Η ποικιλόχρους πιτυρίαση είναι μια συχνή, επιφανειακή μυκητίαση του δέρματος που προκαλείται από υπερανάπτυξη ενός φυσιολογικού μύκητα του δέρματος, του Malassezia. Η πάθηση δεν είναι επικίνδυνη και δεν οφείλεται σε κακή υγιεινή, αλλά μπορεί να προκαλέσει χαρακτηριστικές δυσχρωμίες που γίνονται πιο εμφανείς μετά την έκθεση στον ήλιο.
Παρότι αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, έχει την τάση να υποτροπιάζει, ιδιαίτερα κατά τους θερμούς και υγρούς μήνες.
Τι προκαλεί την ποικιλόχρους πιτυρίαση;
Ο μύκητας Malassezia υπάρχει φυσιολογικά στο δέρμα των περισσότερων ανθρώπων.
Υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να πολλαπλασιαστεί υπερβολικά, όπως:
- Ζεστό και υγρό κλίμα.
- Έντονη εφίδρωση.
- Λιπαρό δέρμα.
- Χρήση λιπαρών καλλυντικών σε ορισμένες περιπτώσεις.
- Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Το κύριο χαρακτηριστικό είναι η εμφάνιση δυσχρωμικών κηλίδων.
Οι βλάβες μπορεί να είναι:
- Λευκές.
- Ροζ.
- Καφέ.
- Ανοιχτόχρωμες ή σκουρόχρωμες σε σχέση με το φυσιολογικό δέρμα.
Συχνά συνοδεύονται από:
- Λεπτή απολέπιση.
- Ήπιο κνησμό, ιδιαίτερα μετά από εφίδρωση.
- Απουσία πόνου.
Οι δυσχρωμίες γίνονται πιο εμφανείς το καλοκαίρι, όταν το γύρω δέρμα μαυρίζει.
Πού εμφανίζεται συχνότερα;
Οι πιο συχνές περιοχές είναι:
- Στήθος.
- Πλάτη.
- Ώμοι.
- Λαιμός.
- Άνω τμήμα των βραχιόνων.
Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί και στο πρόσωπο, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Είναι μεταδοτική;
Όχι.
Η ποικιλόχρους πιτυρίαση:
- Δεν μεταδίδεται με την επαφή.
- Δεν θεωρείται μεταδοτική μυκητίαση.
- Δεν σχετίζεται με ανεπαρκή καθαριότητα.
Πρόκειται για διαταραχή της ισορροπίας ενός μικροοργανισμού που ήδη υπάρχει φυσιολογικά στο δέρμα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως:
- Στην κλινική εξέταση.
- Στη χαρακτηριστική εικόνα των βλαβών.
Όταν χρειάζεται, ο δερματολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει:
- Εξέταση με λυχνία Wood.
- Μικροσκοπική εξέταση απολέπισης από το δέρμα.
Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στην επιβεβαίωση της διάγνωσης.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία εξαρτάται από την έκταση των βλαβών.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
- Τοπικές αντιμυκητιασικές κρέμες.
- Αντιμυκητιασικά σαμπουάν ή αφρόλουτρα που εφαρμόζονται στο δέρμα.
- Από του στόματος αντιμυκητιασικά φάρμακα σε εκτεταμένες ή υποτροπιάζουσες περιπτώσεις, μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Η επιλογή της θεραπείας γίνεται από τον δερματολόγο.
Γιατί οι κηλίδες παραμένουν μετά τη θεραπεία;
Αυτό είναι ένα συχνό ερώτημα.
Ακόμη και όταν ο μύκητας έχει εξαλειφθεί, οι δυσχρωμίες μπορεί να παραμείνουν για εβδομάδες ή και μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η φυσιολογική χρώση του δέρματος.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η θεραπεία απέτυχε.
Μπορεί να επανεμφανιστεί;
Ναι.
Η ποικιλόχρους πιτυρίαση παρουσιάζει συχνές υποτροπές, ιδιαίτερα:
- Το καλοκαίρι.
- Σε ζεστό και υγρό περιβάλλον.
- Σε άτομα με αυξημένη εφίδρωση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο δερματολόγος μπορεί να προτείνει προληπτική αγωγή κατά τους θερινούς μήνες.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε δερματολόγο;
Η αξιολόγηση είναι σημαντική όταν:
- Οι κηλίδες εξαπλώνονται.
- Δεν υποχωρούν με τη θεραπεία.
- Υπάρχει αμφιβολία για τη διάγνωση.
- Η πάθηση υποτροπιάζει συχνά.
- Υπάρχει έντονος κνησμός ή εκτεταμένη προσβολή.
Ποικιλόχρους πιτυρίαση ή λεύκη;
| Ποικιλόχρους πιτυρίαση | Λεύκη |
|---|---|
| Προκαλείται από υπερανάπτυξη του μύκητα Malassezia | Πρόκειται για αυτοάνοση δερματοπάθεια |
| Συχνά συνοδεύεται από λεπτή απολέπιση | Δεν υπάρχει απολέπιση |
| Οι κηλίδες έχουν ανομοιόμορφο χρώμα | Οι κηλίδες είναι συνήθως ομοιόμορφα λευκές |
| Αντιμετωπίζεται με αντιμυκητιασική θεραπεία | Απαιτεί διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση |
Συχνές ερωτήσεις
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Είναι μεταδοτική η ποικιλόχρους πιτυρίαση; | Όχι. Δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο. |
| Γιατί οι λευκές κηλίδες φαίνονται περισσότερο το καλοκαίρι; | Επειδή το φυσιολογικό δέρμα μαυρίζει, ενώ οι περιοχές που έχουν επηρεαστεί από τον μύκητα δεν αποκτούν εύκολα χρώμα. |
| Θα φύγουν αμέσως οι δυσχρωμίες μετά τη θεραπεία; | Όχι. Η αποκατάσταση του φυσιολογικού χρώματος του δέρματος μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες ή και μήνες. |
| Μπορεί να ξαναεμφανιστεί; | Ναι. Η ποικιλόχρους πιτυρίαση έχει συχνά υποτροπές, ιδιαίτερα σε θερμό και υγρό περιβάλλον. |
| Πότε πρέπει να δω δερματολόγο; | Όταν οι βλάβες είναι εκτεταμένες, υποτροπιάζουν, δεν βελτιώνονται με τη θεραπεία ή υπάρχει αμφιβολία για τη διάγνωση. |
Η ποικιλόχρους πιτυρίαση είναι μια πολύ συχνή και καλοήθης μυκητίαση του δέρματος που χαρακτηρίζεται από δυσχρωμικές κηλίδες και ήπια απολέπιση. Παρότι δεν είναι μεταδοτική και αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, μπορεί να υποτροπιάζει, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή αντιμυκητιασική θεραπεία και, όταν χρειάζεται, η προληπτική αγωγή μπορούν να συμβάλουν στον αποτελεσματικό έλεγχο της πάθησης και στη διατήρηση της υγείας του δέρματος.