Σε σύγκριση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε το Ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα, καταλήγοντας – όπως επισημαίνει – στο συμπέρασμα ότι «η Ελλάδα είναι 4η ακριβότερη στην Ε.Ε σε κόστη ενέργειας και προμήθειας».
Αναλυτικά:
«Σύγκριση Κόστους Ηλεκτρικής Ενέργειας Μεταξύ των 27 Χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.1 Η Λιανική Τιμή της Ηλεκτρικής Ενέργειας
«Τα τιμολόγια των ελληνικών νοικοκυριών το πρώτο εξάμηνο του 2025, ήταν 21% φθηνότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο» – Κυριάκος Μητσοτάκης, 27 Φεβρουαρίου 2026.
Στο Σχήμα 1 αποτυπώνεται η πορεία της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για το διάστημα από το 2012 έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025. Τα στοιχεία προέρχονται από το σύνολο δεδομένων nrg_pc_204 της Eurostat και αφορούν ονομαστικές τιμές λιανικής, με ενσωματωμένους φόρους, για νοικοκυριά με ετήσια κατανάλωση 2.500 έως 5.000 kWh. Πρόκειται για τα ίδια δεδομένα στα οποία βασίστηκε η αναφορά περί «21% φθηνότερα» του πρωθυπουργού.
Η διαχρονική επισκόπηση δείχνει ότι οι τιμές λιανικής στην Ελλάδα διατηρούνταν σταθερά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στοιχείο που καθιστά το -21% του 2025 όχι κάποια πρωτόγνωρη επιτυχία, αλλά μάλλον υποχώρηση συγκριτικά με προηγούμενα έτη. Ειδικότερα, την περίοδο 2015-2019 παρατηρείται διεύρυνση της απόκλισης – δηλαδή χαμηλότερο κόστος για την Ελλάδα σε σχέση με την Ε.Ε. των 27 – που έφτασε στο -26% και -28% στο τέλος του 2019. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή διαφορά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έχει περιοριστεί. Μετά το 2019 η Ελλάδα πλησίασε σε επίπεδο ακρίβειας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ μόνο από το 2023 και έπειτα καταγράφηκε επιστροφή στο -20% κατά μέσο όρο, ποσοστό που παραμένει σαφώς δυσμενέστερο σε σχέση με τα τελευταία χρόνια της περιόδου 2015-2019.
Σχήμα 1: Απόκλιση τιμών λιανικής Ελλάδας και Ευρώπης των 27. Με πορτοκαλί χρώμα η περίοδος 2015-2019.
Πέρα από τα στατιστικά και τις ποσοστιαίες συγκρίσεις, υπάρχει η καθημερινή εμπειρία των καταναλωτών, που αντικρίζουν τον λογαριασμό τους. Είναι το ρεύμα στην Ελλάδα φθηνό; Η απάντηση, όπως επισημαίνεται, είναι αρνητική. Η πραγματικότητα για τα νοικοκυριά είναι ότι το ηλεκτρικό ρεύμα έχει εξελιχθεί από βασικό αγαθό σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Η σύγκριση ενός λογαριασμού του 2018 με έναν σημερινό αποτυπώνει έντονη διαφορά. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η λιανική τιμή για τα νοικοκυριά το πρώτο εξάμηνο του 2025 είναι αυξημένη κατά 46% σε σχέση με το 2019 (226,3 €/MWh το 1ο εξάμηνο 2025 έναντι 155,1 €/MWh το 2019). Οι αυξήσεις άνω του 40% σε σύγκριση με το 2019 αποτελούν πλέον παγιωμένη συνθήκη.
Σημειώνεται ότι η τελική λιανική τιμή στην Ελλάδα διαμορφώνεται μετά από κρατικές παρεμβάσεις και επιδοτήσεις, οι οποίες, όπως αναφέρεται, καλύπτουν τη σταθερή απόκλιση της ελληνικής χονδρικής αγοράς από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απόκλιση που επιβαρύνει το κόστος ενέργειας και προμήθειας.
Καθοριστικό ζήτημα αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, η χρήση ονομαστικών τιμών χωρίς συνεκτίμηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Η Eurostat αξιοποιεί τον δείκτη Purchasing Power Standard (PPS), δηλαδή το Πρότυπο Αγοραστικής Δύναμης, προκειμένου να αποτυπώσει το πραγματικό βάρος μιας υπηρεσίας για τον πολίτη.
Η ονομαστική τιμή, όταν δεν συσχετίζεται με τους μισθούς, δεν αποδίδει το πραγματικό οικονομικό βάρος για τα νοικοκυριά.
