Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητείται σήμερα, Τρίτη, το νομοσχέδιο «Κοινωνική αντιπαροχή, κοινωνική μίσθωση, τριτεκνική ιδιότητα και άλλες διατάξεις» του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με τις νέες ρυθμίσεις διευρύνονται τα εργαλεία υλοποίησης της κοινωνικής αντιπαροχής, μέσω ανέγερσης ή ανακαίνισης κοινωνικών κατοικιών και της μίσθωσής τους, σε προσιτές τιμές, σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα καθορίζεται ο ορισμός και το πλαίσιο της κοινωνικής μίσθωσης, θεσπίζεται πιστοποίηση της τριτεκνικής ιδιότητας με ισόβια ισχύ και αναδιοργανώνονται οι υπηρεσίες του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.).
«Νομοθετούμε για τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, για να έχουν ένα σπίτι αξιοπρεπές κι ένα σπίτι προσιτό, για να αυξήσουμε το στεγαστικό απόθεμα σε όλη τη Χώρα, για να γκρεμίσουμε τα εμπόδια, διευκολύνοντας τις μεγάλες, τις τρίτεκνες οικογένειες, για να βοηθήσουμε τις οικογένειες που μεγαλώνουν στο σπίτι τους τα παιδιά με αναπηρία και θέλουν να έχουν μια δομή για το Σαββατοκύριακο που οι γονείς μπορεί να πρέπει να φύγουν», ανέφερε ο υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, κλείνοντας, νωρίτερα σήμερα, τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής. Η υπουργός αναφέρθηκε στη στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης σημειώνοντας ότι ήδη με τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», έχουν σήμερα το σπίτι τους 21.000 πολίτες.
Αιχμηρή για τη στάση της αντιπολίτευσης απέναντι στη «μεταρρύθμιση» της κοινωνικής αντιπαροχής και το κοινωνικό μίσθωμα εμφανίστηκε η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας, Μαρία Συρεγγέλα. «Δεν έχουμε το περιθώριο να κάνουμε ατελείωτες ασκήσεις επί χάρτου, να μιλάμε περί ανέμων και υδάτων, να αλληλοκατηγορούμαστε για δράση και για αδράνεια. Ο ελληνικός λαός απαιτεί από εμάς συνέπεια και πράξεις. Και απαιτεί από εμάς εφαρμόσιμα νομοσχέδια. Το παρόν νομοσχέδιο είναι και εφαρμόσιμο και μπορεί να φέρει αποτελέσματα», είπε, χαρακτηρίζοντας την κοινωνική αντιπαροχή σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. «Αξιοποιούμε την περιουσία του δημοσίου που μέχρι τώρα παραμένει αναξιοποίητη. Αυξάνουμε το απόθεμα διαθέσιμων κατοικιών που θα είναι ενεργειακές και σύγχρονες», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι μεγάλο μέρος των νέων κατοικιών θα διατεθεί με κοινωνικό μίσθωμα, στοχεύοντας σε οικονομικά ασθενέστερους. Αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ώστε το 25% των κατοικιών να καλύψει ανάγκες στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και το 75% να κατευθυνθεί σε πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκά νοικοκυριά, οικογένειες με άτομα με αναπηρία και λοιπούς ευάλωτους πολίτες. Χαρακτήρισε ακόμη ως «βήμα εναρμονισμένο με τις εξαγγελίες του 2023» την ισόβια τριτεκνική ιδιότητα και τα σχετικά δικαιώματα. «Σήμερα, τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή την ιδιότητα επεκτείνονται και στα παιδιά τους μέχρι το 23ο έτος ή το 25ο, εφόσον σπουδάζουν ή υπηρετούν τη θητεία τους, και φυσικά η κυβέρνηση έχει επιφυλαχθεί για τυχόν ευνοϊκότερες διατάξεις. Στα δε άτομα με αναπηρία άνω του 67%, τα δικαιώματα διατηρούνται ισοβίως», τόνισε.
