Ο Κυριάκος Πιερρακάκης διεκδικεί επίσημα την προεδρία του Eurogroup, όπως έκανε γνωστό το Συμβούλιο της ΕΕ. Αντίπαλός του στη διαδικασία θα είναι ο Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ, αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού, με αρμοδιότητα και στη Διοικητική Απλούστευση.
Ο Κ. Πιερρακάκης, που βρίσκεται στο τιμόνι του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών για μόλις οκτώ μήνες, έχει καταφέρει να κερδίσει την εκτίμηση των Ευρωπαίων συναδέλφων του και θεωρείται ότι έχει σοβαρές πιθανότητες να διαδεχθεί τον Πασκάλ Ντόναχιου.
Η εκλογή του νέου προέδρου θα πραγματοποιηθεί στην επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup, στις 11 Δεκεμβρίου, με τον νικητή να αναδεικνύεται μέσω απλής πλειοψηφίας, δηλαδή με τουλάχιστον 11 από τις 20 ψήφους. Όπως προβλέπει η διαδικασία, αν κανείς από τους υποψήφιους δεν συγκεντρώσει αυτό το ποσοστό στον πρώτο γύρο, θα έχουν τη δυνατότητα να αποσύρουν την υποψηφιότητά τους και η ψηφοφορία θα συνεχίζεται μέχρι να αναδειχθεί πρόεδρος. Σημειώνεται ότι μπορεί να εκλεγεί οποιοσδήποτε υπουργός Οικονομικών χώρας της Ευρωζώνης, εφόσον είναι εν ενεργεία μέλος του Eurogroup τη στιγμή της εκλογής. Η θητεία διαρκεί δυόμισι χρόνια και μπορεί να ανανεωθεί.
Ο ρόλος του προέδρου θεωρείται κομβικός, καθώς εκπροσωπεί το σύνολο των υπουργών Οικονομικών σε διεθνή fora, όπως η G7, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, ενώ συντονίζει τις οικονομικές πολιτικές των χωρών της Ευρωζώνης.
«Η ιστορία μας δεν είναι απλώς εθνική, είναι βαθιά ευρωπαϊκή»
Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Κ. Πιερρακάκης σημειώνει: «Η Ευρώπη είναι ισχυρότερη όταν κινείται με ενιαίο σκοπό και ξεκάθαρη στρατηγική κατεύθυνση». Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιβεβαιώνει την υποψηφιότητά του, υπογραμμίζοντας: «Είμαι υποψήφιος για την προεδρία του Eurogroup, γιατί η ιστορία μας δεν είναι απλώς εθνική, είναι βαθιά ευρωπαϊκή».
«Οι παλιοί διαχωρισμοί δεν αντανακλούν πλέον τις προκλήσεις της Ευρώπης»
Σε επιστολή του προς τους υπουργούς της Ευρωζώνης, ο Κ. Πιερρακάκης επισημαίνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, τονίζοντας την ανάγκη για συντονισμένες πολιτικές. Αναφέρει ότι οι παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές (Βορράς-Νότος, Ανατολή-Δύση, «λιτότητα»-«ευελιξία») δεν ανταποκρίνονται πλέον στο εύρος των σύγχρονων προκλήσεων, οι οποίες είναι κοινές και απαιτούν ενιαία στρατηγική.
Στην πρότασή του παρουσιάζει ένα σχέδιο για ένα Eurogroup που θα λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, διορατικότητα και συνοχή, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα για την Ευρώπη την επόμενη δεκαετία.
Το πλήρες κείμενο της επιστολής του Έλληνα υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών:
«Αγαπητοί συνάδελφοι,
Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη, το ζητούμενο που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι πώς το Eurogroup μπορεί να εξελιχθεί ώστε να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας. Στην Ευρώπη δεν έλειψε ποτέ η ανάλυση αλλά τώρα χρειαζόμαστε συντονισμένη εφαρμογή. Οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες και το ερώτημα που τίθεται είναι το αν μπορούμε να δράσουμε με σαφήνεια, ταχύτητα και ενότητα.
