Οι ακροχορδώνες (skin tags) είναι μικρές, μαλακές και απολύτως καλοήθεις προσεκβολές του δέρματος. Συχνά μοιάζουν με μικρά «κρεμαστά» κομματάκια δέρματος και εμφανίζονται κυρίως στον λαιμό, στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα, κάτω από τους μαστούς και στα βλέφαρα.
Είναι εξαιρετικά συχνοί και συνήθως δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα. Μπορεί όμως να ερεθίζονται από τα ρούχα, τα κοσμήματα ή το ξύρισμα και αρκετοί άνθρωποι επιλέγουν να τους αφαιρέσουν για αισθητικούς λόγους.
Το σημαντικότερο είναι να έχει προηγηθεί σωστή διάγνωση. Δεν είναι κάθε μικρή προεξοχή του δέρματος ακροχορδώνας.
Πώς αναγνωρίζεται ένας ακροχορδώνας;
Ο τυπικός ακροχορδώνας είναι μαλακός και συχνά συνδέεται με το υπόλοιπο δέρμα μέσω ενός λεπτού μίσχου. Μπορεί να έχει το φυσιολογικό χρώμα του δέρματος ή να είναι ελαφρώς πιο σκούρος.
Το μέγεθος παρουσιάζει σημαντικές διαφορές. Πολλοί έχουν διάμετρο λίγων χιλιοστών, ενώ περιστασιακά μπορεί να γίνουν αρκετά μεγαλύτεροι.
Στην πραγματικότητα πρόκειται για καλοήθη ανάπτυξη που περιλαμβάνει χαλαρές ίνες κολλαγόνου και μικρά αιμοφόρα αγγεία, καλυμμένα από επιδερμίδα.
Μπορεί να υπάρχει ένας μόνο ακροχορδώνας ή δεκάδες μικρότεροι συγκεντρωμένοι στην ίδια περιοχή.
Γιατί εμφανίζονται κυρίως στον λαιμό και στις μασχάλες;
Δεν γνωρίζουμε έναν μοναδικό μηχανισμό που να εξηγεί την εμφάνισή τους. Η τριβή, όμως, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο.
Γι’ αυτό οι ακροχορδώνες είναι ιδιαίτερα συχνοί στις δερματικές πτυχές και στα σημεία όπου το δέρμα τρίβεται είτε πάνω σε άλλο δέρμα είτε πάνω σε ρούχα και κοσμήματα.
Χαρακτηριστικές περιοχές είναι:
- ο λαιμός,
- οι μασχάλες,
- η βουβωνική χώρα,
- κάτω από τους μαστούς,
- τα βλέφαρα.
Η πιθανότητα εμφάνισής τους αυξάνεται επίσης με την ηλικία, ενώ συχνότερα παρατηρούνται σε ανθρώπους με αυξημένο σωματικό βάρος και σε άτομα με οικογενειακή προδιάθεση.
Έχουν σχέση με την αντίσταση στην ινσουλίνη;
Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ πολλαπλών ακροχορδώνων και αντίστασης στην ινσουλίνη, μεταβολικού συνδρόμου και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2.
Αυτό όμως χρειάζεται σωστή ερμηνεία.
Η παρουσία ενός ή δύο ακροχορδώνων δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει διαβήτη. Οι βλάβες είναι πολύ συχνές και εμφανίζονται σε μεγάλο αριθμό κατά τα άλλα υγιών ανθρώπων.
Όταν όμως υπάρχουν πολλοί ακροχορδώνες, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με παχυσαρκία ή με μελανίζουσα ακάνθωση —σκούρο, παχύ και βελούδινο δέρμα στον αυχένα, στις μασχάλες ή σε άλλες πτυχές— μπορεί να υπάρχει λόγος να αξιολογηθούν και οι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου.
Η δερματολογική εικόνα σε αυτή την περίπτωση λειτουργεί περισσότερο ως ένδειξη για πιθανό έλεγχο παρά ως διάγνωση διαβήτη.
Είναι ακροχορδώνες ή θηλώματα από HPV;
Εδώ υπάρχει συχνά σύγχυση, κυρίως επειδή στην καθημερινή γλώσσα οι ακροχορδώνες αποκαλούνται πολλές φορές «θηλώματα».
Ο τυπικός ακροχορδώνας δεν είναι το ίδιο πράγμα με μια κοινή μυρμηγκιά. Οι μυρμηγκιές προκαλούνται από τον ιό HPV, είναι μεταδοτικές και συνήθως έχουν διαφορετική μορφολογία.
Οι ακροχορδώνες, αντίθετα, είναι καλοήθεις δερματικές προσεκβολές και δεν θεωρούνται μεταδοτικοί. Δεν πρόκειται να «κολλήσετε» ακροχορδώνες χρησιμοποιώντας την ίδια πετσέτα ή αγγίζοντας κάποιον που τους έχει.
Επειδή όμως ορισμένες βλάβες μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους, η διάγνωση από φωτογραφίες ή μόνο από την περιγραφή δεν είναι πάντα ασφαλής.
