Τα μικρά λευκά στίγματα στο πρόσωπο είναι ένα αρκετά συχνό αισθητικό ζήτημα και μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε εφήβους όσο και σε ενήλικες. Συνήθως παρατηρούνται στο μέτωπο, στο πηγούνι, στα μάγουλα ή γύρω από τη μύτη και συχνά δημιουργούν μια ανομοιόμορφη, ελαφρώς ανάγλυφη υφή στην επιδερμίδα.
Ωστόσο, δεν είναι όλα τα λευκά εξογκώματα ίδια. Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για κλειστούς φαγέσωρες, ενώ άλλες φορές μπορεί να είναι μικρά κεράτινα κυστίδια, γνωστά ως milia, ή κάποια διαφορετική δερματική κατάσταση. Γι’ αυτό η σωστή αναγνώριση έχει σημασία πριν αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε προϊόντα με στόχο να τα εξαφανίσουμε.
Από την καθημερινή μου επαφή ως αισθητικός με λιπαρές, μικτές αλλά και πιο ξηρές επιδερμίδες, έχω παρατηρήσει ότι η υπερβολική χρήση απολεπιστικών είναι μία από τις συχνότερες αντιδράσεις σε αυτό το πρόβλημα. Συνήθως όμως χρειάζεται πιο προσεκτική προσέγγιση και όχι περισσότερο τρίψιμο.
Τι είναι οι κλειστοί φαγέσωρες;
Οι κλειστοί φαγέσωρες σχηματίζονται όταν ένας πόρος φράζει από σμήγμα και νεκρά κύτταρα, αλλά το άνοιγμά του παραμένει καλυμμένο από ένα λεπτό στρώμα επιδερμίδας.
Έτσι δημιουργείται ένα μικρό εξόγκωμα που έχει λευκή ή παρόμοια με το δέρμα απόχρωση.
Σε αντίθεση με τα μαύρα στίγματα, το περιεχόμενο του πόρου δεν βρίσκεται σε άμεση επαφή με τον αέρα. Γι’ αυτό δεν παρατηρείται η χαρακτηριστική σκούρα όψη που βλέπουμε στους ανοιχτούς φαγέσωρες.
Οι κλειστοί φαγέσωρες αποτελούν μορφή ακμής και μπορεί να εμφανίζονται μόνοι τους ή μαζί με μαύρα στίγματα και φλεγμονώδη σπυράκια.
Η αυξημένη παραγωγή σμήγματος παίζει σημαντικό ρόλο
Η λιπαρότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που ευνοούν τη δημιουργία φαγέσωρων. Όταν οι σμηγματογόνοι αδένες παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα σμήγματος, αυξάνονται οι πιθανότητες συσσώρευσής του μέσα στους πόρους.
Αυτό εξηγεί γιατί τα λευκά στίγματα είναι συχνά σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες, όταν οι ορμονικές μεταβολές μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή σμήγματος.
Δεν σημαίνει όμως ότι εμφανίζονται αποκλειστικά σε λιπαρό δέρμα. Κλειστοί φαγέσωρες μπορούν να παρουσιαστούν και σε μικτές ή ακόμη και πιο ξηρές επιδερμίδες.
Η συσσώρευση νεκρών κυττάρων μπορεί να φράξει τους πόρους
Το δέρμα ανανεώνεται συνεχώς και απομακρύνει φυσιολογικά νεκρά κύτταρα από την επιφάνειά του. Όταν όμως η διαδικασία αυτή δεν πραγματοποιείται ομαλά, κύτταρα μπορούν να συσσωρευτούν μαζί με σμήγμα στο εσωτερικό των πόρων.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια επιδερμίδα που στην αφή παρουσιάζει πολλά μικρά εξογκώματα, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανή κόκκινα σπυράκια.
Η λύση δεν είναι απαραίτητα η έντονη καθημερινή απολέπιση. Η υπερβολή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό και να αποδυναμώσει τον προστατευτικό φραγμό του δέρματος.
Μπορούν να ευθύνονται τα καλλυντικά;
Ορισμένες συνθέσεις μπορεί να μην ταιριάζουν σε μια επιδερμίδα με τάση για φραγμένους πόρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πλούσια κρέμα ή προϊόν με έλαια προκαλεί αυτομάτως ακμή.
Εάν όμως παρατηρήσετε ότι τα λευκά στίγματα εμφανίστηκαν ή αυξήθηκαν μετά την εισαγωγή ενός νέου προϊόντος, αξίζει να εξετάσετε τη χρονική αυτή σχέση.
Μια καλή πρακτική είναι να προσθέτετε ένα νέο καλλυντικό κάθε φορά. Έτσι, εάν υπάρξει ανεπιθύμητη αντίδραση, μπορείτε ευκολότερα να εντοπίσετε ποιο προϊόν ενδέχεται να σχετίζεται με αυτή.
Ο υπερβολικός καθαρισμός δεν αποτελεί λύση
Τα λευκά στίγματα δεν δημιουργούνται επειδή το πρόσωπο είναι «βρώμικο». Για τον λόγο αυτό, το συνεχές πλύσιμο δεν θα τα εξαφανίσει.
Αντίθετα, ο πολύ συχνός καθαρισμός, το έντονο τρίψιμο και τα προϊόντα που ξηραίνουν υπερβολικά την επιδερμίδα μπορεί να προκαλέσουν:
- Ερυθρότητα.
- Τσούξιμο.
- Ξεφλούδισμα.
- Ευαισθησία.
- Διαταραχή του δερματικού φραγμού.