Για πολύ καιρό, οι συζητήσεις μας διαμορφώνονταν γύρω από παλιές διαχωριστικές γραμμές- Βορράς και Νότος, Ανατολή και Δύση, «λιτότητα» και «ευελιξία». Αυτές οι γραμμές κάποτε πλαισίωναν τις δημοσιονομικές συζητήσεις, αλλά πλέον δεν ανταποκρίνονται στη φύση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε. Σήμερα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει κοινές ανάγκες: την ενίσχυση της αμυντικής μας ικανότητας, την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, τη διασφάλιση της τεχνολογικής κυριαρχίας και την προώθηση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας σε μια εποχή εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού. Αυτές οι πιέσεις είναι συστημικές κι όχι περιφερειακές, δομικές κι όχι ιδεολογικές. Επομένως, η παρούσα συγκυρία απαιτεί ένα πλαίσιο συντονισμού πιο συνεκτικό, πιο μεθοδικά διαμορφωμένο και με σαφή στρατηγικό προσανατολισμό.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα της εποχής μας, που επιδεινώνεται από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις αυξανόμενες εντάσεις στην ευρύτερη γειτονιά μας, ενδυναμώνει την ανάγκη για ενότητα και ανθεκτικότητα. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό της να αφεθεί στην αυταρέσκεια. Πρέπει να ενισχύσουμε συλλογικά τα οικονομικά, χρηματοπιστωτικά και δημοκρατικά μας θεμέλια.
Με αυτό το πνεύμα και με πλήρη σεβασμό στις κοινές μας ευθύνες, θα ήθελα να υποβάλω την υποψηφιότητά μου για την προεδρία του Eurogroup.
Υπό την ηγεσία του Paschal Donohoe, το Eurogroup έχει αναδείξει την αξία της εμπιστοσύνης, του πραγματισμού και της συναίνεσης. Εάν εκλεγώ, θα διασφαλίσω τη συνέχεια αυτού του έργου, επιδιώκοντας ακόμα μεγαλύτερη σαφήνεια και οργάνωση στο επόμενο στάδιο. Ως υπουργοί Οικονομικών, ο καθένας από εμάς έχει αντλήσει διδάγματα από τις εθνικές του εμπειρίες και η δύναμή μας έγκειται στο να συνθέσουμε αυτά τα διδάγματα με πιο στοχευμένο και διαφανή τρόπο, διασφαλίζοντας ότι οι συλλογικές μας αποφάσεις μεταφράζονται σε ουσιαστικά αποτελέσματα για τους πολίτες μας.
Εάν μου ανατεθεί αυτή η ευθύνη, θα προτείνω τέσσερις κοινές προτεραιότητες και μία κατευθυντήρια αρχή για να διαμορφώσουμε το έργο μας:
- Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU)- Απελευθέρωση ευρωπαϊκών κεφαλαίων και επενδύσεων
Η Ευρώπη αποταμιεύει σε επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά των ΗΠΑ, αλλά επενδύει διαρθρωτικά λιγότερο. Τα κεφάλαια υπάρχουν, αλλά παραμένουν εγκλωβισμένα σε εθνικά πλαίσια που κατακερματίζουν τη ρευστότητα και αποδυναμώνουν την αγορά.
Για να το αντιμετωπίσουμε, η Ευρώπη πρέπει να απελευθερώσει τα κεφάλαια της εμβαθύνοντας την χρηματοπιστωτική της ολοκλήρωση, ενισχύοντας τη διασυνοριακή ρευστότητα και υποστηρίζοντας τη φυσική ενοποίηση και συνεργασία που ήδη εξελίσσεται στα τραπεζικά και χρηματιστηριακά οικοσυστήματα, όπου τέτοιες εξελίξεις ενισχύουν την ανθεκτικότητα και το βάθος τη αγοράς. Χρέος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι συνθήκες επιτρέπουν σε αυτή την εξέλιξη να προχωρήσει σε κλίμακα με τρόπο που να ενδυναμώνει τη χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική της Ευρώπης.
Ένα ενισχυμένο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον θα ενίσχυε σημαντικά την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την αμυντική ετοιμότητα και την καινοτομία, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκά κεφάλαια. Αυτή η δουλειά πρέπει να βασιστεί σε στέρεα μακροοικονομικά θεμέλια και με πλήρη σεβασμό στο δημοσιονομικό πλαίσιο, που είναι καθοριστικό για την εμπιστοσύνη και τη βαθύτερη ολοκλήρωση.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Μάριο Ντράγκι έθεσε αυτή την πολιτική προτεραιότητα στο επίκεντρο των συστάσεών του: όχι ως τεχνική βελτίωση, αλλά ως στρατηγική αναβάθμιση που είναι σε ευθυγράμμιση με τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Το Eurogroup είναι το φυσικό φόρουμ για την προώθηση αυτής της ατζέντας.
