Η κυβέρνηση προωθεί μέσω τροπολογίας στη Βουλή ρύθμιση που ανατρέπει το καθεστώς που ίσχυε από το 2016 για τη συμμετοχή συγγενών πολιτικών σε αλλοδαπές εταιρείες. Η πρωτοβουλία αυτή του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, επιτρέπει πλέον σε συζύγους και συγγενείς πρώτου βαθμού βουλευτών, υπουργών και αρχηγών κομμάτων να διαθέτουν συμμετοχές σε εταιρείες με έδρα το εξωτερικό, αίροντας τον σχετικό περιορισμό που είχε τεθεί πριν εννέα χρόνια.
Η εν λόγω ρύθμιση, που προκάλεσε αντιδράσεις, εισήχθη αργά το βράδυ της Τρίτης και ενσωματώθηκε σε πολυτροπολογία, χωρίς σαφή διατύπωση ή αυτόνομη προβολή. Η παρουσία της στο νομοθετικό σώμα έγινε μέσω ενός πολυσέλιδου πακέτου διατάξεων, που κατατέθηκε σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης το οποίο επρόκειτο να ψηφιστεί μέσα σε μία μόλις συνεδρίαση. Ο τρόπος παρουσίασης της τροπολογίας ενισχύει την εντύπωση πως στόχος ήταν να περάσει απαρατήρητη, αποφεύγοντας δημόσια συζήτηση και ενδεχόμενη πολιτική πίεση.
Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης αφορά την προστασία του επαγγελματικού δικαιώματος των συγγενών των πολιτικών προσώπων. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως οι σύζυγοι και τα παιδιά πολιτικών δεν θα πρέπει να στερούνται τη δυνατότητα επιχειρηματικής δραστηριότητας στο εξωτερικό, εξαιτίας της απόφασης των οικείων τους να ασχοληθούν με την πολιτική. Η επίκληση του ευρωπαϊκού δικαίου για την ίση μεταχείριση προστίθεται στους λόγους της τροποποίησης, παρότι δεν είχε προηγηθεί σχετική καταγγελία ασυμβατότητας της ελληνικής νομοθεσίας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η τροπολογία διατηρεί την απαγόρευση για τα πολιτικά πρόσωπα, επιτρέποντας όμως τη συμμετοχή των συγγενών τους σε αλλοδαπές εταιρείες, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές δεν βρίσκονται σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως φορολογικοί παράδεισοι. Σύμφωνα με το κυβερνητικό επιχείρημα, οι συγκεκριμένες εταιρείες δεν συνιστούν εξωχώριες (offshore). Ωστόσο, όπως παρατηρούν επικριτές της ρύθμισης, δεν υπάρχει διαθέσιμος μηχανισμός επαρκούς ελέγχου για να πιστοποιηθεί αν μία εταιρεία, έστω και έμμεσα, συνδέεται με offshore συμφέροντα ή αν κρύβει πραγματικούς δικαιούχους μέσω πλέγματος μετοχικών δομών.
Με βάση τα παραπάνω, η κριτική επικεντρώνεται στο ότι ουσιαστικά δίνεται πρόσβαση σε πολιτικούς και τις οικογένειές τους να συμμετέχουν έμμεσα σε εξωχώριες δραστηριότητες, σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές διαφάνειας στον δημόσιο βίο.
Η εν λόγω διάταξη υπήρξε εδώ και χρόνια αντικείμενο επιδίωξης αλλαγής από τη Νέα Δημοκρατία, η οποία πλέον την υλοποιεί. Το 2016, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, είχε τεθεί σε εφαρμογή η καθολική απαγόρευση με πρόταση του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Μάλιστα, οι ίδιοι τότε βουλευτές της ΝΔ που σήμερα υπερψηφίζουν την αλλαγή, είχαν κατηγορήσει την αρχική ρύθμιση του ΣΥΡΙΖΑ ως επιχείρηση συγκάλυψης συμμετοχής πολιτικών σε offshore. Όταν η κυβέρνηση Τσίπρα αντέδρασε θεσμοθετώντας γενική απαγόρευση, η αντιπολίτευση είχε αποχωρήσει από την ψηφοφορία.
