Η επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να ασκήσει άμεση κριτική στον Κώστα Καραμανλή για τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας την περίοδο 2004-2009 σηματοδότησε ένα πρωτοφανές ρήγμα στο εσωτερικό του κόμματος, με τη στρατηγική της μηδενικής ανοχής σε παρεμβάσεις πρώην πρωθυπουργών να γίνεται πλέον ξεκάθαρη. Μετά τη διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά, ήρθε η σειρά του Καραμανλή να δεχτεί ανοιχτά πυρά, γεγονός που προκαλεί έντονη αναστάτωση στη γαλάζια κοινοβουλευτική ομάδα.
Η χθεσινοβραδινή συνέντευξη του πρωθυπουργού προκάλεσε έκπληξη, αμηχανία αλλά και φόβο στους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας, με πολλούς να κάνουν λόγο για τον χειρότερο δυνατό εσωκομματικό εφιάλτη. Η ανοιχτή ρήξη με τον Καραμανλή, που παραμένει σεβαστό πρόσωπο τόσο στην κοινωνική βάση όσο και στο στελεχιακό δυναμικό της παράταξης, μοιάζει να εγκυμονεί απρόβλεπτες πολιτικές εξελίξεις.
Οι αναφορές που άναψαν φωτιές
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναρωτήθηκε ρητορικά τι σημαντικό επιτεύχθηκε στα ελληνοτουρκικά την περίοδο 2004-2009, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Θα μου θυμίσετε μεταξύ του 2004 και 2009 ποια σημαντική πρωτοβουλία ανελήφθη στα ελληνοτουρκικά, γιατί εγώ δεν θυμάμαι κάποια».
Στη συνέχεια, αποδομώντας την εξωτερική πολιτική εκείνης της περιόδου, αναφέρθηκε στην αποτυχημένη προσπάθεια οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη, ενώ εξαπέλυσε σαφείς αιχμές προς τον πρώην υφυπουργό Εξωτερικών Γιάννη Βαληνάκη, σημειώνοντας:
«Ειδικά αυτοί που έχουν ασκήσει εξωτερική πολιτική και δεν έχουν να δείξουν κάτι συγκεκριμένο ως αποτέλεσμα, θα συνιστούσα να είναι πιο προσεκτικοί και να μη μεταμορφώνονται […] σε επικριτές από την ασφάλεια και την απόσταση του πληκτρολογίου».
Η σύνδεση του Κυριάκου Μητσοτάκη με την κυβέρνηση Καραμανλή δεν είναι αμελητέα, αφού την περίοδο εκείνη ήταν βουλευτής της Ν.Δ., ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών κατείχε η Ντόρα Μπακογιάννη, γεγονός που υπενθύμισαν με νόημα πολλά στελέχη.
Κατηγορίες για αντιπερισπασμό
Οι επικριτές της κυβέρνησης έσπευσαν να χαρακτηρίσουν την επίθεση κατά Καραμανλή επικοινωνιακό αντιπερισπασμό, σημειώνοντας ότι δεν απαντά ούτε στην τουρκική προκλητικότητα, ούτε στη στάση της Λιβύης, ούτε στις αντιφατικές κινήσεις της Αιγύπτου.
Η φρασεολογία που επέλεξε ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, παραπέμπει σε ρητορική του ΕΛΙΑΜΕΠ και σε παλαιότερες θέσεις του σημιτικού ΠΑΣΟΚ, προκαλώντας έντονη δυσφορία σε καραμανλικούς κύκλους.
Φόβοι για εσωκομματική κρίση
Η προοπτική ενός εμφυλίου στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας τρομάζει ακόμα και τους πιο ουδέτερους. Έμπειρα στελέχη τονίζουν πως ο Κώστας Καραμανλής δεν μπορεί να συγκριθεί με τον Αντώνη Σαμαρά, λόγω της σταθερής του παρουσίας και της αποδοχής του από τη βάση.
Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά βουλευτής της Ν.Δ.:
«Ο Κώστας Καραμανλής δεν είναι Αντώνης Σαμαράς ούτε για την κοινωνία, ούτε για το εσωτερικό της Ν.Δ.».
Την ίδια ώρα, στελέχη υπενθυμίζουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός ουδέποτε δημιούργησε ρήγματα, δεν διεκδίκησε κομματικούς ρόλους και παραμένει μετριοπαθής και θεσμικός, κάτι που καθιστά την επίθεση εναντίον του ιδιαίτερα οδυνηρή και διχαστική για το κόμμα.
Πολιτική στροφή ή ρήγμα χωρίς επιστροφή;
Η κίνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να αμφισβητήσει δημόσια τη γραμμή Καραμανλή για τα εθνικά θέματα φαίνεται να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο απομάκρυνσης από το παραδοσιακό “καραμανλικό αφήγημα”, επιχειρώντας ταυτόχρονα να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό και να επανεκκινήσει την εξωτερική πολιτική της χώρας με δικούς του όρους.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία και η ένταση της ρητορικής μοιάζουν να ξεπερνούν τα όρια της εσωκομματικής διαφοροποίησης, με αρκετούς να προειδοποιούν για θεσμικό εκτροχιασμό και διαλυτικά φαινόμενα.
Το αν πρόκειται για προσωρινή τακτική ή βαθύτερη στρατηγική ρήξης, θα φανεί στο αμέσως επόμενο διάστημα, με τα αντανακλαστικά της καραμανλικής πτέρυγας να παραμένουν το μεγάλο ερωτηματικό.
