Τόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ όσο και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν επανέρχονται με αιχμές κατά της Ευρώπης για τη στασιμότητα στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, τρεις εβδομάδες μετά τη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα που χαρακτηρίστηκε υψηλού προφίλ αλλά περιορισμένου αποτελέσματος.
Ο Τραμπ, σε τηλεφωνική επικοινωνία με Ευρωπαίους ηγέτες την Πέμπτη, κάλεσε την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο, παρότι η κύρια διπλωματική δραστηριότητα συνδέεται κυρίως με τις αμερικανικές πρωτοβουλίες για παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία μετά από ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία.
Η παρέμβασή του ήρθε μία ημέρα αφότου δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι σχεδιάζει νέα επικοινωνία με τον Πούτιν, ώστε να αποφασιστεί «τι θα κάνουμε». Παράλληλα, απέφυγε να ξεκαθαρίσει εάν θα υπογράψει αυστηρές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, καθώς ο Πούτιν έχει αγνοήσει τις επανειλημμένες προθεσμίες που έθεσε η Ουάσινγκτον. «Όποια κι αν είναι η απόφασή του, είτε θα είμαστε χαρούμενοι είτε δυσαρεστημένοι. Και αν είμαστε δυσαρεστημένοι, θα δείτε πράγματα να συμβαίνουν», είπε από το Οβάλ Γραφείο.
Οι επαφές του Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνομίλησε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε πως η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία και στη «στέρηση πόρων για την πολεμική της μηχανή».
Η Ουάσινγκτον ωστόσο έστρεψε τα βέλη της στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να σταματήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, τονίζοντας ότι η Μόσχα έλαβε 1,1 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκές εισαγωγές καυσίμων τον τελευταίο χρόνο. Παράλληλα ζήτησε από τους Ευρωπαίους να πιέσουν οικονομικά την Κίνα ώστε να σταματήσει να χρηματοδοτεί έμμεσα τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Αν και η κριτική του Τραμπ έχει βάση, καθώς ορισμένες χώρες της ΕΕ συνεχίζουν να εισάγουν ενέργεια από τη Ρωσία, οι πιέσεις του χαρακτηρίζονται και υποκριτικές, αφού ο ίδιος δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στο Πεκίνο. Η Ουάσινγκτον βρίσκεται σε εμπορικές συνομιλίες με την Κίνα, παρά τις υψηλές δασμολογικές πολιτικές που έχει υιοθετήσει ο Τραμπ.
Αντίστοιχη πίεση έχει ασκήσει και προς την Ινδία, επιβάλλοντας δασμούς 50% στις εξαγωγές της, επειδή συνέχισε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο. Η στάση αυτή έπληξε τις σχέσεις που καλλιεργούνταν επί δεκαετίες από διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις για να αποτραπεί η προσέγγιση της Ινδίας με την Κίνα. Το αποτέλεσμα φάνηκε πρόσφατα στη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στην Κίνα, όπου ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε θερμά τον Ναρέντρα Μόντι, ο οποίος στη συνέχεια είχε ιδιαίτερη συνάντηση με τον Πούτιν.
Η στάση του Πούτιν
Η Μόσχα συνεχίζει την τακτική διάσπασης του μετώπου των συμμάχων του ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας να κερδίσει χώρο στην ανατολική Ουκρανία. Στο περιθώριο της επίσκεψής του στην Κίνα, ο Πούτιν συναντήθηκε με τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο, κατηγορώντας τους Ευρωπαίους ότι καλλιεργούν «υστερία» για μια πιθανή ρωσική επίθεση στην Ευρώπη. «Κάθε λογικός άνθρωπος γνωρίζει ότι η Ρωσία δεν είχε ποτέ, δεν έχει και δεν θα έχει ποτέ την πρόθεση να επιτεθεί σε κανέναν», δήλωσε.
Παράλληλα, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα χαρακτήρισε «απαράδεκτη» οποιαδήποτε ιδέα ανάπτυξης ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά από ειρηνευτική συμφωνία.
Δεν υπάρχουν επίσης ενδείξεις για ενδεχόμενη συνάντηση Πούτιν – Ζελένσκι, την οποία ο Λευκός Οίκος προέβλεπε πρόσφατα. Ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε συνομιλίες μόνο αν ο Ζελένσκι ταξιδέψει στη Μόσχα, κάτι που ο Ουκρανός ηγέτης θεωρεί αδύνατο. Ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να συμμετάσχει ως τρίτο μέρος, ωστόσο επανέλαβε τη ρωσική θέση για ανάγκη πρώτα μιας διμερούς συνάντησης.
Καθώς η εβδομάδα ολοκληρώθηκε χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα της ειρήνης, αμερικανικά μέσα σημειώνουν πως δεν προκαλεί έκπληξη η απογοήτευση του Τραμπ και οι σπασμωδικές κινήσεις του, την ώρα που απουσιάζει μια καθοριστική ιδέα για να αρθεί το αδιέξοδο.
