Το καλοκαίρι είναι η εποχή που περνάμε περισσότερες ώρες σε εξωτερικούς χώρους, απολαμβάνοντας τη θάλασσα, τις διακοπές και τις υψηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, η αυξημένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV), ο ιδρώτας, το αλάτι της θάλασσας, το χλώριο της πισίνας και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά το δέρμα.
Η σωστή καλοκαιρινή φροντίδα δεν αφορά μόνο την αποφυγή του ηλιακού εγκαύματος. Η καθημερινή προστασία συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, περιορίζει τη φωτογήρανση και βοηθά στη διατήρηση μιας υγιούς και λαμπερής επιδερμίδας για πολλά χρόνια.
Γιατί το καλοκαίρι το δέρμα είναι πιο ευάλωτο;
Η υπεριώδης ακτινοβολία αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα πρόωρης γήρανσης του δέρματος. Οι ακτίνες UVA διεισδύουν βαθύτερα στην επιδερμίδα και σχετίζονται με τη δημιουργία ρυτίδων, χαλάρωσης και δυσχρωμιών, ενώ οι ακτίνες UVB ευθύνονται κυρίως για τα ηλιακά εγκαύματα και συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος.
Παράλληλα, η ζέστη αυξάνει την παραγωγή ιδρώτα και σμήγματος, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση της ακμής, θυλακίτιδα ή ερεθισμούς, ιδιαίτερα σε άτομα με λιπαρό ή ευαίσθητο δέρμα.
Το αντηλιακό είναι απαραίτητο κάθε ημέρα
Η καθημερινή χρήση αντηλιακού αποτελεί τη σημαντικότερη μορφή προστασίας του δέρματος.
Οι δερματολόγοι συνιστούν την επιλογή αντηλιακού με:
- SPF 30 ή μεγαλύτερο.
- Προστασία ευρέος φάσματος απέναντι στις ακτίνες UVA και UVB.
- Ανθεκτικότητα στο νερό όταν πρόκειται να κολυμπήσετε ή να ιδρώσετε έντονα.
Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται περίπου 15 έως 20 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο και να ανανεώνεται κάθε δύο ώρες ή νωρίτερα μετά από κολύμπι, έντονη εφίδρωση ή σκούπισμα με πετσέτα. Η σωστή ποσότητα είναι εξίσου σημαντική, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν πολύ λιγότερο προϊόν από όσο απαιτείται για την αναγραφόμενη προστασία.
Αποφύγετε τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας
Η ένταση της υπεριώδους ακτινοβολίας είναι μεγαλύτερη μεταξύ 11:00 και 16:00, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Εάν είναι δυνατόν:
- Αναζητήστε σκιά τις μεσημεριανές ώρες.
- Προγραμματίστε την άσκηση ή τις εξωτερικές δραστηριότητες νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
- Μην παραμένετε πολλές ώρες συνεχόμενα στην παραλία, ακόμη κι αν χρησιμοποιείτε αντηλιακό.
Το αντηλιακό μειώνει σημαντικά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά δεν την εξαλείφει πλήρως και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για παρατεταμένη ηλιοθεραπεία.
Προστατέψτε το δέρμα με τα κατάλληλα ρούχα
Η ένδυση αποτελεί μία από τις πιο αποτελεσματικές μορφές φωτοπροστασίας.
Ιδανικά προτιμήστε:
- Καπέλο με φαρδύ γείσο.
- Γυαλιά ηλίου με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία.
- Ελαφριά, πυκνής ύφανσης ρούχα.
- Μπλούζες ή μαγιό με δείκτη προστασίας UV όταν περνάτε πολλές ώρες στη θάλασσα.
Ο συνδυασμός ρούχων και αντηλιακού προσφέρει πολύ μεγαλύτερη προστασία σε σχέση με τη χρήση μόνο αντηλιακού.
Μην ξεχνάτε τις περιοχές που καίγονται εύκολα
Πολλοί εφαρμόζουν αντηλιακό μόνο στο πρόσωπο, στους ώμους και στα χέρια, αφήνοντας εκτεθειμένες περιοχές που συχνά εμφανίζουν εγκαύματα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:
- Αυτιά.
- Αυχένας.
- Χείλη.
- Ράχη των χεριών.
- Πέλματα.
- Γάμπες.
- Τριχωτό της κεφαλής σε άτομα με αραίωση μαλλιών.
