Οι μικρές έντονα κόκκινες κουκκίδες που εμφανίζονται ξαφνικά ή σταδιακά στο δέρμα είναι πολύ συχνές στους ενήλικες. Συχνά αποκαλούνται «κόκκινες ελιές», αν και δεν πρόκειται για πραγματικούς σπίλους. Στη δερματολογία είναι γνωστές ως κερασοειδή αγγειώματα (cherry angiomas) και αποτελούν καλοήθεις αγγειακές βλάβες.
Μπορεί αρχικά να εμφανιστεί μόνο μία και με την πάροδο των ετών να προστεθούν περισσότερες. Η συχνότητά τους αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας.
Τι ακριβώς είναι τα κερασοειδή αγγειώματα;
Τα κερασοειδή αγγειώματα σχηματίζονται από μικρά αιμοφόρα αγγεία και τα κύτταρα που επενδύουν το εσωτερικό τους. Γι’ αυτό έχουν το χαρακτηριστικό κόκκινο ή βαθύ κόκκινο χρώμα.
Συνήθως είναι μικρά, στρογγυλά και καλά περιγεγραμμένα. Μπορεί να είναι σχεδόν επίπεδα όταν πρωτοεμφανίζονται και αργότερα να γίνουν ελαφρώς υπερυψωμένα.
Το χρώμα τους κυμαίνεται από ζωηρό κόκκινο έως σκούρο κόκκινο, μπλε ή μοβ. Εάν δημιουργηθεί θρόμβωση μέσα σε ένα αγγείωμα, μπορεί προσωρινά να φαίνεται πολύ πιο σκούρο, ακόμη και σχεδόν μαύρο.
Γιατί εμφανίζονται;
Η ακριβής αιτία δημιουργίας τους δεν είναι πλήρως γνωστή. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή συχνά αποδίδονται λανθασμένα σε κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο, σε «τοξίνες» ή σε προβλήματα του ήπατος χωρίς να υπάρχει τέτοια γενική επιστημονική συσχέτιση.
Ο σημαντικότερος παράγοντας που γνωρίζουμε είναι η ηλικία. Τα κερασοειδή αγγειώματα γίνονται ολοένα συχνότερα από τη μέση ηλικία και μετά. Μπορούν, όμως, να εμφανιστούν και σε νεότερους ανθρώπους.
Φαίνεται επίσης ότι υπάρχει γενετική προδιάθεση, καθώς σε ορισμένες οικογένειες εμφανίζονται σε πολλά μέλη. Σε μελέτες έχουν εντοπιστεί συγκεκριμένες σωματικές γενετικές μεταβολές μέσα στις ίδιες τις βλάβες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται για καρκίνο.
Έχουν σχέση με τις ορμόνες;
Ορμονικοί παράγοντες έχουν μελετηθεί ως πιθανή εξήγηση για την εμφάνιση περισσότερων αγγειωμάτων σε ορισμένες περιόδους της ζωής.
Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί ότι μπορεί να εμφανίζονται κατά την εγκυμοσύνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ξαφνική εμφάνιση κόκκινων σημαδιών οφείλεται σε ορμονική διαταραχή ούτε ότι χρειάζεται αυτομάτως ορμονολογικός έλεγχος.
Πού εμφανίζονται συνήθως;
Τα κερασοειδή αγγειώματα μπορούν να εμφανιστούν σχεδόν οπουδήποτε στο δέρμα, αλλά είναι ιδιαίτερα συχνά στον κορμό.
Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν:
- Στην κοιλιά.
- Στην πλάτη.
- Στο στήθος.
- Στα χέρια.
- Στα πόδια.
- Σπανιότερα στο πρόσωπο.
Είναι συχνό να υπάρχουν πολλές βλάβες ταυτόχρονα, διαφορετικού μεγέθους.
Είναι επικίνδυνες οι «κόκκινες ελιές»;
Τα τυπικά κερασοειδή αγγειώματα είναι καλοήθη και δεν θεωρούνται προκαρκινικές βλάβες. Εφόσον η διάγνωση είναι σαφής, δεν χρειάζονται θεραπεία ούτε αφαίρεση για λόγους υγείας.
Επειδή όμως οι ασθενείς χρησιμοποιούν τον όρο «κόκκινη ελιά» για πολλές διαφορετικές βλάβες, δεν πρέπει κάθε κόκκινο σημαδάκι να θεωρείται αυτόματα αγγείωμα.
