Ευρωπαϊκά κράτη, ανάμεσά τους και η Γαλλία, έχουν αρχίσει επαφές με την Τεχεράνη επιδιώκοντας να διαμορφώσουν μια συμφωνία που θα διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών τους πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Στόχος των συνομιλιών είναι να επανεκκινήσουν οι ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές πρωτοβουλίες.
Η ναυσιπλοΐα μέσω του στενού αυτού θαλάσσιου περάσματος —από το οποίο σε κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου— έχει σχεδόν διακοπεί, έπειτα από επιθέσεις του Ιράν σε δεξαμενόπλοια αλλά και τη δέσμευση του νέου ανώτατου ηγέτη της χώρας να κρατήσει κλειστό το πέρασμα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ξεκίνησαν με προσεκτικά βήματα τις επαφές, προσπαθώντας να αποκαταστήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να οδηγηθεί η περιοχή σε περαιτέρω κλιμάκωση, όπως ανέφεραν στους Financial Times τρεις αξιωματούχοι που έχουν γνώση των συζητήσεων. Παράλληλα, ναυτιλιακές εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν από δυτικά πολεμικά πλοία να συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοιά τους.
Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους. Ένας από αυτούς ανέφερε ότι και η Ιταλία έχει προσπαθήσει να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη για το ίδιο ζήτημα.
Και οι δύο πηγές επισήμαναν ότι δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα πως οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι η ιρανική πλευρά είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η Τεχεράνη επιχειρεί να ανεβάσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, ώστε να πιέσει τον Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση. Την Πέμπτη, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεσμεύθηκε ότι θα συνεχιστεί η παρεμπόδιση της διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν άμεση εμπλοκή στις συγκρούσεις, με ορισμένες μάλιστα να επικρίνουν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που πυροδότησε την ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα όμως εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα εκτινάξει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τις ήδη πιεσμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη πλησιάσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ στις αρχές του έτους κυμαίνονταν περίπου στα 60 δολάρια. Την ίδια περίοδο οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 75%.
Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα έχουν στείλει πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ναυτικής αποστολής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ασπίδες». Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους, καμία χώρα της Ε.Ε. δεν είναι πρόθυμη να διαθέσει πολεμικά πλοία για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, καθώς φοβούνται περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης. «Πρέπει να υπάρχει ένα επιτρεπτό περιβάλλον ασφαλείας», ανέφερε χαρακτηριστικά αξιωματούχος.
Ένας δεύτερος αξιωματούχος, ο οποίος δεν θέλησε να αποκαλύψει ποιες χώρες βρίσκονται σε επαφή με την Τεχεράνη, δήλωσε ότι ορισμένα κράτη έχουν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με την πρωτοβουλία για διάλογο με το Ιράν. «Κάποιοι θεωρούν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Ομως τα κράτη της Ε.Ε. έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις πάνω σε αυτό, γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση», ανέφερε.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους, δεν συμμετέχει σε άμεσες συνομιλίες με το Ιράν. Παρά ταύτα, η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ, που πραγματοποιεί επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, συζητά με χώρες του Κόλπου για τρόπους διασφάλισης της συνέχειας στις πετρελαϊκές προμήθειες.
Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Παρίσι θα μπορούσε να συμμετάσχει σε αποστολές συνοδείας πλοίων, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης.
Εκπρόσωπος του Ελιζέ παρέπεμψε τους Financial Times σε ανάρτηση του Em. Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την προηγούμενη εβδομάδα, στην οποία ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, επισημαίνοντας ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Corriere della Sera, η οποία δημοσιεύθηκε την Παρασκευή: «Προσπαθούμε να πείσουμε την Ευρώπη να μιλήσει με μία ενιαία φωνή… προωθώντας δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητηθεί επισήμως να επιτραπεί η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ σε πλοία χωρών που δεν συμμετέχουν στον πόλεμο».