κίνα.
Λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, προκάλεσε αντιδράσεις δηλώνοντας δημόσια ότι η Ιαπωνία ενδέχεται να απαντήσει σε ενδεχόμενη εισβολή στην Ταϊβάν, επισημαίνοντας πως ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε συλλογική αυτοάμυνα και να συνιστά «κατάσταση που απειλεί την επιβίωση».
Παράλληλα, έχει εκφράσει την πρόθεσή της να ενισχύσει τον ιαπωνικό στρατό, βάζοντας τέλος σε δεκαετίες ειρηνιστικής πολιτικής που εφαρμόστηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Κίνα έχει αντιδράσει έντονα στις τοποθετήσεις της Τακαΐτσι, θεωρώντας την Ταϊβάν αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της, και έχει απαντήσει με κινήσεις που στοχεύουν στην απομόνωση της Ιαπωνίας. Μεταξύ αυτών ήταν και η προτροπή προς Κινέζους τουρίστες να «αποφύγουν να ταξιδέψουν στην Ιαπωνία στο εγγύς μέλλον» στα τέλη του περασμένου έτους, καθώς και η επαναφορά της απαγόρευσης στις εισαγωγές ιαπωνικών θαλασσινών.
Ο υπουργός Άμυνας της Ιαπωνίας, Σιντζίρο Κοϊζούμι, δήλωσε σε τηλεοπτικούς σταθμούς, καθώς ανακοινώνονταν τα εκλογικά αποτελέσματα, ότι επιθυμεί να προχωρήσει «ταχέως» σε πολιτικές ενίσχυσης της άμυνας, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για διάλογο με την Κίνα.
Στο παρελθόν, οι Ιάπωνες ηγέτες απέφευγαν ρητές τοποθετήσεις για υποθετικά στρατιωτικά σενάρια. Η Τακαΐτσι, η οποία χαρακτηρίζεται «γεράκι» έναντι της Κίνας, έχει δεχθεί επαίνους από εθνικιστικούς κύκλους αλλά και έντονη κριτική από τους πολιτικούς της αντιπάλους για τις δηλώσεις της.
Ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε, συγκαταλέγεται στους πρώτους ξένους ηγέτες που συνεχάρησαν την Τακαΐτσι, δηλώνοντας μέσω του X ότι προσβλέπει στην αντιμετώπιση «των περιφερειακών προκλήσεων μαζί στο πνεύμα των κοινών αξιών και της αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας, προωθώντας έτσι την ειρήνη και την ευημερία στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού».
Στο επίκεντρο οικονομικές μεταρρυθμίσεις
Η Τακαΐτσι, η οποία έχει δηλώσει ότι πολιτικό της πρότυπο αποτελεί η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Μάργκαρετ Θάτσερ, έχει δεσμευτεί να προχωρήσει σε ουσιαστικές οικονομικές αλλαγές.
Μεταξύ των βασικών της προτάσεων περιλαμβάνεται η αναστολή του φόρου κατανάλωσης 8% στα τρόφιμα, με στόχο την ανακούφιση των νοικοκυριών από την αύξηση των τιμών.
«Θα επιταχύνουμε τις συνομιλίες για τη μείωση του φόρου κατανάλωσης», δήλωσε η Τακαΐτσι στους δημοσιογράφους μετά τις εκλογές της Κυριακής.
Επιπλέον, έχει εξαγγείλει φορολογικές ελαφρύνσεις για τα έξοδα φύλαξης παιδιών, καθώς και εταιρικά φορολογικά κίνητρα για επιχειρήσεις που παρέχουν εσωτερικές δομές παιδικής φροντίδας, ένδειξη στροφής προς πολιτικές πιο φιλικές προς την οικογένεια.
«Θα δώσουμε προτεραιότητα στη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής. Θα διασφαλίσουμε τις απαραίτητες επενδύσεις. Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να επενδύσουν. Θα οικοδομήσουμε μια ισχυρή και ανθεκτική οικονομία», ανέφερε την Κυριακή.
Διευρυμένη πλειοψηφία στη Βουλή
Το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (ΦΛΚ) εξασφάλισε με άνεση την πλειοψηφία στην κάτω βουλή και, σε συνεργασία με τον κυβερνητικό του εταίρο, το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας (Ishin), η Τακαΐτσι αναμένεται να σχηματίσει διευρυμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που διευκολύνει την υλοποίηση της συντηρητικής της ατζέντας.
Την ίδια ώρα, το ακροδεξιό κόμμα Sanseito, που προωθεί τη λογική «η Ιαπωνία πρώτα», εκτιμάται ότι θα κερδίσει έως και 14 έδρες. Αν και δεν θα φτάσει τον στόχο των 30 εδρών, θα αυξήσει αισθητά την κοινοβουλευτική του παρουσία.
Η πολιτική για τα φύλα
Παρά το γεγονός ότι η Τακαΐτσι κατέγραψε ιστορικό ορόσημο ως η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας τον Οκτώβριο του 2025, οι θέσεις της σε ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας έχουν προκαλέσει αντικρουόμενες αντιδράσεις.
Υποστηρίζει τη διαδοχή στον αυτοκρατορικό θρόνο αποκλειστικά από άνδρες και αντιτίθεται τόσο στον γάμο ομοφύλων όσο και στην τροποποίηση του νόμου του 19ου αιώνα που επιβάλλει στα παντρεμένα ζευγάρια να φέρουν κοινό επώνυμο, πρακτική που στην πράξη οδηγεί τις περισσότερες γυναίκες να εγκαταλείπουν το δικό τους.
Παρότι στην Ιαπωνία ενισχύεται η στήριξη προς τα ζευγάρια που επιθυμούν να διατηρούν διαφορετικά επώνυμα, η Τακαΐτσι έχει δηλώσει ότι αυτή η πρακτική «ενδέχεται να καταστρέψει την κοινωνική δομή που βασίζεται στις οικογενειακές μονάδες».
«Δεν έχει ιδιαίτερα θετικό ιστορικό σε ζητήματα φύλου, σε πολιτικές φιλικές προς την οικογένεια και στην ενδυνάμωση των γυναικών», δήλωσε στο TIME πέρυσι ο Τζεφ Κίνγκστον, καθηγητής ασιατικών σπουδών και ιστορίας στο πανεπιστήμιο Temple στο Τόκιο. «Προερχόμενη από τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος, δίνει έντονη έμφαση στις συντηρητικές οικογενειακές και κοινωνικές αξίες».