Είναι επικίνδυνοι;
Οι συνηθισμένοι ακροχορδώνες είναι καλοήθεις και δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν προληπτικά για να μη μετατραπούν σε καρκίνο.
Συνήθως παραμένουν ασυμπτωματικοί για χρόνια.
Μερικές φορές ένας ακροχορδώνας μπορεί να συστραφεί γύρω από τον μίσχο του, με αποτέλεσμα να διακοπεί η αιμάτωσή του. Τότε μπορεί ξαφνικά να γίνει κόκκινος, μωβ ή μαύρος και να πονέσει.
Μπορεί επίσης να αιμορραγήσει εάν κοπεί κατά το ξύρισμα ή πιαστεί σε κόσμημα ή ρούχο.
Μια τέτοια αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια. Παρ’ όλα αυτά, μια βλάβη που αλλάζει χωρίς προφανή αιτία πρέπει να εξετάζεται.
Πότε έχει νόημα η αφαίρεση;
Από ιατρικής άποψης, ένας ακροχορδώνας που έχει τυπική εμφάνιση και δεν προκαλεί συμπτώματα μπορεί απλώς να παραμείνει στη θέση του.
Η αφαίρεση έχει περισσότερο νόημα όταν η βλάβη:
ερεθίζεται επανειλημμένα από τα ρούχα ή τα κοσμήματα, τραυματίζεται στο ξύρισμα, αιμορραγεί, προκαλεί πόνο ή βρίσκεται σε σημείο όπου δημιουργεί πρακτικό πρόβλημα.
Στα βλέφαρα, για παράδειγμα, ένας μεγαλύτερος ακροχορδώνας μπορεί σπανιότερα να παρεμβαίνει στην όραση.
Φυσικά μπορεί να αφαιρεθεί και αποκλειστικά για αισθητικούς λόγους, εφόσον πρώτα έχει επιβεβαιωθεί τι είναι.
Πώς αφαιρούνται από τον δερματολόγο;
Η μέθοδος επιλέγεται ανάλογα με το μέγεθος, τον αριθμό και τη θέση των βλαβών.
Οι μικροί μισχωτοί ακροχορδώνες μπορούν να αφαιρεθούν με ειδικό ψαλίδι ή άλλη μικρή χειρουργική τεχνική, με ή χωρίς τοπική αναισθησία ανάλογα με την περίπτωση.
Άλλες επιλογές είναι η ηλεκτροχειρουργική/διαθερμία και η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο.
Μετά την αφαίρεση μπορεί να δημιουργηθεί μικρή κρούστα που υποχωρεί καθώς επουλώνεται το δέρμα. Υπάρχει επίσης πιθανότητα προσωρινής ή μόνιμης αλλαγής του χρώματος του δέρματος, κάτι που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στους πιο σκούρους φωτότυπους.
Η αφαίρεση των υπαρχόντων ακροχορδώνων δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν καινούργιοι στο μέλλον.
Γιατί δεν είναι καλή ιδέα να τους κόβετε μόνοι σας;
Επειδή ένας ακροχορδώνας περιέχει αιμοφόρα αγγεία. Το κόψιμο στο σπίτι μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία, λοίμωξη και ουλή.
Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η πιθανότητα λανθασμένης διάγνωσης.
Μια βλάβη που φαίνεται στον μη ειδικό σαν «πετσάκι» μπορεί να είναι μυρμηγκιά, σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση, σπίλος ή κάποια άλλη δερματική βλάβη. Σπανιότερα, ακόμη και ένας καρκίνος του δέρματος μπορεί να παρερμηνευθεί ως κάτι καλοήθες.
Για τον ίδιο λόγο δεν είναι ασφαλής η αυθαίρετη εφαρμογή ισχυρών προϊόντων για μυρμηγκιές πάνω σε έναν υποτιθέμενο ακροχορδώνα. Το δέρμα γύρω του μπορεί να υποστεί χημικό ερεθισμό ή έγκαυμα.
Πότε μια βλάβη που μοιάζει με ακροχορδώνα πρέπει να ελεγχθεί;
Ένας τυπικός, μαλακός ακροχορδώνας που παραμένει ίδιος για χρόνια συνήθως δεν δημιουργεί ανησυχία. Χρειάζεται όμως εξέταση όταν δεν είναι σαφές τι ακριβώς είναι η βλάβη ή όταν παρουσιάζει γρήγορη αύξηση μεγέθους, ανεξήγητη αιμορραγία, επίμονο πόνο, πληγή που δεν επουλώνεται ή σημαντική αλλαγή χρώματος και μορφής.
Αξιολόγηση είναι επίσης χρήσιμη όταν εμφανίζονται ξαφνικά πολλές νέες βλάβες ή όταν πολλοί ακροχορδώνες συνυπάρχουν με άλλες ενδείξεις μεταβολικής διαταραχής.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, πάντως, οι ακροχορδώνες παραμένουν αυτό που είναι: πολύ συχνές, καλοήθεις βλάβες του δέρματος, τις οποίες αφαιρούμε όταν ενοχλούν και όχι επειδή είναι από μόνες τους επικίνδυνες.