Με άλλα λόγια, η σύγκριση μόνο σε ευρώ, χωρίς αναφορά στην αγοραστική δύναμη, οδηγεί σε στρεβλή εικόνα. Στο Σχήμα 2 παρουσιάζεται η κατάταξη των 27 χωρών της Ε.Ε. για το πρώτο εξάμηνο του 2025, με βάση την αγοραστική δύναμη. Εκεί, η Ελλάδα προσεγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε υψηλές τιμές λιανικής. Ωστόσο, το γράφημα αυτό συγχωνεύει ενέργεια, φόρους και επιδοτήσεις, που διαφέρουν σημαντικά ανά χώρα.
Σχήμα 2: Τιμές λιανικής με όρους αγοραστικής δύναμης (PPS) – Α’ Εξάμηνο 2025
1.2 Η Χονδρική Τιμή της Ηλεκτρικής Ενέργειας
Για σαφέστερη εικόνα της θέσης της Ελλάδας σε σχέση με την Ευρώπη, εξετάζεται η χονδρική αγορά, δηλαδή το επίπεδο στο οποίο η ενέργεια διαπραγματεύεται πριν φτάσει στον τελικό καταναλωτή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι ρυθμιστικές αρχές δίνουν έμφαση στη χονδρική, καθώς αποτελεί καθαρό δείκτη σύγκρισης πριν από φόρους και επιδοτήσεις.
«Ήμασταν το 2019 μακράν η πιο ακριβή χώρα στη χονδρική τιμή ενέργειας στην Ευρώπη». – Κυριάκος Μητσοτάκης, 27 Φεβρουαρίου 2026
Την περίοδο 2021-2023 η Ελλάδα εμφάνισε ιστορικά υψηλές αποκλίσεις στη χονδρική τιμή έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Στο Σχήμα 3 αποτυπώνεται η μηνιαία διαφορά της ελληνικής χονδρικής τιμής από τον μέσο όρο της Ε.Ε. από το 2015 έως σήμερα. Το 2019 καταγράφηκε απόκλιση περίπου 20 ευρώ/MWh. Ωστόσο, μεγαλύτερες αποκλίσεις παρατηρήθηκαν την περίοδο 2021-2023, φτάνοντας σε ορισμένους μήνες έως και τα 90 ευρώ/MWh (μηνιαίοι μέσοι όροι ωριαίων τιμών). Η απόκλιση αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, καθώς οι επιπτώσεις του επηρέασαν συνολικά την Ευρώπη.
Σχήμα 3: Διαχρονική απόκλιση της ελληνικής χονδρικής τιμής από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (€/MWh). Αξιοποιήθηκε η βάση δεδομένων EMBER (European Wholesale Electricity Price data)
1.3 Το Καθαρό Κόστος Ηλεκτρικής Ενέργειας και Προμήθειας
Η Ελλάδα κατατάσσεται 4η ακριβότερη χώρα στην Ε.Ε. σε κόστος ενέργειας και προμήθειας.
Αν εξεταστεί αποκλειστικά ο δείκτης “Energy and Supply” (nrg_pc_204_c της Eurostat), το ρεύμα ως προϊόν είναι 11% ακριβότερο στην Ελλάδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με προσαρμογή στην αγοραστική δύναμη, η επιβάρυνση φτάνει στο +40%, τοποθετώντας την Ελλάδα στην 4η θέση ακριβότερης χώρας (Σχήμα 4). Τα στοιχεία αφορούν το 2024.
Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται στο Σχήμα 5: η φαινομενικά χαμηλότερη λιανική τιμή (-21%) δεν αντανακλά φθηνότερη ενέργεια, αλλά συνδέεται με επιδοτήσεις και φορολογικές ρυθμίσεις, καθώς και με τη μη συνεκτίμηση της αγοραστικής δύναμης. Σε όρους PPS, η τελική τιμή για τον Έλληνα καταναλωτή δεν είναι χαμηλή και προσεγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, το υψηλό κόστος της ενέργειας ως προϊόν μετακυλίεται έμμεσα στην οικονομία, καθώς οι επιδοτήσεις χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους.
Σχήμα 4: Σύγκριση τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και προμήθειας με όρους αγοραστικής δύναμης (PPS, Στοιχεία 2024)
Σχήμα 5: Ποσοστιαία απόκλιση τιμών στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρώπης των 27 (1ο Εξάμηνο 2025)»