«Έχουμε μπροστά μας ένα κείμενο για το οποίο η κυβέρνηση αποφεύγει συστηματικά να δώσει διευκρινίσεις. Το νομοσχέδιο παραμένει ασαφές, αποσπασματικό και χωρίς στρατηγική», δήλωσε η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Καζάνη, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι στο πεδίο της κοινωνικής κατοικίας κινείται με λογική ιδιωτικοποίησης του προβλήματος, εκχώρησης δημόσιας περιουσίας σε εργολάβους και έλλειψης σαφών κανόνων για το δημόσιο συμφέρον. Υπενθύμισε πως «Εμείς στο ΠΑΣΟΚ έχουμε παρουσιάσει εδώ και μήνες ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη στέγη. Βασικός του άξονας είναι η δημιουργία ενός δημόσιου φορέα κοινωνικής κατοικίας που θα λειτουργεί με συμμετοχικό χαρακτήρα, θα βρίσκεται υπό δημόσιο έλεγχο και θα έχει αρμοδιότητες διαχείρισης, κατασκευής, ανακαίνισης και εποπτείας». Κατέληξε ότι οι νέες κατασκευές δεν θα συμπιέσουν τις τιμές, καθώς απευθύνονται σε όσους θεωρητικά δύνανται να πληρώνουν εμπορικά μισθώματα, ενώ και η πρόβλεψη για το κοινωνικό ενοίκιο παραμένει, κατά την ίδια, ασαφής. «Ουσιωδώς, λοιπόν, δεν μιλάμε για κοινωνικό μίσθωμα, αλλά για άλλο ένα δώρο στους εργολάβους και δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τη διάρκεια των μισθώσεων, για την προστασία μετά τη λήξη τους και για το τι θα γίνει με τις οικογένειες που αλλάζει η σύνθεσή τους. Δεν οικοδομείται ένα μόνιμο δίχτυ ασφάλειας, αλλά μία εύθραυστη και ασαφής λύση», σημείωσε.
«Μας λέτε πως όταν δυόμισι εκατομμύρια συμπολίτες μας ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, όταν εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, όταν έχει μειωθεί η ιδιοκατοίκηση κατά 600.000 κατοικίες τα τελευταία χρόνια, εσείς θα λύσετε το ζήτημα με 250 με 300 κατοικίες», σχολίασε η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Κατερίνα Νοτοπούλου. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση σπεύδει να αποκαλέσει «μεταρρύθμιση» το κοινωνικό ενοίκιο χωρίς να ορίζει το εύρος της μείωσης, την ώρα που τα ενοίκια αυξάνονται με ρυθμό 11,4% ετησίως. «Δίνετε υποσχέσεις για 2.000 κατοικίες σε στρατόπεδα, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο, την ώρα που η Πορτογαλία κατασκευάζει 26.000, η Ιρλανδία 33.000, η Ισπανία σχεδιάζει να φτάσει 160.000 νέες κατοικίες», πρόσθεσε, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι προωθεί ρυθμίσεις που εξυπηρετούν εργολαβικά συμφέροντα.
Την πολιτική που, όπως είπε, οδήγησε λαϊκές κατοικίες σε τράπεζες και πλειστηριασμούς, κατήγγειλε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Μανώλης Συντυχάκης. «Είναι πραγματικά μέγιστο θράσος να μιλάτε για στέγη – δικαίωμα, όταν με τις πολιτικές όλων σας- και του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Δημοκρατίας σήμερα και παλαιότερα- πραγματικά το έχετε κάνει είδος πολυτελείας. Η ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα έχει πέσει 15 ποσοστιαίες μονάδες, από το 84,6% το 2005 στο 69,7% το 2024. Όταν το πρώτο τρίμηνο του 2025 οι τιμές των κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 57,9%, τα ενοίκια κατά 27,8%, ενώ την ίδια περίοδο η αύξηση του πραγματικού μισθού μόλις που ξεπέρασε το 10%. Όταν 300.000 κατοικίες, που προήλθαν από τη μείωση της ιδιοκατοίκησης, βρίσκονται υπό τον έλεγχο τραπεζών και fund», ανέφερε, καταγγέλλοντας ότι «έκανε φτερά η περιουσία του ΟΕΚ και της Εργατικής Εστίας» την ώρα που η ακίνητη περιουσία του καταργηθέντος ΟΕΚ εκτείνεται σε εκατομμύρια τετραγωνικά και περιλαμβάνει «πραγματικά φιλέτα, από την Κηφισιά μέχρι το Βόλο, το Λαύριο και σε άλλες περιοχές». Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση παραδίδει αυτή την περιουσία σε επιχειρηματικούς ομίλους.