Ορισμένες άλλες αγγειακές ή ακόμη και μη αγγειακές βλάβες μπορεί να έχουν παρόμοια εμφάνιση. Όταν υπάρχει αμφιβολία, η κλινική εξέταση και η δερματοσκόπηση βοηθούν στη διάγνωση.
Γιατί μπορεί να αιμορραγήσει ένα αγγείωμα;
Επειδή αποτελεί αγγειακή βλάβη και μπορεί να προεξέχει από την επιφάνεια του δέρματος, είναι δυνατόν να τραυματιστεί από:
- Ξύρισμα.
- Ρούχα.
- Κοσμήματα.
- Ξύσιμο.
- Έντονη τριβή.
Ένα τυπικό αγγείωμα που αιμορραγεί επειδή τραυματίστηκε δεν σημαίνει ότι έχει γίνει κακοήθες. Εάν όμως μια βλάβη αρχίζει να αιμορραγεί επανειλημμένα χωρίς εμφανή τραυματισμό, είναι προτιμότερο να εξεταστεί από δερματολόγο.
Μπορούν να εμφανιστούν πολλά ξαφνικά;
Συνήθως ο αριθμός τους αυξάνεται σταδιακά με την ηλικία. Σπανιότερα μπορεί να παρατηρηθεί σχετικά απότομη εμφάνιση πολλών βλαβών.
Η αιφνίδια παρουσία πολλών νέων κόκκινων σημαδιών δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Επειδή όμως δεν είναι πάντα εύκολο να επιβεβαιωθεί χωρίς εξέταση ότι όλες οι βλάβες είναι πράγματι κερασοειδή αγγειώματα, μια απότομη και ασυνήθιστη αλλαγή αξίζει να αξιολογηθεί από δερματολόγο.
Χρειάζεται να αφαιρεθούν;
Όχι, εφόσον πρόκειται για τυπικά κερασοειδή αγγειώματα και δεν προκαλούν πρόβλημα.
Η αφαίρεση γίνεται κυρίως για αισθητικούς λόγους ή όταν ένα αγγείωμα βρίσκεται σε σημείο όπου τραυματίζεται και αιμορραγεί επανειλημμένα.
Ανάλογα με την περίπτωση, ο δερματολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει:
- Αγγειακό laser.
- Ηλεκτροκαυτηρίαση ή ηλεκτροχειρουργική.
- Κρυοθεραπεία σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Η κατάλληλη μέθοδος εξαρτάται από το μέγεθος, τον αριθμό και την εντόπιση των βλαβών.
Δεν συνιστάται προσπάθεια αφαίρεσης στο σπίτι με βελόνα, κόψιμο, καυστικές ουσίες ή άλλες αυτοσχέδιες τεχνικές. Εκτός από τον κίνδυνο αιμορραγίας, λοίμωξης και ουλής, υπάρχει το βασικότερο πρόβλημα ότι μπορεί να επιχειρηθεί η αφαίρεση μιας βλάβης που δεν έχει προηγουμένως διαγνωστεί σωστά.
Πότε μια «κόκκινη ελιά» χρειάζεται εξέταση;
Ένα γνωστό αγγείωμα που παραμένει μικρό και σταθερό συνήθως δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο. Δερματολογική εξέταση είναι όμως σκόπιμη όταν μια βλάβη:
- Μεγαλώνει γρήγορα.
- Αλλάζει σημαντικά χρώμα ή μορφή.
- Αιμορραγεί επανειλημμένα χωρίς τραυματισμό.
- Παρουσιάζει πληγή που δεν επουλώνεται.
- Διαφέρει αισθητά από τα υπόλοιπα σημάδια του δέρματος.
- Δεν είναι σαφές αν πρόκειται πραγματικά για αγγείωμα.
Η δερματοσκόπηση επιτρέπει συνήθως στον δερματολόγο να αναγνωρίσει τη χαρακτηριστική αγγειακή δομή. Σε ασυνήθιστες περιπτώσεις όπου η διάγνωση παραμένει αβέβαιη, μπορεί να χρειαστεί βιοψία, καθώς άλλες βλάβες μπορούν περιστασιακά να μιμηθούν την εμφάνιση ενός κερασοειδούς αγγειώματος.
