Στο προσωπικό του κίνητρο για τη συγγραφή του βιβλίου «Ιθάκη», που αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 24 Νοεμβρίου, αναφέρεται ο Αλέξης Τσίπρας στην προδημοσίευση που έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο του πρώην πρωθυπουργού.
Ο Αλέξης Τσίπρας εστιάζει στις συνθήκες που επικρατούσαν από τη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ έως την περίοδο κατά την οποία η Αριστερά βρέθηκε για πρώτη φορά στην εξουσία, υπογραμμίζοντας πως το έργο του δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική αφήγηση ή απολογισμό, αλλά μια προσπάθεια ερμηνείας του παρόντος. Όπως σημειώνει, «δεν είναι η αφήγηση του νόστου. Δεν γράφτηκε, μόνο, για να καταγραφούν τα γεγονότα, ως ένα είδος απολογισμού. Είναι, πρώτα απ’ όλα, μια προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρόν».
Ο ίδιος επισημαίνει ότι το βιβλίο «αποτυπώνει την επιδίωξή μου να μιλήσω για το μέλλον, όχι με όρους αφηρημένης ευχής, αλλά να το περιγράψω όσο γίνεται πιο αναλυτικά και με την πίστη ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει». Παράλληλα, χαρακτηρίζει το έργο του «μια πρόταση», τονίζοντας ότι επιχειρεί να μετατρέψει τη γνώση που αποκτήθηκε μέσα στην κρίση «σε σκέψη, σε σχέδιο, σε όραμα για την Ελλάδα του αύριο. Μια Ελλάδα που δεν θα πορεύεται φοβισμένη ή παραιτημένη, αλλά θα τολμά να στοχάζεται, να διεκδικεί, να αλλάζει».
Στην προδημοσίευση του προλόγου, ο πρώην πρωθυπουργός περιγράφει το βιβλίο ως μια «πράξη μαρτυρίας και ευθύνης». Αναφέρει πως οι κρίσιμες αποφάσεις που έλαβε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του είχαν όχι μόνο πολιτικό, αλλά και ηθικό και ιστορικό βάρος. «Όταν οι αποφάσεις σου δεν επηρεάζουν απλώς τη δική σου ζωή, αλλά διαμορφώνουν τη μοίρα χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ανθρώπων, η ευθύνη γίνεται σχεδόν υπαρξιακή», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο Αλέξης Τσίπρας θυμάται τις στιγμές ανάληψης της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ το 2008, σε ηλικία 34 ετών, που, όπως αναφέρει, «πολλοί θεώρησαν άλμα στο κενό». Ο ίδιος το αντιμετώπισε ως «πρόκληση και ανάγκη για μια γενιά που ένιωθε ότι δεν την εξέφραζε ο υπάρχων πολιτικός χάρτης». Για τη διακυβέρνηση του 2015 επισημαίνει ότι «οι αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν είχαν τεράστιο κόστος και ευθύνη απέναντι σε μια συλλογική ανάγκη για αλλαγή και αξιοπρέπεια».
Αναφερόμενος στην περίοδο μετά το 2019, σημειώνει ότι «η Ελλάδα δεν ήταν πια η ίδια· είχε σταθεί ξανά στα πόδια της», ενώ παραδέχεται ότι η εμπειρία της εξουσίας τον διαμόρφωσε βαθιά. «Η πολιτική, όταν δεν είναι ρόλος που κληρονομείς αλλά αποστολή, έχει τη δύναμη να σε μεταμορφώσει», γράφει, προσθέτοντας πως «η αληθινή πολιτική είναι η τέχνη της υπέρβασης της πραγματικότητας».
Ο πρώην πρωθυπουργός δηλώνει ότι το βιβλίο γράφτηκε «όχι για προσωπική δικαίωση, αλλά για να ειπωθεί η αλήθεια όπως τη βίωσε». Εξηγεί ότι πρόκειται για μαρτυρία ενός ανθρώπου που «έζησε τη διακυβέρνηση μέσα στη θύελλα, πήρε αποφάσεις σκληρές και κρίσιμες, και διαπραγματεύτηκε με τους ισχυρούς της Ευρώπης».
Τέλος, ο Αλέξης Τσίπρας υπογραμμίζει ότι η «Ιθάκη» απευθύνεται και στις νεότερες γενιές, που δεν έζησαν τα γεγονότα της κρίσης, επιδιώκοντας να μεταφέρει τη γνώση και τις εμπειρίες εκείνης της περιόδου ως εργαλείο κατανόησης και δράσης για το μέλλον. Όπως αναφέρει, «η Ιστορία δεν είναι τρόπαιο ούτε ιδιοκτησία· είναι κοινό έδαφος μνήμης, ευθύνης και αλήθειας».
Καταλήγει τονίζοντας ότι το βιβλίο αποτελεί «πράξη ευθύνης απέναντι στο παρελθόν και διεκδίκηση του δικαιώματος στο μέλλον», καθώς «η χώρα έχει ανάγκη τη μνήμη όχι ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανό πολιτικό εργαλείο».
