Το «πάγωμα» των επικουρικών συντάξεων θα συνεχιστεί και για το 2025, καθώς εξακολουθεί να ισχύει η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που θεσπίστηκε το 2016 και απαγορεύει κάθε αύξηση, εκτός εάν ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ εμφανίζει αναλογιστικό πλεόνασμα.
Σε αντίθεση με τις κύριες συντάξεις, οι οποίες έχουν ενισχυθεί συνολικά κατά 13,15% τα τελευταία χρόνια (7,75% το 2023, 3% το 2024 και 2,4% το 2025), οι επικουρικές παραμένουν αμετάβλητες, καθώς η ρήτρα ελλείμματος δεν επιτρέπει αυξήσεις χωρίς διαπιστωμένο πλεόνασμα.
Σύμφωνα με τον αναθεωρημένο προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ, ο οργανισμός αναμένεται να παρουσιάσει πλεόνασμα 708 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα περίπου 100 εκατ. ευρώ, με έσοδα 4,43 δισ. ευρώ και έξοδα 4,32 δισ. ευρώ.
Το «κλειδί» για να δοθούν αυξήσεις σε 1,3 εκατ. συνταξιούχους που λαμβάνουν και επικουρική σύνταξη, είναι η επίσημη πιστοποίηση του πλεονάσματος μέσω του ισολογισμού του ΕΦΚΑ το 2026. Αν το πλεόνασμα του 2025 επιβεβαιωθεί αναλογιστικά, τότε θα ανοίξει ο δρόμος για αυξήσεις στις επικουρικές.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή περνά από έλεγχο βιωσιμότητας από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή, η οποία δεν ενέκρινε τις αυξήσεις τα τελευταία δύο χρόνια, παρότι υπήρχε μικρό ταμειακό πλεόνασμα (περίπου 35 εκατ. ευρώ το 2024). Η Αρχή έκρινε ότι το αποτέλεσμα δεν επαρκεί για να διασφαλίσει τη μακροχρόνια σταθερότητα του συστήματος.
Το ισχύον πλαίσιο στην επικουρική ασφάλιση, όπως διαμορφώθηκε με τον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), συνδέει το ύψος των συντάξεων με το σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης. Αυτό σημαίνει ότι οι νέοι συνταξιούχοι (από 1/1/2025) λαμβάνουν χαμηλότερες επικουρικές σε σχέση με όσους συνταξιοδοτήθηκαν έως το 2014, παρότι έχουν τα ίδια έτη ασφάλισης.
Το σύστημα αυτό επιφέρει εξοικονόμηση πόρων, συμβάλλοντας στη διατήρηση πλεονασμάτων, αλλά «παγώνει» και τα ποσά που λαμβάνουν οι σημερινοί συνταξιούχοι. Η μέση επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος παραμένει στα 198 ευρώ μικτά, δηλαδή 186 ευρώ καθαρά μετά την εισφορά 6% για ασθένεια.
Αναλυτικά:
- ΙΚΑ: 182 ευρώ (γήρατος), 135 ευρώ (αναπηρίας), 109 ευρώ (θανάτου).
- ΤΕΑΔΥ (Δημόσιο): 179 ευρώ (γήρατος), 169 ευρώ (αναπηρίας), 111 ευρώ (θανάτου).
- ΤΕΑΥΕΚ (Εμποροϋπάλληλοι): 245 ευρώ (γήρατος), 209 ευρώ (αναπηρίας), 147 ευρώ (θανάτου).
Ο υπολογισμός των επικουρικών που εκδίδονται μετά το 2015 γίνεται με διπλό τρόπο:
- Για τα έτη ασφάλισης έως το 2014, χρησιμοποιείται συντελεστής 0,45% ανά έτος, πολλαπλασιαζόμενος με τον μέσο συντάξιμο μισθό 2002–2014.
- Για τα έτη από το 2015 και μετά, εφαρμόζεται νοητή κεφαλαιοποίηση με βάση τις καταβληθείσες εισφορές και ειδικούς συντελεστές απομείωσης (ράντες), που μειώνουν τη σύνταξη εφόσον η συνταξιοδότηση γίνει σε μικρότερη ηλικία.
Το νέο σύστημα επομένως ευνοεί όσους έχουν πολλά χρόνια ασφάλισης έως το 2014 και είχαν υψηλότερες εισφορές επικουρικής ασφάλισης τότε, καθώς αυτοί θα λάβουν προσαύξηση σύνταξης. Για τους υπόλοιπους, η παρατεταμένη «παγωμένη» κατάσταση σημαίνει ότι οι επικουρικές θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2025.
