Τα milia, γνωστά και ως κεγχρία, είναι πολύ μικρές λευκές ή κιτρινωπές βλατίδες που εμφανίζονται συχνότερα στο πρόσωπο, ιδιαίτερα γύρω από τα μάτια, στα βλέφαρα και στα μάγουλα. Αν και στην καθημερινή γλώσσα περιγράφονται συχνά ως «λευκά σπυράκια», στην πραγματικότητα δεν είναι ακμή.
Πρόκειται για μικροσκοπικές κύστεις γεμάτες κυρίως με κερατίνη, μια πρωτεΐνη που αποτελεί φυσιολογικό συστατικό της επιδερμίδας. Είναι καλοήθεις, δεν είναι μεταδοτικές και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλούν πόνο ή φλεγμονή.
Μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία, από τις πρώτες ημέρες της ζωής μέχρι την ενήλικη ζωή.
Τι υπάρχει μέσα σε ένα milium;
Ένα milium δεν είναι γεμάτο με σμήγμα ή πύον, όπως μπορεί να πιστεύει κάποιος βλέποντας το λευκό του χρώμα.
Στο εσωτερικό του βρίσκεται κυρίως συσσωρευμένη κερατίνη. Δημιουργείται μια πολύ μικρή επιφανειακή κύστη κάτω από την επιδερμίδα, η οποία εμφανίζεται εξωτερικά σαν σκληρό, λευκό ή υπόλευκο στίγμα.
Συνήθως έχει διάμετρο περίπου 1–2 χιλιοστά και στην αφή είναι αρκετά πιο σταθερό από ένα κοινό σπυράκι.
Αυτό εξηγεί και γιατί τα milia δεν «σπάνε» εύκολα όταν κάποιος προσπαθεί να τα πιέσει.
Γιατί εμφανίζονται χωρίς προφανή αιτία;
Στους ενήλικες μπορεί να εμφανιστούν πρωτοπαθή milia, χωρίς να έχει προηγηθεί τραυματισμός ή κάποια συγκεκριμένη δερματική πάθηση.
Σχηματίζονται όταν η κερατίνη παγιδεύεται κάτω από την επιφάνεια του δέρματος αντί να απομακρυνθεί φυσιολογικά κατά τη διαδικασία ανανέωσης της επιδερμίδας.
Συχνές θέσεις είναι τα βλέφαρα, η περιοχή κάτω από τα μάτια, τα μάγουλα και το μέτωπο.
Μερικοί άνθρωποι εμφανίζουν ένα ή δύο, ενώ άλλοι έχουν αρκετά συγκεντρωμένα στην ίδια περιοχή.
Υπάρχουν και δευτεροπαθή milia
Δεν δημιουργούνται όλα με τον ίδιο τρόπο.
Τα δευτεροπαθή ή τραυματικά milia μπορούν να εμφανιστούν καθώς το δέρμα επουλώνεται μετά από κάποια βλάβη. Έχουν περιγραφεί μετά από εγκαύματα, φουσκάλες, τραυματισμούς και ορισμένες δερματοπάθειες που προκαλούν αποκόλληση ή σημαντική βλάβη της επιδερμίδας.
Μπορούν επίσης να εμφανιστούν μετά από διαδικασίες που τραυματίζουν ελεγχόμενα την επιφάνεια του δέρματος, όπως η δερμοαπόξεση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διαδικασία επούλωσης μπορεί να παγιδεύσει κερατίνη και να οδηγήσει στον σχηματισμό μικροσκοπικών κύστεων.
Οι βαριές κρέμες προκαλούν milia;
Η σχέση δεν είναι τόσο απλή όσο συχνά παρουσιάζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ορισμένα πολύ πλούσια ή αποφρακτικά προϊόντα μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση βλαβών σε άτομα με προδιάθεση, όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ενυδατική ή κρέμα ματιών προκαλεί milia.
Αν παρατηρήσετε ότι άρχισαν να εμφανίζονται πολλά νέα λευκά επάρματα μετά την εισαγωγή ενός πολύ πλούσιου προϊόντος, μπορεί να αξίζει να διακοπεί προσωρινά και να αξιολογηθεί η εξέλιξη.
Από την άλλη πλευρά, η παρουσία ενός milium κάτω από το μάτι δεν αποτελεί απόδειξη ότι «φταίει η κρέμα ματιών».
Σημασία έχει το συνολικό ιστορικό και η μορφολογία των βλαβών.
Μπορούν να εμφανιστούν από κορτιζονούχες κρέμες;
Έχουν αναφερθεί δευτεροπαθή milia μετά από παρατεταμένη χρήση ορισμένων τοπικών φαρμάκων, μεταξύ των οποίων και κορτικοστεροειδή.
Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο ισχυρές κορτιζονούχες κρέμες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο πρόσωπο χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Ειδικά γύρω από τα μάτια, το δέρμα είναι λεπτό και περισσότερο ευάλωτο στις ανεπιθύμητες ενέργειες της ακατάλληλης χρήσης τοπικών κορτικοστεροειδών.
Γιατί είναι τόσο συχνά στα νεογέννητα;
Τα milia είναι εξαιρετικά συχνά στα μωρά. Μπορούν να υπάρχουν ήδη κατά τη γέννηση και εμφανίζονται συχνότερα στη μύτη, στα μάγουλα και στο πρόσωπο.
