Τόσο η άκρα δεξιά όσο και η άκρα αριστερά κατέγραψαν ισχυρές επιδόσεις στον πρώτο γύρο των δημοτικών εκλογών στη Γαλλία την Κυριακή, δίνοντας τα πρώτα δείγματα για την κατεύθυνση που ενδέχεται να πάρει το πολιτικό σκηνικό ενόψει της κρίσιμης προεδρικής αναμέτρησης του 2027.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα της Κυριακής δεν προσφέρονται για ασφαλή γενικευμένα συμπεράσματα, καθώς ο δεύτερος γύρος μπορεί να διαφοροποιήσει σημαντικά τις ισορροπίες. Υποψήφιοι που κατετάγησαν χαμηλότερα επιδιώκουν πλέον τη σύναψη συμμαχιών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά το αποτέλεσμα της 22ας Μαρτίου.
Το Εθνικός Συναγερμός (National Rally) σημείωσε καλή επίδοση, χωρίς όμως να επιτύχει τις σαρωτικές νίκες που επιδίωκε στον νότο, μια από τις βασικές περιοχές επιρροής του. Σε πόλεις-κλειδιά όπως η Μασσαλία (Marseille) και η Τουλόν (Toulon), καλείται τώρα να δώσει δύσκολες μάχες στον δεύτερο γύρο. Παρά ταύτα, αρκετοί υποψήφιοί του ξεπέρασαν το 40% των ψήφων, επίδοση που παραμένει δύσκολη για πολλούς κεντρώους αντιπάλους.
Στον αντίποδα, το κίνημα Ανυπότακτη Γαλλία (France Unbowed) του Ζαν-Λυκ Μελανσόν (Jean-Luc Mélenchon) κατέγραψε καλύτερα του αναμενομένου αποτελέσματα σε αρκετές πόλεις, όπως η Λιλ (Lille) και η Ρουμπέ (Roubaix), ενισχύοντας τον ρόλο του ενόψει των προεδρικών εκλογών της επόμενης χρονιάς. Οι επιδόσεις αυτές δημιουργούν πίεση στη μετριοπαθή αριστερά, η οποία εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε συνεργασία με τον ολοένα και πιο «τοξικό» Μελανσόν, χωρίς όμως να διαθέτει την ισχύ να τον παρακάμψει πλήρως.
Το εκλογικό σύστημα δύο γύρων στη Γαλλία έχει παραδοσιακά λειτουργήσει εις βάρος του Εθνικού Συναγερμού της Μαρίν Λεπέν (Marine Le Pen), καθώς πριν από τον δεύτερο γύρο συχνά διαμορφώνονται συμμαχίες με στόχο τον αποκλεισμό των υποψηφίων της άκρας δεξιάς.
Σε αυτή τη συγκυρία, το κόμμα επιδίωκε να αξιοποιήσει τις εντάσεις μεταξύ κεντρώων και αριστερών, αλλά και τη διευρυνόμενη επιρροή του σε εθνικό επίπεδο, ώστε να πετύχει μια σημαντική πολιτική τομή.
Ο πρώτος γύρος, ωστόσο, παρείχε μια μικτή εικόνα. Ο εν ενεργεία δήμαρχος και αντιπρόεδρος του κόμματος Λουί Αλιό (Louis Aliot) επανεξελέγη με απόλυτη πλειοψηφία στην Περπινιάν (Perpignan), τη μοναδική μεγάλη πόλη που ελέγχει το κόμμα στον νότο.
Αντίθετα, στην Τουλόν δεν κατέστη δυνατή μια καθαρή επικράτηση, με την υποψήφια του κόμματος, Λορ Λαβαλέτ (Laure Lavalette), να αντιμετωπίζει ισχυρό ανταγωνισμό ενόψει του δεύτερου γύρου.
Παρά τα εμπόδια, η άκρα δεξιά εμφανίζει ενίσχυση σε αστικά κέντρα που παραδοσιακά ανήκαν στην κεντροδεξιά ή την κεντροαριστερά.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Μασσαλίας, όπου ο υποψήφιος του Εθνικού Συναγερμού Φρανκ Αλισιό (Franck Allisio) βρίσκεται σε οριακή αναμέτρηση με τον δήμαρχο Μπενουά Παγιάν (Benoît Payan), ο οποίος στηρίζεται από μετριοπαθείς αριστερές δυνάμεις.
«Αυτά τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν μια προσδοκία που γνωρίζουμε ότι είναι τεράστια», δήλωσε ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού Ζορντάν Μπαρντελά (Jordan Bardella) λίγο μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας.
«Η αλλαγή δεν θα περιμένει μέχρι το 2027 — ξεκινά αυτή την Κυριακή», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον δεύτερο γύρο.
Παράλληλα, ο Αλισιό αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, καθώς η αριστερή υποψήφια που προκρίθηκε στον δεύτερο γύρο προτείνει συνεργασία με τον Παγιάν, με στόχο την αποτροπή εκλογής του υποψηφίου της άκρας δεξιάς.
