Νέα ένταση προκάλεσε στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εξαπολύοντας ιδιαίτερα αιχμηρές δηλώσεις κατά του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτωρ Όρμπαν. Αν και δεν τον κατονόμασε, θεωρήθηκε σαφές ότι αναφερόταν σε εκείνον, καθώς αφορμή αποτέλεσε το μπλοκάρισμα της εκταμίευσης του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις Βρυξέλλες προς το Κίεβο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε την Πέμπτη (5/3) ότι ευελπιστεί πως «ένα άτομο» δεν θα συνεχίσει να εμποδίζει τη χορήγηση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ουκρανία, προειδοποιώντας πως σε διαφορετική περίπτωση θα μπορούσε να δώσει τη διεύθυνση του συγκεκριμένου προσώπου στον ουκρανικό στρατό.
Χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον αποδέκτη των σχολίων του, ο Ζελένσκι φάνηκε να στοχεύει τον Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος έχει παγώσει τη διαδικασία, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης για τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού Ντρούζμπα.
Νωρίτερα, ο Όρμπαν είχε γράψει στην πλατφόρμα X ότι η Ουγγαρία θα «σπάσει» αυτό που χαρακτήρισε ουκρανικό αποκλεισμό πετρελαίου «με τη βία».
«Δεν θα υπάρξουν συμφωνίες, ούτε συμβιβασμός», έγραψε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν .
«Ελπίζουμε ότι έστω και ένα άτομο στην ΕΕ δεν θα μπλοκάρει τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ — ή τουλάχιστον την πρώτη δόση αυτών — ώστε οι Ουκρανοί στρατιώτες να λάβουν τα όπλα που χρειάζονται», δήλωσε ο Ζελένσκι .
«Διαφορετικά, απλώς θα δώσουμε τη διεύθυνση αυτού του ατόμου στις Ένοπλες Δυνάμεις μας οι δικοί μας μπορούν να τον καλέσουν και να του μιλήσουν στη δική τους γλώσσα».
Φίτσο: Μαζέψτε τον Ζελένσκι
Η νέα αυτή αντιπαράθεση συνιστά ακόμη μία κλιμάκωση στις ήδη τεταμένες σχέσεις Ουκρανίας και Ουγγαρίας, με τη Βουδαπέστη να θεωρείται από τις πιο φιλορωσικές κυβερνήσεις εντός της ΕΕ, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διαμετακόμιση ρωσικού πετρελαίου.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας κάλεσε τους θεσμούς της ΕΕ να πάρουν αποστάσεις από τον Ζελένσκι και τις δηλώσεις του.
«Ζητώ από όλους τους υψηλούς εκπροσώπους της ΕΕ – την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τον επικεφαλής της διπλωματίας Κάιου Κάλλας – να αποστασιοποιηθούν από αυτές τις άσχημες εκβιαστικές δηλώσεις του Βλαντιμίρ Ζελένσκι. Έχει ξεπεράσει όλα τα όρια», δήλωσε ο Φίτσο σχετικά με τις απειλές του Ζελένσκι προς τον Όρμπαν.
Ο αγωγός «Ντρούζμπα», μέσω του οποίου μεταφέρεται ρωσικό αργό πετρέλαιο προς Ουγγαρία και Σλοβακία, έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από τα τέλη Ιανουαρίου, έπειτα από ρωσική επίθεση που, σύμφωνα με το Κίεβο, προκάλεσε ζημιές σε ενεργειακές υποδομές στη δυτική Ουκρανία. Αντίθετα, Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα υποστηρίζουν ότι η Ουκρανία διακόπτει σκόπιμα τη ροή.
Στις 23 Φεβρουαρίου η Ουγγαρία άσκησε βέτο στο 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, μπλοκάροντας παράλληλα και το δάνειο προς την Ουκρανία. Πηγή με γνώση της ουγγρικής θέσης ανέφερε στην «Kyiv Independent» ότι η Βουδαπέστη σκοπεύει να διατηρήσει τη στάση της μέχρι να αποκατασταθούν οι ροές πετρελαίου μέσω του αγωγού «Ντρούζμπα».
Ζελένσκι: Δεν ανοίγω τον αγωγό
Στην ίδια ενημέρωση, ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι δεν τάσσεται υπέρ της επαναλειτουργίας του αγωγού.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν θα το επαναφέρω. Αυτή είναι η θέση μου», είπε, σημειώνοντας ότι έχει ήδη μεταφέρει την άποψή του σε Ευρωπαίους ηγέτες και αξιωματούχους της ΕΕ. «Αυτό είναι ρωσικό πετρέλαιο ».
Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η χώρα του δεν μπορεί να δίνει προτεραιότητα στη διαμετακόμιση ρωσικού αργού όσο η Μόσχα συνεχίζει τον πόλεμο. Παράλληλα, ανέφερε ότι από τεχνικής άποψης ο αγωγός θα μπορούσε να αποκατασταθεί μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία, ως χώρες χωρίς πρόσβαση σε θάλασσα, ήταν τα μόνα κράτη-μέλη της ΕΕ που εξακολουθούσαν να λαμβάνουν ρωσικό πετρέλαιο μέσω του νότιου κλάδου του αγωγού πριν από τη διακοπή. Η συγκεκριμένη διαδρομή καλύπτει περίπου το 86-92% των εισαγωγών της Ουγγαρίας και σχεδόν το σύνολο των αναγκών της Σλοβακίας.
Η κυβέρνηση Όρμπαν έχει ενισχύσει τους ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ενώ έχει επανειλημμένα μπλοκάρει ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Μόσχας ή πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.
Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα έχουν ζητήσει τη διενέργεια κοινής επιθεώρησης του αγωγού με τη συμμετοχή της ΕΕ, πρόταση που ο Ζελένσκι δήλωσε ότι θα εξετάσει εφόσον υποβληθεί επισήμως.
Αναλυτές αποδίδουν την επιθετική ρητορική του Όρμπαν έναντι της Ουκρανίας και στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία τον Απρίλιο, καθώς το κυβερνών κόμμα Fidesz εμφανίζεται να υστερεί στις δημοσκοπήσεις έναντι της αντιπολιτευόμενης Τίσα.
Ο Πέτερ Μαγυάρ, επικεφαλής της Τίσα, τοποθετήθηκε ζητώντας από τον Ζελένσκι να «αποσύρει» τις δηλώσεις του.
«Κανένας ηγέτης ξένου κράτους δεν μπορεί να απειλήσει κανέναν, ούτε έναν Ούγγρο», είπε . «Ούτε την απερχόμενη κυβέρνηση Όρμπαν ούτε τη μελλοντική κυβέρνηση Τίσα, ούτε έναν Ούγγρο».
Ο Μαγυάρος κάλεσε τον Ουκρανό πρόεδρο να «διευκρινίσει τα λεγόμενά του και, αν όντως τα είπε αυτά, να τα αποσύρει» και επίσης να «αναφέρει την κατάσταση του αγωγού πετρελαίου Ντρούζμπα».
«Αν είναι δυνατόν, άνοιξέ το το συντομότερο δυνατό, βάλ’ το σε λειτουργία.»