Καθαιρέθηκε χθες από το Κογκρέσο του Περού ο υπηρεσιακός πρόεδρος Χοσέ Χερί, πολιτικός που προερχόταν από τον χώρο της δεξιάς, έπειτα από μόλις λίγους μήνες στην εξουσία. Η αποπομπή του εντάσσεται στη μακρά περίοδο θεσμικής και πολιτικής αστάθειας που βιώνει η χώρα των Άνδεων, όπου από το 2016 έχουν εναλλαχθεί επτά αρχηγοί του κράτους.
Από αυτούς, οι τέσσερις απομακρύνθηκαν μέσω αποφάσεων του Κογκρέσου, δύο παραιτήθηκαν προκειμένου να αποφύγουν την καθαίρεση, ενώ μόνο ένας κατάφερε να ολοκληρώσει την –έστω μεταβατική– θητεία του.
Η χρόνια αστάθεια στο Περού αποδίδεται εν μέρει στον ιδιότυπο και παγιωμένο συσχετισμό δυνάμεων, με ένα ισχυρό κοινοβούλιο και μια συγκριτικά ασθενέστερη εκτελεστική εξουσία, αλλά και στην απουσία ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων.
Ακολουθεί η διαδοχή των προέδρων που κυβέρνησαν από το 2016.
Κουτσίνσκι, εξαναγκασθείς σε παραίτηση
Εκλεγμένος το 2016, ο δεξιός πολιτικός Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι, πρώην οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, παρέμεινε στην προεδρία για λιγότερο από δύο χρόνια (2016-2018), συγκεκριμένα για 20 μήνες. Τον Μάρτιο του 2018 υπέβαλε την παραίτησή του, λίγο πριν από την προγραμματισμένη ψηφοφορία για την καθαίρεσή του, εν μέσω του σκανδάλου Οντεμπρέχτ που είχε προκαλέσει πολιτικό σεισμό.
Βισκάρα, καθαιρεθείς
Τον διαδέχθηκε ο τότε αντιπρόεδρός του, Μαρτίν Βισκάρα, ωστόσο και η δική του θητεία δεν ξεπέρασε τα δύο έτη (2018-2020). Τον Νοέμβριο του 2020 το Κογκρέσο τον απομάκρυνε επικαλούμενο τη συνταγματική πρόβλεψη περί «μόνιμης ηθικής ακαταλληλότητας», διάταξη που έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης αμφισβήτησης.
Μερίνο, πρόεδρος για πέντε μέρες
Μετά την καθαίρεση Βισκάρα, την προεδρία ανέλαβε ο τότε πρόεδρος του Κογκρέσου Μανουέλ Μερίνο. Η θητεία του αποδείχθηκε η συντομότερη της τελευταίας δεκαετίας, καθώς παραιτήθηκε έπειτα από μόλις πέντε ημέρες, υπό την πίεση μαζικών κινητοποιήσεων και σοβαρών επεισοδίων που άφησαν δύο νεκρούς.
Σαγάστι, η εξαίρεση
Μετά την αποχώρηση Μερίνο, ο κεντρώος Φρανσίσκο Σαγάστι (2020-2021) ορίστηκε υπηρεσιακός πρόεδρος και οδήγησε τη χώρα στις εκλογές του 2021. Παραμένει ο μοναδικός πρόεδρος της τελευταίας δεκαετίας που ολοκλήρωσε τη μεταβατική του θητεία.
Καστίγιο, καθαιρεθείς
Ο Πέδρο Καστίγιο, πρώην δάσκαλος και συνδικαλιστής, εξελέγη το 2021 με κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς, χωρίς όμως να διαθέτει πλειοψηφία σε ένα Κογκρέσο όπου κυριαρχούσε η δεξιά. Τον Δεκέμβριο του 2022 καθαιρέθηκε, αφού επιχείρησε να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει εκλογές, επιδιώκοντας να κυβερνήσει προσωρινά με διατάγματα. Η ανατροπή του προκάλεσε εκτεταμένες διαδηλώσεις και συγκρούσεις με δεκάδες νεκρούς.
Μπολουάρτε, καθαιρεθείσα
Τον διαδέχθηκε η αντιπρόεδρός του, η δικηγόρος Ντίνα Μπολουάρτε (2022-2025), η οποία βρέθηκε από την αρχή αντιμέτωπη με έντονη κοινωνική αμφισβήτηση, αύξηση της εγκληματικότητας και δικαστικές έρευνες. Η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία του Περού καθαιρέθηκε τον Οκτώβριο από το Κογκρέσο μέσω ταχείας διαδικασίας.
Χερί, καθαιρεθείς
Ο τότε πρόεδρος του Κογκρέσου Χοσέ Χερί ανέλαβε στη συνέχεια καθήκοντα υπηρεσιακού προέδρου, με αποστολή να διασφαλίσει τη μετάβαση έως τον Ιούλιο του 2026, όταν θα παρέδιδε την εξουσία στον πρόεδρο που θα εκλεγόταν τον Απρίλιο. Η αποπομπή του επιβεβαιώνει την ευθραυστότητα της εκτελεστικής εξουσίας στο Περού, σε ένα πολιτικό σύστημα κατακερματισμένο, όπου κυριαρχούν κομματικές σκοπιμότητες και η συχνή προσφυγή σε διαδικασίες καθαίρεσης προέδρων.