Ένας ήπιος καθαρισμός πρωί και βράδυ είναι συνήθως αρκετός για τις καθημερινές ανάγκες.
Πώς μπορεί να βοηθήσει το σαλικυλικό οξύ;
Το σαλικυλικό οξύ είναι ένα BHA που χρησιμοποιείται συχνά σε επιδερμίδες με φαγέσωρες και αυξημένη λιπαρότητα. Επειδή είναι λιποδιαλυτό, μπορεί να συμβάλει στην απομάκρυνση του σμήγματος και των νεκρών κυττάρων που συσσωρεύονται στους πόρους.
Η χρήση του πρέπει να προσαρμόζεται στην ανεκτικότητα του δέρματος. Εάν χρησιμοποιείται πολύ συχνά ή συνδυάζεται χωρίς λόγο με πολλά άλλα απολεπιστικά προϊόντα, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό.
Ειδικά σε μια νέα skincare ρουτίνα, προτιμώ πάντα τη σταδιακή εισαγωγή δραστικών συστατικών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να παρακολουθήσουμε την αντίδραση της επιδερμίδας χωρίς να δημιουργούμε περιττή επιβάρυνση.
Τα ρετινοειδή μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις
Τα ρετινοειδή χρησιμοποιούνται ευρέως στην αντιμετώπιση της ακμής, καθώς επηρεάζουν τη διαδικασία ανανέωσης των κυττάρων και μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της δημιουργίας φαγέσωρων.
Χρειάζονται όμως σωστή χρήση και υπομονή. Είναι πιθανό να προκαλέσουν ξηρότητα ή ερεθισμό, ιδιαίτερα στην αρχή.
Όταν υπάρχει επίμονη ή εκτεταμένη φαγεσωρική ακμή, ο δερματολόγος μπορεί να καθορίσει ποια θεραπευτική επιλογή είναι κατάλληλη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης κατά την εγκυμοσύνη, καθώς ορισμένα ρετινοειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται.
Μήπως πρόκειται για milia και όχι για λευκά στίγματα;
Ένα πολύ σημαντικό σημείο είναι ότι τα μικρά λευκά εξογκώματα δεν είναι πάντοτε κλειστοί φαγέσωρες.
Τα milia είναι μικρά κυστίδια που περιέχουν κερατίνη και εμφανίζονται συχνά γύρω από τα μάτια και στα μάγουλα. Συνήθως είναι μικρά, σταθερά στην αφή και δεν συμπεριφέρονται όπως ένα συνηθισμένο σπυράκι.
Η προσπάθεια να τα πιέσετε στο σπίτι μπορεί να τραυματίσει το δέρμα χωρίς να τα αφαιρέσει. Εάν σας ενοχλούν αισθητικά ή δεν είστε βέβαιοι για το τι ακριβώς είναι, ένας δερματολόγος μπορεί να κάνει τη σωστή αξιολόγηση και, όπου ενδείκνυται, την κατάλληλη αφαίρεση.
Γιατί δεν πρέπει να τα πιέζετε;
Όπως συμβαίνει και με τα μαύρα στίγματα, η μηχανική πίεση με τα νύχια δεν αποτελεί ασφαλή λύση.
Μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή, τραυματισμό και σημάδια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το περιεχόμενο του φαγέσωρα δεν απομακρύνεται πλήρως.
Εάν χρειάζεται επαγγελματική εξαγωγή, αυτή πρέπει να γίνεται με κατάλληλη τεχνική και με σεβασμό στην κατάσταση της επιδερμίδας.
Μια απλή ρουτίνα μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά
Για μια επιδερμίδα με τάση για λευκά στίγματα, η βάση της καθημερινής φροντίδας μπορεί να παραμείνει απλή: ήπιος καθαρισμός, κατάλληλη ενυδατική κρέμα και καθημερινή αντηλιακή προστασία. Στη συνέχεια μπορεί να προστεθεί ένα στοχευμένο δραστικό συστατικό, εφόσον πραγματικά χρειάζεται.
Δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιείτε ταυτόχρονα scrub, οξέα, μάσκες βαθύ καθαρισμού και πολλά διαφορετικά serum. Η επιδερμίδα χρειάζεται χρόνο για να ανταποκριθεί σε μια νέα ρουτίνα.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε δερματολόγο;
Εάν τα λευκά στίγματα είναι πολυάριθμα, επιμένουν παρά τη σωστή περιποίηση ή συνοδεύονται από έντονη ακμή, επώδυνα σπυράκια, φλεγμονή ή ουλές, είναι σημαντικό να γίνει δερματολογική αξιολόγηση.
Το ίδιο ισχύει όταν δεν είστε βέβαιοι ότι πρόκειται πραγματικά για κλειστούς φαγέσωρες. Υπάρχουν διαφορετικές δερματικές καταστάσεις που μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους και η σωστή διάγνωση αποτρέπει την άσκοπη χρήση προϊόντων.
Η αντιμετώπιση των λευκών στιγμάτων δεν απαιτεί επιθετικότητα αλλά σωστή στρατηγική. Όταν γνωρίζουμε αν πρόκειται για κλειστούς φαγέσωρες, milia ή κάτι διαφορετικό, μπορούμε να επιλέξουμε πολύ πιο στοχευμένη φροντίδα. Η ήπια καθημερινή ρουτίνα, η προσεκτική χρήση κατάλληλων δραστικών συστατικών και η υπομονή είναι συνήθως πολύ πιο ωφέλιμες από τη συνεχή πίεση και την υπερβολική απολέπιση.