Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις. Πολλοί ασθενείς παρατηρούν ότι τα συμπτώματά τους βελτιώνονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και αναρωτιούνται αν ο ήλιος μπορεί να λειτουργήσει ως φυσική θεραπεία. Πράγματι, η ελεγχόμενη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να βοηθήσει αρκετούς ανθρώπους με ψωρίαση, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η παρατεταμένη ηλιοθεραπεία είναι ασφαλής ή κατάλληλη για όλους.
Η σχέση μεταξύ ήλιου και ψωρίασης είναι πιο σύνθετη από όσο φαίνεται. Το μέτρο, η σωστή προστασία και η εξατομικευμένη καθοδήγηση από δερματολόγο είναι απαραίτητα, καθώς η υπερβολική έκθεση μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Γιατί ο ήλιος μπορεί να βοηθήσει;
Η υπεριώδης ακτινοβολία επιβραδύνει τον υπερβολικά γρήγορο πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας, ο οποίος αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της ψωρίασης.
Η ελεγχόμενη έκθεση στον ήλιο μπορεί να συμβάλει:
- Στη μείωση της φλεγμονής.
- Στην υποχώρηση της ερυθρότητας.
- Στη μείωση της απολέπισης.
- Στη βελτίωση της εμφάνισης των ψωριασικών πλακών.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί ασθενείς παρατηρούν ύφεση των συμπτωμάτων τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Βελτιώνεται η ψωρίαση σε όλους;
Όχι.
Αν και οι περισσότεροι ασθενείς ωφελούνται από τη μέτρια έκθεση στον ήλιο, ένα μικρό ποσοστό παρουσιάζει επιδείνωση.
Η αντίδραση εξαρτάται από:
- Τον τύπο της ψωρίασης.
- Τον φωτότυπο του δέρματος.
- Τη διάρκεια της έκθεσης.
- Τη λήψη φαρμάκων που αυξάνουν τη φωτοευαισθησία.
- Τη γενικότερη κατάσταση της νόσου.
Γι’ αυτό δεν υπάρχουν οδηγίες που να ισχύουν για όλους.
Μπορεί το ηλιακό έγκαυμα να προκαλέσει έξαρση;
Ναι.
Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα μπορεί να τραυματίσει το δέρμα και να ενεργοποιήσει το φαινόμενο Koebner, κατά το οποίο νέες ψωριασικές βλάβες εμφανίζονται σε σημεία τραυματισμού.
Για τον λόγο αυτό, η υπερβολική έκθεση στον ήλιο όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά μπορεί να προκαλέσει νέα έξαρση της νόσου.
Πόση έκθεση στον ήλιο θεωρείται ασφαλής;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος που να είναι κατάλληλος για όλους.
Γενικά συνιστάται:
- Σταδιακή έκθεση.
- Αποφυγή των μεσημβρινών ωρών.
- Προστασία του υγιούς δέρματος με αντηλιακό.
- Διακοπή της έκθεσης πριν εμφανιστεί ερυθρότητα ή έγκαυμα.
Η διάρκεια πρέπει να προσαρμόζεται στις οδηγίες του δερματολόγου και στον τύπο του δέρματος.
Τι είναι η φωτοθεραπεία και πώς διαφέρει από τον ήλιο;
Η φωτοθεραπεία αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία για την ψωρίαση, αλλά δεν είναι το ίδιο με την ηλιοθεραπεία.
Στη φωτοθεραπεία:
- Χρησιμοποιείται συγκεκριμένο μήκος κύματος υπεριώδους ακτινοβολίας.
- Η δόση είναι αυστηρά ελεγχόμενη.
- Η θεραπεία πραγματοποιείται υπό ιατρική παρακολούθηση.
- Ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος εγκαύματος.
Αντίθετα, η έκθεση στον φυσικό ήλιο είναι λιγότερο ελεγχόμενη και συνοδεύεται από μεγαλύτερη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία που συμβάλλει στη φωτογήρανση και αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.
Πρέπει να χρησιμοποιείτε αντηλιακό;
Ναι.
Ένας συχνός μύθος είναι ότι οι ασθενείς με ψωρίαση δεν πρέπει να χρησιμοποιούν αντηλιακό.
