Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διαβιβάσει στο Ιράν ένα σχέδιο 15 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times και πηγή του Reuters, εξέλιξη που αποτυπώνει την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να αναζητήσει διέξοδο στη σύγκρουση, υπό το βάρος και των οικονομικών επιπτώσεων.
Όπως επισημαίνεται στο σχετικό δημοσίευμα, παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό το σχέδιο –το οποίο διαβιβάστηκε μέσω Πακιστάν– έχει φτάσει σε υψηλό επίπεδο στους Ιρανούς αξιωματούχους, καθώς και το αν η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να το εξετάσει ως βάση για διαπραγματεύσεις. Αντίστοιχα, δεν είναι γνωστό αν το Ισραήλ, που συμμετέχει στις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν μαζί με τις ΗΠΑ, συμφωνεί με το περιεχόμενο της πρότασης.
Παρά την αβεβαιότητα, η αποστολή του σχεδίου καταδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον εντείνει τις πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος διανύει ήδη την τέταρτη εβδομάδα και έχει επεκταθεί με τη συμμετοχή και άλλων χωρών.
Οι όροι του σχεδίου, σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12, καλύπτουν συνολικά τους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ωστόσο, το ίδιο μέσο αναφέρει ότι στο Ισραήλ υπάρχει ανησυχία πως ο Τραμπ και οι συνεργάτες του επιδιώκουν μια ταχεία «συμφωνία-πλαίσιο» ή μια «συμφωνία επί της αρχής» με το Ιράν, αντί να επιμείνουν στην πλήρη ικανοποίηση των όρων πριν από τον τερματισμό των συγκρούσεων.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις εξελίξεις, οι στενοί συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, έχουν επεξεργαστεί μια διαδικασία που προβλέπει την «κήρυξη εκεχειρίας διάρκειας ενός μήνα, κατά τον οποίο οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν μια συμφωνία 15 σημείων», κατά τα πρότυπα προηγούμενων συμφωνιών που διαμεσολάβησε η κυβέρνηση Τραμπ με τη Χαμάς στη Γάζα και με τον Λίβανο.
Ο ίδιος ο Τραμπ ανέφερε ότι έχει υπάρξει σύγκλιση σε αρκετά σημεία για μια ενδεχόμενη συμφωνία, στο πλαίσιο έμμεσων διαβουλεύσεων με βασικούς παράγοντες στο Ιράν.
«Το σενάριο μιας ταχείας και ασαφούς συμφωνίας επί της αρχής προκαλεί έντονη ανησυχία στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ», σημειώνεται στο δημοσίευμα, καθώς εκτιμάται ότι υπάρχει ο κίνδυνος το Ιράν να εξέλθει ενισχυμένο, εφόσον η σύγκρουση λήξει χωρίς να έχουν συμφωνηθεί πλήρως οι όροι.
Το δημοσίευμα παρουσιάζει 14 από τα 15 σημεία που έχουν διαβιβαστεί από τις ΗΠΑ στο Ιράν, επικαλούμενο δυτική πηγή:
Απαιτήσεις των ΗΠΑ προς το Ιράν:
Το Ιράν καλείται να καταργήσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
Το Ιράν οφείλει να παραδώσει στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, εντός συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος.
Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό θα πρέπει να αποσυναρμολογηθούν.
Ο IAEA θα έχει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και εποπτεία εντός της χώρας.
Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει τη στρατηγική υποστήριξης «αντιπροσώπων» (proxy) στην περιοχή.
Οφείλει να διακόψει τη χρηματοδότηση, την καθοδήγηση και τον εξοπλισμό συμμαχικών ένοπλων ομάδων.
Το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοικτό και να λειτουργεί ως ελεύθερη θαλάσσια οδός.
Το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα θα πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς την εμβέλεια όσο και ως προς τον όγκο, με συγκεκριμένα όρια που θα καθοριστούν αργότερα.
Οποιαδήποτε χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται μόνο για λόγους αυτοάμυνας.
Σε αντάλλαγμα, το Ιράν αναμένεται να λάβει:
Πλήρη άρση των διεθνών κυρώσεων.
Αμερικανική υποστήριξη για την ανάπτυξη ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον σταθμό του Μπουσέρ.
Κατάργηση του μηχανισμού “snapback”, που προβλέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των όρων.