«Τα καθημερινά έξοδα σε βασικές ανάγκες αυξάνονται με συνέπεια τα ποσοστά αστεγίας να αυξάνονται και αυτά. Οι τιμές ενοικίων εκτοξεύονται και οι πολίτες συνεχίζουν να ζουν σε συνθήκες ανασφάλειας και αδυναμίας οποιουδήποτε προγραμματισμού. Στον αντίποδα η Κυβέρνηση συνεχίζει να μοιράζει υποσχέσεις αντί για σπίτια», ανέφερε η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης, Μαρία Αθανασίου, ζητώντας άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις ώστε τα στεγαστικά προγράμματα να φτάνουν γρήγορα σε όσους τα έχουν ανάγκη. Ζήτησε επίσης διασφάλιση ότι το θεσμικό πλαίσιο δεν θα εργαλειοποιηθεί για πολιτικές ή πελατειακές σκοπιμότητες και ότι οι πόροι δεν θα κατευθυνθούν με κριτήρια πολιτικών προτιμήσεων.
«Η κοινωνική αντιπαροχή έχει γίνει το πιο σύντομο ανέκδοτο της ΔΕΘ. Ψηφίστηκε το 2022 και, κάθε χρόνο, ο Πρωθυπουργός υποσχόταν ότι θα εφαρμοστεί τους επόμενους τρεις μήνες. Μόνο που χρειάστηκαν τρία χρόνια για να συμφωνήσει η Κυβέρνηση με τους μεγαλοεργολάβους πώς ακριβώς θα δομηθεί το πρόγραμμα για τα συμφέροντά τους», ανέφερε η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς, Θεανώ Φωτίου, υποστηρίζοντας πως «εδώ δεν έχουμε ούτε κοινωνική, ούτε αντιπαροχή». Για το κοινωνικό μίσθωμα σημείωσε ότι, με βάση το κείμενο, «μόνη υποχρέωση του εργολάβου, είναι απλώς να ενοικιάσει σε χαμηλότερη τιμή τα διαμερίσματα της αντιπαροχής από τα ενοίκια της περιοχής. Πάλι όμως αυτή την τιμή τη χαμηλότερη, δεν την ορίζει το κράτος, αλλά ο εργολάβος».
«Έχουν γίνει φανερές οι ελλείψεις σε πολλά άρθρα του νομοσχεδίου», υποστήριξε ο ειδικός αγορητής της “Νίκης”, Τάσος Οικονομόπουλος, επισημαίνοντας προβλήματα στη διαδικασία επιλογής των αναδόχων που θα υλοποιήσουν τα έργα. «Εδώ έχουν γίνει πολλαπλά λάθη. Γιατί, αφενός περιόρισε στο 30% το ποσοστό των κατοικιών που θα διατίθενται ως κοινωνική κατοικία, αφετέρου έδωσε μεγάλα προνόμια στον εργολάβο και τον κατέστησε ενδιάμεσο μεταξύ δημοσίου και δικαιούχων», είπε, προσθέτοντας ότι έτσι δεν προωθείται κοινωνική πολιτική αλλά μέτρα υπέρ των εργολάβων.
«Το νομοσχέδιο μιλάει για την κοινωνική αντιπαροχή, με προδιαγραφές όμως που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ιδιωτών», σημείωσε ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας, Σπύρος Μπιμπίλας, υποστηρίζοντας ότι το μεγαλύτερο τμήμα της δημόσιας περιουσίας καταλήγει σε λίγους ιδιώτες, με το πρόσχημα μιας κοινωνικής πολιτικής που δήθεν ενισχύει τον αδύναμο.