Οι πολιτικές δυνάμεις που συνδέονται με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν βρίσκονται υπό πίεση, καθώς οι κεντροδεξιοί υποψήφιοι δυσκολεύονται να διατηρήσουν ή να κατακτήσουν μεγάλες πόλεις, εξαιτίας της ενίσχυσης της άκρας δεξιάς.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Νίκαιας (Nice), όπου ο σύμμαχος της Λεπέν, Ερίκ Σιοτί (Eric Ciotti), συγκέντρωσε πάνω από 40% των ψήφων, αναδεικνυόμενος φαβορί για τον δεύτερο γύρο απέναντι στον δήμαρχο Κριστιάν Εστροζί (Christian Estrosi), που στηρίζεται από κεντρώες δυνάμεις.
Ο Σιοτί είχε διατελέσει πρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων (Les Républicains) από το 2022 έως το 2024, προτού απομακρυνθεί μετά από συμφωνία που σύναψε με τον Εθνικό Συναγερμό χωρίς τη συναίνεση του κόμματός του.
Η αναμέτρηση στη Νίκαια αποτυπώνει τόσο τη δυσκολία της παραδοσιακής κεντροδεξιάς να συγκρατήσει τη διαρροή ψηφοφόρων προς την άκρα δεξιά, όσο και την έντονη προσωπική αντιπαράθεση μεταξύ Σιοτί και Εστροζί.
Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ αντιμετώπισε έντονη πίεση, καθώς οι δημοσκοπήσεις τον έφερναν σε ισοπαλία με τον κομμουνιστή αντίπαλό του. Τελικά, ωστόσο, κατάφερε να επικρατήσει άνετα στη βιομηχανική πόλη Λε Αβρ (Le Havre).
Ο Φιλίπ, που έχει ήδη δηλώσει υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές του 2027, είχε προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση ήττας θα αποσυρόταν από την κούρσα.
«Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εκλογές· σε μια δημοκρατία αποφασίζουν οι ψηφοφόροι», δήλωσε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Η Ανυπότακτη Γαλλία ενισχύεται σε κρίσιμες πόλεις, γεγονός που επιτείνει τα διλήμματα για τη μετριοπαθή αριστερά ενόψει των επόμενων εκλογών.
Στη Λιλ, ο υποψήφιος του κόμματος εμφανίζεται να ισοψηφεί με τον εν ενεργεία δήμαρχο της κεντροαριστεράς, ενώ στη Ρουμπέ βρίσκεται σε τροχιά επικράτησης.
Παρά τις πρόσφατες αντιπαραθέσεις και τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού που έχουν διατυπωθεί εις βάρος του Μελανσόν, η στρατηγική προσέγγισης νέων ψηφοφόρων και εργατικών στρωμάτων, συχνά με μεταναστευτική καταγωγή, φαίνεται να αποδίδει.
«Αυτές οι εκλογές επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει μια ισχυρή εκλογική βάση της Ανυπότακτης Γαλλίας στις μεγάλες πόλεις», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Ζαν-Ιβ Ντορμαζέν (Jean-Yves Dormagen).
Το κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό δημιουργεί πιέσεις στους μετριοπαθείς, κυρίως στην αριστερά, όπου οι εσωτερικές διαφωνίες είναι έντονες.
Η συζήτηση επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο συνεργασιών με την Ανυπότακτη Γαλλία, παρά την επιφυλακτικότητα απέναντι στον Μελανσόν.
«Δεν θα ανατρέψουμε το κύμα της άκρας δεξιάς με τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν ως βαρίδι», δήλωσε ο σοσιαλδημοκράτης ηγέτης Ραφαέλ Γκλυκσμάν (Raphaël Glucksmann).
Αντίθετα, η επικεφαλής των Πρασίνων Μαρίν Τοντελιέ (Marine Tondelier) άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασιών, επισημαίνοντας: «Βλέπω λιγότερες διαφορές ανάμεσα στις αριστερές δυνάμεις απ’ ό,τι ανάμεσα στην αριστερά και τη δεξιά».
Παρότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα έχει αποστασιοποιηθεί σε εθνικό επίπεδο από τον Μελανσόν, οι τοπικές ισορροπίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε διαφορετικές επιλογές.
Σε πόλεις όπως η Νάντη (Nantes), η Ρεν (Rennes), η Μασσαλία και το Παρίσι (Paris), η επικράτηση ενδέχεται να εξαρτηθεί από συνεργασίες με υποψηφίους της Ανυπότακτης Γαλλίας, οι οποίοι έχουν περάσει στον δεύτερο γύρο.
Στο Παρίσι, ο υποψήφιος των Σοσιαλιστών Εμανουέλ Γκρεγκουάρ (Emmanuel Grégoire) κατέγραψε σημαντικό προβάδισμα έναντι της κεντροδεξιάς αντιπάλου του Ρασιντά Ντατί (Rachida Dati), ωστόσο η τελική έκβαση παραμένει αβέβαιη χωρίς τη στήριξη της άκρας αριστεράς.
«Η επόμενη Κυριακή θα είναι μια καθοριστική στιγμή για το μέλλον του Παρισιού. Αυτό που διακυβεύεται είναι το πώς ζούμε μαζί», δήλωσε ο Γκρεγκουάρ.
Η Σοφία Σικιρού (Sophia Chikirou), από την Ανυπότακτη Γαλλία, τον προκάλεσε να συνεργαστούν λέγοντας ότι «περιμένει το τηλεφώνημα».