Στα νεογέννητα είναι φυσιολογικό και παροδικό εύρημα και συνήθως εξαφανίζονται μόνα τους μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Δεν χρειάζονται πίεση, απολέπιση ή φαρμακευτικές κρέμες.
Επίσης, δεν πρέπει να συγχέονται με τη νεογνική ακμή, η οποία αποτελεί διαφορετική κατάσταση και έχει διαφορετική μορφολογία.
Milia ή κλειστοί φαγέσωρες;
Η διάκριση έχει σημασία επειδή η αντιμετώπιση δεν είναι ακριβώς ίδια.
Οι κλειστοί φαγέσωρες αποτελούν μορφή ακμής. Δημιουργούνται όταν ο τριχοσμηγματογόνος θύλακος αποφράσσεται από κερατίνη και σμήγμα. Συνήθως συνυπάρχουν με άλλα στοιχεία ακμής, όπως μαύρα στίγματα, φλεγμονώδη σπυράκια ή λιπαρότητα.
Τα milia είναι μικρές κύστεις κερατίνης. Συχνά είναι πιο λευκά, σκληρά και σαφώς περιγεγραμμένα.
Γύρω από τα μάτια πρέπει επίσης να διαφοροποιούνται από άλλες βλάβες, όπως συριγγώματα και ξανθελάσματα.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η αυτοδιάγνωση από φωτογραφίες μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένες θεραπείες.
Πρέπει να τα πιέζουμε;
Όχι. Η προσπάθεια να πιεστεί ένα milium όπως ένα κοινό σπυράκι συνήθως δεν λειτουργεί επειδή η κερατίνη βρίσκεται μέσα σε μια μικρή κύστη που καλύπτεται από επιδερμίδα.
Η έντονη πίεση με τα νύχια μπορεί να προκαλέσει:
- τραυματισμό,
- αιμορραγία,
- φλεγμονή,
- λοίμωξη,
- μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση,
- μικρή ουλή.
Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην περιοχή των βλεφάρων, όπου δεν είναι καλή ιδέα να χρησιμοποιούνται βελόνες ή άλλα αιχμηρά εργαλεία στο σπίτι.
Μπορεί η απολέπιση να τα εξαφανίσει;
Η ήπια απολέπιση μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ενήλικες που έχουν τάση να εμφανίζουν milia, αλλά δεν σημαίνει ότι ένα ήδη σχηματισμένο milium θα εξαφανιστεί αμέσως.
Ανάλογα με τον τύπο του δέρματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν, όταν υπάρχει ένδειξη, ρετινοειδή ή κατάλληλα απολεπιστικά συστατικά που ρυθμίζουν την κερατινοποίηση.
Η υπερβολική απολέπιση, όμως, δεν είναι καλύτερη. Καθημερινός συνδυασμός πολλών οξέων, scrub και ρετινοειδών μπορεί να διαταράξει τον δερματικό φραγμό και να προκαλέσει ερεθισμό χωρίς να λύσει το πρόβλημα.
Η περιοχή γύρω από τα μάτια απαιτεί ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, επειδή πολλά δραστικά προϊόντα δεν είναι κατάλληλα για εφαρμογή πολύ κοντά στα βλέφαρα.
Πώς αφαιρεί ο δερματολόγος τα milia;
Όταν επιμένουν και ενοχλούν αισθητικά, μπορούν να αφαιρεθούν σχετικά εύκολα στο ιατρείο.
Η κλασική μέθοδος περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας πολύ μικρής επιφανειακής οπής με αποστειρωμένο εργαλείο και την προσεκτική εξαγωγή της κύστης και του περιεχομένου της.
Ανάλογα με τον αριθμό και τον τύπο των βλαβών, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλες μέθοδοι, όπως διαθερμία, απόξεση ή, σε ειδικές περιπτώσεις, άλλες επεμβατικές τεχνικές.
Όταν υπάρχουν πολλά και επανεμφανίζονται, έχει μεγαλύτερη αξία να διερευνηθεί γιατί δημιουργούνται παρά να αφαιρούνται απλώς ένα προς ένα.
Πότε τα πολλά milia χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελούν ένα απλό και καλοήθες εύρημα. Υπάρχουν όμως σπανιότερες μορφές, όπως τα πολλαπλά εκρηκτικά milia, όπου πολλές βλάβες εμφανίζονται μέσα σε εβδομάδες ή μήνες.
Υπάρχει επίσης το milia en plaque, κατά το οποίο πολλά milia συγκεντρώνονται πάνω σε μια ελαφρώς υπερυψωμένη ή φλεγμονώδη περιοχή.
Σπανιότερα, πολλαπλά milia μπορεί να συνδέονται με συγκεκριμένες γενετικές ή δερματολογικές παθήσεις.
Ένα ή δύο μικρά λευκά επάρματα γύρω από τα μάτια συνήθως δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας. Όταν όμως εμφανίζονται ξαφνικά δεκάδες βλάβες, βρίσκονται πάνω σε ερεθισμένο δέρμα, δημιουργήθηκαν μετά από τραυματισμό ή θεραπεία ή απλώς δεν είναι σαφές ότι πρόκειται πράγματι για milia, η εξέταση από δερματολόγο είναι προτιμότερη από την προσπάθεια αφαίρεσής τους στο σπίτι.