Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έκρινε άκυρους τους δασμούς που είχε θέσει σε εφαρμογή πέρυσι η διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον ίδιο να κάνει λόγο για «ντροπή» αναφορικά με την ετυμηγορία και να ξεκαθαρίζει πως υπάρχει εναλλακτική στρατηγική.
Η νομοθεσία που στηρίζει τα συγκεκριμένα οικονομικά μέτρα (International Emergency Economic Powers Act) «δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», σύμφωνα με την απόφαση της πλειοψηφίας του ανώτατου δικαιοδοτικού οργάνου των ΗΠΑ, η οποία ελήφθη με έξι ψήφους υπέρ και τρεις κατά.
Τρεις δικαστές που πρόσκεινται στον φιλελεύθερο χώρο, σε σύμπλευση με τρεις συντηρητικούς, τάχθηκαν υπέρ της ακύρωσης των δασμών. Αντίθετα, οι δικαστές Μπρετ Κάβανα, Σάμουελ Αλίτο και Κλάρενς Τόμας διατύπωσαν τη διαφωνία τους.
Οι αγορές της Wall Street αντέδρασαν άμεσα και με θετικό πρόσημο στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο δείκτης Dow Jones κατέγραψε άνοδο 0,34%, ο S&P 500 ενισχύθηκε κατά 0,48%, ενώ ο τεχνολογικός Nasdaq σημείωσε κέρδη 0,57%. Παρ’ όλα αυτά, δεδομένου ότι η συνεδρίαση στη Νέα Υόρκη είχε ξεκινήσει μόλις πριν από περίπου μία ώρα, παραμένει αβέβαιο εάν η ανοδική πορεία θα διατηρηθεί.
Δασμοί: Το plan b του Τραμπ και ο κίνδυνος για αποζημιώσεις 133 δισ. δολαρίων
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα τονίσει ότι αντιμετωπίζει τους δασμούς ως καίριας σημασίας για την αμερικανική οικονομία, αλλά και ως βασικό μέσο άσκησης εξωτερικής πολιτικής, το οποίο –όπως υποστηρίζει– έχει αξιοποιήσει ώστε να φέρει αντιμαχόμενα κράτη στο τραπέζι των συνομιλιών.
Μία από τις πιο πρόσφατες τοποθετήσεις του Τραμπ για το ζήτημα έγινε σε ομιλία του σε εκδήλωση στην πολιτεία της Τζόρτζια, το απόγευμα της Πέμπτης, όπου υπογράμμισε πως χωρίς δασμούς «όλοι θα χρεοκοπούσαν». Παράλληλα, ανέφερε ότι ήταν «δικαίωμά» του να προχωρήσει στην επιβολή τους, επικαλούμενος το γεγονός ότι κατέχει το αξίωμα του προέδρου.
Ο επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου των ΗΠΑ, Κέβιν Χάσετ, έχει δηλώσει πως ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να προχωρήσει σε άλλες επιλογές, εφόσον το Ανώτατο Δικαστήριο αποφαινόταν αρνητικά ως προς τη χρήση των έκτακτων εξουσιών από τον Τραμπ για την επιβολή δασμών.
«Προσδοκία μας είναι ότι θα κερδίσουμε, και αν δεν κερδίσουμε, τότε γνωρίζουμε ότι έχουμε άλλα εργαλεία που μπορούν να μας οδηγήσουν στο ίδιο αποτέλεσμα», είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ο αξιωματούχος.
Αναλυτές, ωστόσο, είχαν επισημάνει ότι μια δικαστική απόφαση που θα έκρινε τους δασμούς αντισυνταγματικούς ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές επιστροφές χρημάτων για ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί.
Οι δασμοί θεσπίστηκαν τον Φεβρουάριο του 2025 στηριζόμενοι στον νόμο «International Emergency Economic Powers Act», νομοθέτημα του 1977 που είχε σχεδιαστεί να εφαρμόζεται αποκλειστικά σε «ασυνήθιστες και έκτακτες» εθνικές καταστάσεις ανάγκης.
Η κυβέρνηση Τραμπ αξιοποίησε το συγκεκριμένο νομικό εργαλείο για να αιτιολογήσει την επιβολή εκτεταμένων δασμών σε εισαγωγές από χώρες όπως η Κίνα, το Μεξικό και ο Καναδάς, ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο προχώρησε και σε παγκόσμιους «ανταποδοτικούς» δασμούς που κάλυπταν ευρύ φάσμα προϊόντων.
Η απόφαση ακύρωσης από το Ανώτατο Δικαστήριο εκτιμάται ότι ενδέχεται να επανακαθορίσει τα όρια των προεδρικών αρμοδιοτήτων στον τομέα της εμπορικής πολιτικής.