Στην πραγματικότητα, το αντηλιακό:
- Προστατεύει το υγιές δέρμα.
- Μειώνει τον κίνδυνο εγκαύματος.
- Περιορίζει τη φωτογήρανση.
- Συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου του δέρματος.
Ο δερματολόγος μπορεί να δώσει εξατομικευμένες οδηγίες για τον τρόπο εφαρμογής του, ανάλογα με τις περιοχές που πάσχουν.
Τι άλλο βοηθά το καλοκαίρι;
Η βελτίωση της ψωρίασης δεν οφείλεται αποκλειστικά στον ήλιο.
Συχνά συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες, όπως:
- Η αυξημένη υγρασία σε ορισμένες περιοχές.
- Η θαλάσσια κολύμβηση σε αρκετούς ασθενείς.
- Η μείωση του στρες κατά τη διάρκεια των διακοπών.
- Η καλύτερη ενυδάτωση της επιδερμίδας.
Η επίδραση, ωστόσο, διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή;
Η έκθεση στον ήλιο πρέπει να γίνεται μόνο μετά από συζήτηση με τον δερματολόγο όταν:
- Λαμβάνετε φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία.
- Υπάρχει ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
- Έχετε πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα.
- Η ψωρίαση βρίσκεται σε έντονη έξαρση.
- Υπάρχουν άλλες δερματολογικές παθήσεις που επηρεάζονται από την ηλιακή ακτινοβολία.
Μύθοι και αλήθειες
| Μύθος | Αλήθεια |
|---|---|
| Όσο περισσότερο ήλιο κάνω, τόσο καλύτερα θα γίνει η ψωρίαση. | Η υπερβολική έκθεση μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα και νέα έξαρση. |
| Η ψωρίαση θεραπεύεται το καλοκαίρι. | Συνήθως βελτιώνεται, αλλά δεν θεραπεύεται οριστικά. |
| Δεν χρειάζομαι αντηλιακό επειδή έχω ψωρίαση. | Το αντηλιακό παραμένει απαραίτητο για την προστασία του δέρματος. |
| Η φωτοθεραπεία είναι ίδια με την ηλιοθεραπεία. | Όχι. Η φωτοθεραπεία είναι ελεγχόμενη ιατρική θεραπεία με συγκεκριμένη δόση υπεριώδους ακτινοβολίας. |
Συχνές ερωτήσεις
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Βελτιώνεται πάντα η ψωρίαση το καλοκαίρι; | Όχι. Αν και οι περισσότεροι ασθενείς παρατηρούν βελτίωση, ορισμένοι μπορεί να εμφανίσουν επιδείνωση. |
| Είναι ασφαλές να κάνω πολλές ώρες ηλιοθεραπεία; | Όχι. Η παρατεταμένη έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο εγκαύματος, φωτογήρανσης και καρκίνου του δέρματος. |
| Πρέπει να χρησιμοποιώ αντηλιακό; | Ναι. Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι απαραίτητη ακόμη και όταν η ψωρίαση βελτιώνεται με τον ήλιο. |
| Η θάλασσα βοηθά; | Σε αρκετούς ασθενείς το θαλασσινό νερό και η σωστά ελεγχόμενη έκθεση στον ήλιο συμβάλλουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων, χωρίς όμως το αποτέλεσμα να είναι ίδιο για όλους. |
| Μπορώ να αντικαταστήσω τη θεραπεία μου με ηλιοθεραπεία; | Όχι. Ο ήλιος δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή ή τη φωτοθεραπεία που έχει συστήσει ο δερματολόγος. |
Η ελεγχόμενη έκθεση στον ήλιο μπορεί να αποτελέσει σύμμαχο για πολλούς ανθρώπους με ψωρίαση, αρκεί να γίνεται με προσοχή και χωρίς υπερβολές. Η αποφυγή του ηλιακού εγκαύματος, η σωστή χρήση αντηλιακού και η συνέχιση της θεραπείας που έχει προτείνει ο δερματολόγος είναι βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή διαχείριση της νόσου και τη διατήρηση της υγείας του δέρματος.