Τα Στενά του Ορμούζ επανέρχονται στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει καταστήσει το πιο νευραλγικό θαλάσσιο πέρασμα παγκοσμίως σε περιοχή αυξημένου κινδύνου.
Το Στενό του Ορμούζ συνιστά κομβικό κρίκο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας. Καθημερινά, περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και σχεδόν το 30% της συνολικής διακινούμενης ενέργειας περνούν από το συγκεκριμένο σημείο, το οποίο στο στενότερο τμήμα του έχει πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια.
Μέσω αυτού του θαλάσσιου περάσματος διακινούνται οι εξαγωγές βασικών παραγωγών ενέργειας:
Σαουδική Αραβία
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Κατάρ
Κουβέιτ
Μπαχρέιν
Ιράν
Εγκλωβισμένα πλοία
Δεδομένα από ναυτιλιακές πλατφόρμες καταγράφουν εκατοντάδες δεξαμενόπλοια ακινητοποιημένα εντός και εκτός του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με τον ίδιο, από αυτά 100 έως 150 είναι ελληνόκτητα, καθώς ο ελληνικός στόλος αντιπροσωπεύει περίπου το 30% των παγκόσμιων τάνκερ.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν να δώσουν εντολή διέλευσης όσο διατηρείται ο κίνδυνος. «Δεν χρειάζεται να μπει μπάρα για να θεωρηθεί κλειστό. Αν σου λένε ότι μπορεί να σε χτυπήσουν, δεν περνάς», υπογράμμισε.
Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα, με το Brent crude να ενισχύεται την Παρασκευή από τα 73 στα 82 δολάρια μέσα σε λίγες ώρες.
Το αμερικανικό αργό διαμορφώθηκε στα 72 δολάρια πριν καταγράψει μικρή υποχώρηση. Εκτιμήσεις αναλυτών αναφέρουν ότι, εάν η ένταση παραταθεί, οι τιμές ενδέχεται να κινηθούν προς τα 90 δολάρια, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένου αποκλεισμού μπορεί να προσεγγίσουν ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η ενδεχόμενη αναστολή των ιρανικών εξαγωγών, που ανέρχονται σε περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αναμένεται να επηρεάσει ιδιαίτερα αγορές όπως η Κίνα, η οποία βασίζεται σημαντικά στο ιρανικό πετρέλαιο.
«Εκτοξεύθηκε» η τιμή του φυσικού αερίου
Στην Ευρώπη, οι τιμές του φυσικού αερίου κατέγραψαν άνοδο 20% τη Δευτέρα, υπό το βάρος των ανησυχιών ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα περιορίσει τις ροές από την περιοχή του Κόλπου, κυρίως από το Κατάρ.
Η ολλανδική σύμβαση φυσικού αερίου TTF natural gas, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, διαμορφώθηκε στα 38,885 ευρώ, έχοντας προηγουμένως σημειώσει άνοδο άνω του 22%.
Παρά τη σημαντική αύξηση, η τιμή παρέμεινε χαμηλότερη από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί τον Ιανουάριο, κατά την κορύφωση της χειμερινής περιόδου στο βόρειο ημισφαίριο.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Η ελληνική οικονομία επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις. Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης στα Στενά του Ορμούζ:
θα αυξηθεί το κόστος ασφάλισης των θαλάσσιων μεταφορών,
θα ενισχυθεί το κόστος εισαγόμενων αγαθών,
θα επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός.
Στον κρατικό προϋπολογισμό έχει ήδη ενσωματωθεί σενάριο με τιμή πετρελαίου στα 100 δολάρια. Σε αυτό το ενδεχόμενο, ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει το 4,7%, η ιδιωτική κατανάλωση να περιοριστεί και το δημόσιο χρέος να αυξηθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Το βασικότερο ενδεχόμενο ανησυχίας δεν αφορά μόνο την άνοδο των τιμών, αλλά τη χρονική διάρκεια της κρίσης. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν εκτός λειτουργίας για διάστημα δύο έως τριών εβδομάδων, οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο αναμένεται να είναι εκτεταμένες και με διάρκεια. Όπως ανέφερε ο Ξυραδάκης: «Όλα είναι θέμα χρόνου. Αν το στενό μείνει κλειστό για μεγάλο διάστημα, τότε θα δούμε πραγματικά μεγάλα προβλήματα».
