Η κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται πάντα με έντονες αντιδράσεις. Πολλές φορές κρύβεται πίσω από ένα φορτωμένο πρόγραμμα, ένα ευγενικό χαμόγελο ή μια διαρκή αίσθηση εξάντλησης. Είναι σημαντικό να μπορεί κανείς να αναγνωρίζει τα «αθέατα» σημάδια, ώστε να προσφέρει στήριξη πριν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 350 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν με κατάθλιψη. Και πρόκειται μόνο για όσους έχουν λάβει επίσημη διάγνωση. Πολλοί ακόμη παλεύουν σιωπηλά, παγιδευμένοι στη ντροπή, την άρνηση ή τον φόβο της κοινωνικής κριτικής. Συχνά, το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ούτε οι ίδιοι αντιλαμβάνονται πλήρως τη σοβαρότητα της κατάστασής τους. Αν εντοπίσεις τις παρακάτω επτά συμπεριφορές σε κάποιο κοντινό σου πρόσωπο – ή ακόμη και στον εαυτό σου – ίσως χρειάζεται να αναζητηθεί υποστήριξη.
«Σιωπηλές» συμπεριφορές που μπορεί να μαρτυρούν κατάθλιψη
- Απομάκρυνση από τα πάντα
Όταν η κατάθλιψη καταβάλλει έναν άνθρωπο, του στερεί σχεδόν κάθε απόθεμα ενέργειας. Ακόμη και οι απλές καθημερινές υποχρεώσεις μοιάζουν δυσβάστακτες. Αν παρατηρείς ότι κάποιος ακυρώνει συστηματικά εξόδους ή αποσύρεται από δραστηριότητες που παλαιότερα τον ευχαριστούσαν, μην το εκλάβεις βιαστικά ως αδιαφορία. Ενδέχεται να προσπαθεί απλώς να διαχειριστεί τον εσωτερικό του πόνο. - Διαρκής εξάντληση
Για ένα άτομο που βιώνει καταθλιπτικά συμπτώματα, ακόμη και το πρωινό ξύπνημα μπορεί να φαντάζει άθλος. Οι επίμονες αρνητικές σκέψεις, η ψυχική ένταση και οι διαταραχές ύπνου οδηγούν σε συνεχή κόπωση. Αν βλέπεις κάποιον να χάνει σταδιακά τη ζωντάνια του, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη διάθεσης ή προσπάθειας. - Αιφνίδιες μεταβολές στο βάρος
Η σχέση με το φαγητό συχνά επηρεάζεται. Για ορισμένους λειτουργεί ως παρηγοριά, για άλλους ως κάτι που αποφεύγουν. Η απότομη αύξηση ή μείωση βάρους μπορεί να αποτελέσει ένδειξη ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως οι ξαφνικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, σε συνδυασμό με χαμηλή διάθεση, αποτελούν σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι. - Διαταραχές ύπνου
Υπολογίζεται ότι το 80% των ενηλίκων με κατάθλιψη αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον ύπνο. Η αϋπνία και η κατάθλιψη συχνά αλληλοτροφοδοτούνται. Όταν κάποιος αναφέρει ότι δεν μπορεί να κοιμηθεί ή, αντίθετα, ότι κοιμάται υπερβολικά χωρίς να ξεκουράζεται, ίσως το μυαλό του παραμένει σε διαρκή εγρήγορση. - Καταχρήσεις ως «διαφυγή» από την κατάθλιψη
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που στρέφονται στο αλκοόλ ή σε άλλες ουσίες προσπαθώντας να ανακουφιστούν προσωρινά από το ψυχικό βάρος. Αν και αυτή η επιλογή μπορεί να προσφέρει στιγμιαία ανακούφιση, μακροπρόθεσμα επιδεινώνει την κατάσταση και ενισχύει τον φαύλο κύκλο. - Το «προσωπείο» της χαράς στην κατάθλιψη
Ίσως το πιο δύσκολο να εντοπιστεί. Πολλοί άνθρωποι με κατάθλιψη διατηρούν μια εικόνα υπερβολικής ευθυμίας όταν βρίσκονται σε κοινωνικό περιβάλλον. Αποφεύγουν ουσιαστικές συζητήσεις και παραμένουν στην επιφάνεια, ώστε να μη γίνουν αντικείμενο σχολιασμού. Αν αισθάνεσαι ότι κάποιος φαίνεται αποστασιοποιημένος, παρά το χαμόγελό του, αξίζει να δώσεις προσοχή. - Η παγίδα της εργασιομανίας
Παρότι ακούγεται αντιφατικό, η υπερβολική αφοσίωση στη δουλειά μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο αποφυγής. Ορισμένοι «χάνονται» μέσα στις επαγγελματικές υποχρεώσεις για να μην έρθουν αντιμέτωποι με τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Όταν κάποιος παραμένει αδιάκοπα στο γραφείο μέχρι αργά, ίσως δεν πρόκειται απλώς για φιλοδοξία, αλλά για προσπάθεια απομάκρυνσης από μια εσωτερική δυσκολία.