Οι περιοχές αυτές εμφανίζουν συχνά φωτογήρανση και δερματικές βλάβες λόγω χρόνιας έκθεσης στον ήλιο.
Φροντίστε σωστά το δέρμα μετά τον ήλιο
Η έκθεση στον ήλιο αφυδατώνει την επιδερμίδα και μπορεί να διαταράξει τον επιδερμικό φραγμό.
Μετά την επιστροφή από την παραλία:
- Κάντε ντους με χλιαρό νερό.
- Απομακρύνετε το αλάτι ή το χλώριο.
- Εφαρμόστε ενυδατική κρέμα ή λοσιόν.
- Καταναλώστε αρκετό νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η σωστή ενυδάτωση βοηθά στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του δέρματος και περιορίζει την ξηρότητα και την απολέπιση.
Προσοχή στα καλλυντικά και τις θεραπείες
Ορισμένα δραστικά συστατικά αυξάνουν την ευαισθησία του δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία.
Το καλοκαίρι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή όταν χρησιμοποιούνται:
- Ρετινόλη και ρετινοειδή.
- Οξέα φρούτων (AHA).
- Σαλικυλικό οξύ σε υψηλές συγκεντρώσεις.
- Χημικά peeling.
- Ορισμένες θεραπείες laser.
Οι θεραπείες αυτές δεν απαγορεύονται πάντα τους θερινούς μήνες, όμως απαιτούν αυστηρή φωτοπροστασία και εξατομικευμένες οδηγίες από τον δερματολόγο.
Ποιοι χρειάζονται ακόμη μεγαλύτερη προστασία;
Ορισμένες ομάδες ατόμων εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Άτομα με πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα.
- Όσοι έχουν μεγάλο αριθμό σπίλων.
- Άτομα με ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
- Ασθενείς που λαμβάνουν φωτοευαισθητοποιητικά φάρμακα.
- Παιδιά και βρέφη.
- Άτομα με μελάγχρωση ή μέλασμα.
Στις περιπτώσεις αυτές, η καθημερινή φωτοπροστασία δεν αποτελεί επιλογή αλλά βασικό μέτρο πρόληψης.
Συχνά λάθη που κάνουν πολλοί το καλοκαίρι
Παρά τη μεγάλη ενημέρωση γύρω από την προστασία από τον ήλιο, αρκετές συνήθειες εξακολουθούν να αυξάνουν τον κίνδυνο βλάβης του δέρματος.
| Λάθος | Γιατί είναι πρόβλημα |
|---|---|
| Εφαρμογή αντηλιακού μόνο στην παραλία | Η υπεριώδης ακτινοβολία δρα και κατά την καθημερινή μετακίνηση |
| Μία μόνο εφαρμογή όλη την ημέρα | Η προστασία μειώνεται με τον χρόνο, τον ιδρώτα και το νερό |
| Χρήση μικρής ποσότητας | Το πραγματικό επίπεδο προστασίας είναι χαμηλότερο από το αναγραφόμενο SPF |
| Παραμονή στον ήλιο επειδή χρησιμοποιείται SPF 50 | Κανένα αντηλιακό δεν παρέχει απόλυτη προστασία |
| Παράλειψη προστασίας όταν έχει συννεφιά | Οι ακτίνες UVA διαπερνούν τα σύννεφα και συνεχίζουν να επηρεάζουν το δέρμα |
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε δερματολόγο;
Μετά το καλοκαίρι είναι καλό να εξετάζετε το δέρμα σας για τυχόν νέες ή μεταβαλλόμενες βλάβες.
Απευθυνθείτε σε δερματολόγο εάν παρατηρήσετε:
- Μια ελιά που άλλαξε μέγεθος, σχήμα ή χρώμα.
- Βλάβη που αιμορραγεί ή δεν επουλώνεται.
- Επίμονο ηλιακό έγκαυμα με έντονο πόνο ή φουσκάλες.
- Νέα σκουρόχρωμη ή ασυνήθιστη δερματική αλλοίωση.
- Επίμονη υπερμελάγχρωση ή δυσχρωμίες μετά την έκθεση στον ήλιο.
Η πρόληψη παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική για τη διατήρηση της υγείας του δέρματος. Η σωστή χρήση αντηλιακού, η αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο και η τακτική δερματολογική εξέταση αποτελούν τα βασικά βήματα για ένα ασφαλές και υγιές καλοκαίρι.