Έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια και να συγκεντρωθούν ποικίλες βάσεις δεδομένων με αλλεπάλληλες αποκλίσεις στα καταγεγραμμένα στοιχεία, προκειμένου το κράτος να αποφασίσει τη δημιουργία ενός ισχυρού μηχανισμού που θα μπορεί όχι μόνο να διασταυρώνει αλλά και να ελέγχει την ακίνητη περιουσία φυσικών και νομικών προσώπων, ακόμη και του Δημοσίου.
Στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα και άλλες διατάξεις, που συζητείται στη Βουλή και αναμένεται να εγκριθεί έως την Πέμπτη 24 Ιουλίου, περιλαμβάνονται δύο κρίσιμα άρθρα που δίνουν το πράσινο φως στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας να ξεκινήσουν πολλαπλούς ελέγχους στα δηλωμένα ακίνητα, αξιοποιώντας τις βάσεις του Ε9, του Κτηματολογίου, των Υποθηκοφυλακείων, των Δήμων, των Τραπεζών, καθώς και τα μητρώα βραχυχρόνιων μισθώσεων και άλλες πηγές.
Τα δύο κρίσιμα άρθρα
Οι συγκεκριμένες διατάξεις αφορούν την εφαρμογή των δύο νέων εργαλείων: του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) και του Μητρώου Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου (Μ.Α.Π.). Όπως κάθε πολίτης έχει έναν μοναδικό ΑΦΜ με όλα τα οικονομικά του δεδομένα, έτσι προβλέπεται και για κάθε ακίνητο να αποκτήσει μοναδική ταυτότητα με τα πλήρη στοιχεία του.
Τα άρθρα 216 και 258 ορίζουν το πλαίσιο καταγραφής της ιδιωτικής και δημόσιας ακίνητης περιουσίας, με την άμεση έναρξη της κατάρτισης του Μ.Ι.Δ.Α. αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει το Μ.Α.Π. για τα ακίνητα του Δημοσίου, έτσι ώστε να καταγραφεί με σαφήνεια τι κατέχουν οι πολίτες, τα νομικά πρόσωπα και το κράτος.
Η συστηματική αυτή καταγραφή, σε συνδυασμό με διάταξη που προβλέπει την υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού, θα συνδράμει στον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και θα περιορίσει την ψευδή δήλωση ακινήτων ως «κενών» ενώ εκμεταλλεύονται με μισθώσεις.
Επίδομα ενοικίου
Σχετικά με το επίδομα ενοικίου έως 800 ευρώ, που διεκδικούν χιλιάδες πολίτες, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξετάζει τη διενέργεια ηλεκτρονικών διασταυρώσεων ώστε να καταβληθεί το βοήθημα ακόμη και αν δεν έχει δηλωθεί ο κωδικός 081 για τα μισθωτήρια συμβόλαια, εφόσον υπάρχει καταγεγραμμένο ηλεκτρονικό μισθωτήριο.
Όσοι δεν συμπληρώσουν τον σχετικό κωδικό έως τη Δευτέρα 21 Ιουλίου, έχουν περιθώριο ως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025 να το πράξουν, προκειμένου να διασφαλίσουν το δικαίωμα στο επίδομα.
Οι επικείμενες διασταυρώσεις θα ξεκινήσουν από τα στοιχεία του Ε9 και του Κτηματολογίου και στη συνέχεια θα επεκταθούν σε δεδομένα που διαθέτουν οι δήμοι, οι ΔΕΚΟ και οι τράπεζες. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα επιχειρήσουν να αποσαφηνίσουν τις συχνές αποκλίσεις ανάμεσα στις βάσεις, όπως για παράδειγμα στους λογαριασμούς ρεύματος όπου τα δηλωθέντα τετραγωνικά συχνά διαφέρουν μεταξύ των δήμων και του Ε9.
Δεν θα επιτρέπεται επίσης η διάσταση μεταξύ δηλωμένων χρήσεων ακινήτων: δεν θα μπορεί κάποιος να εμφανίζει επαγγελματικό χώρο ως κατοικία ή αντίστροφα, ή να δηλώνει στο Ε1 ένα ακίνητο ως κύρια κατοικία ενώ στην πραγματικότητα το εκμισθώνει μέσω Airbnb.
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων
Το Μ.Ι.Δ.Α. θα περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες για την ιδιοκτησία και διαχείριση ακινήτων, συγκεντρώνοντας δεδομένα από την Α.Α.Δ.Ε. και τρίτους φορείς σχετικά με το είδος, την περιγραφή, τα δικαιώματα και τη χρήση κάθε ακινήτου.
Η Α.Α.Δ.Ε. θα συλλέγει τα δεδομένα μέσω δηλώσεων των υπόχρεων και πληροφοριών από άλλους φορείς, ενώ προβλέπεται διαλειτουργικότητα με πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, θα εκδοθούν αποφάσεις από τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., κ. Γιώργο Πιτσιλή, για τον καθορισμό των κατηγοριών δεδομένων, του τρόπου συλλογής και ενημέρωσης του Μ.Ι.Δ.Α. αλλά και των διαλειτουργικοτήτων που θα αναπτυχθούν.
Παράλληλα, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκου Πιερρακάκη και του αρμόδιου Υπουργού, θα οριστούν οι κατηγορίες δεδομένων που θα συλλέγονται από δημόσιους φορείς για τη λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α.
Το Μητρώο Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου
Το άρθρο 258 αναφέρεται στη λειτουργία του Μ.Α.Π., με τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας να είναι υπεύθυνη για την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας όλων των φορέων του Δημοσίου, των Υπουργείων, των ΔΕΚΟ με 100% κρατική συμμετοχή, των δημόσιων οργανισμών και των Ν.Π.Δ.Δ.
Στο Μ.Α.Π. θα καταχωρούνται όλα τα εμπράγματα δικαιώματα του Δημοσίου, ενώ οι φορείς είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν άμεσα για κάθε μεταβολή και να παρέχουν κάθε πληροφορία που ζητείται για την οργάνωση και αξιοποίηση του μητρώου.
Με την υλοποίηση των δύο μητρώων, το κράτος φιλοδοξεί να αποκτήσει πλήρη εικόνα της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα, ιδιωτικής και δημόσιας, προκειμένου να διασφαλίσει διαφάνεια, φορολογική δικαιοσύνη και αποτελεσματική αξιοποίηση των ακινήτων.