- Ολοκλήρωση και στρατηγική κατεύθυνση της ενιαίας αγοράς
Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς παραμένει ο ισχυρότερος μοχλός ανάπτυξης της Ευρώπης. Ωστόσο, ο κατακερματισμός εξακολουθεί να επιφέρει σημαντικά οικονομικά κόστη. Όπως έχει επανειλημμένα υπογραμμιστεί από διεθνείς οργανισμούς, οι ρυθμιστικές αποκλίσεις, τα διοικητικά βάρη και οι δυσκαμψίες των αγορών περιορίζουν την παραγωγικότητα και τις επενδύσεις σε ολόκληρη την Ένωση. Η απλούστευση διαδικασιών, κατά τον Πιερρακάκη, πρέπει να αποτελέσει κοινή προτεραιότητα για να επιταχυνθούν οι επενδύσεις και να ενισχυθεί η παραγωγικότητα.
Η ενιαία αγορά, σημειώνει, χρειάζεται σαφέστερους κανόνες και πιο σταθερό κανονιστικό περιβάλλον, ενώ το Eurogroup μπορεί να στηρίξει αυτές τις προσπάθειες συμπληρωματικά προς το ECOFIN, εξασφαλίζοντας ότι το πλαίσιο της Ευρωζώνης συμβαδίζει με τις ανάγκες ολοκλήρωσης της αγοράς.
- Το ψηφιακό ευρώ και η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης
Ο Έλληνας υπουργός επισημαίνει ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις μετασχηματίζουν το χρηματοοικονομικό σύστημα και ότι η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ πρέπει να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο, που αφορά τόσο τη νομισματική κυριαρχία όσο και την τεχνολογική πρωτοπορία της Ευρώπης.
Όπως τονίζει, το Eurogroup θα πρέπει να ασχοληθεί πιο ενεργά με αυτά τα ζητήματα, ενσωματώνοντας την τεχνολογική καινοτομία στον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης.
- Διαφύλαξη των οικονομικών θεμελίων της Ευρώπης
Σε ό,τι αφορά τις βασικές οικονομικές αρχές, ο Πιερρακάκης αναφέρεται στη δημοσιονομική σταθερότητα, στο δημογραφικό και στην παραγωγικότητα ως ζητήματα που πρέπει να υπάρξουν σε υψηλή προτεραιότητα, με στόχο μια μακροπρόθεσμα ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία.
Κατευθυντήρια αρχή: Ένα Eurogroup εστιασμένο και χωρίς αποκλεισμούς
Ο υπουργός υπογραμμίζει ότι το Eurogroup πρέπει να λειτουργεί με πρακτικό και οργανωμένο τρόπο, αποφεύγοντας την επικάλυψη με το ECOFIN και επιτρέποντας ουσιαστική συμμετοχή όλων των υπουργών μέσα από έναν σαφή και στοχευμένο σχεδιασμό.
Στο τέλος της επιστολής του, ο Πιερρακάκης αναφέρεται στη σημασία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, υπενθυμίζοντας τα μαθήματα της πρόσφατης ελληνικής κρίσης και καταλήγει ζητώντας την υποστήριξη των ομολόγων του.
«Μάχη» με το Βέλγιο
Ο Κ. Πιερρακάκης δήλωνε τον Νοέμβριο στο Bloomberg ότι μια κορυφαία ευρωπαϊκή θέση για Έλληνα αξιωματούχο «θα συμβόλιζε την επιτυχία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια». Με σπουδές στην πληροφορική και την πολιτική οικονομία και μια ταχύτατη δημόσια διαδρομή, από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έως την Παιδεία και σήμερα στο χαρτοφυλάκιο της Οικονομίας, θεωρείται ένα από τα νέα πρόσωπα της Ευρώπης με προοπτική.
Απέναντί του βρίσκεται ο 45χρονος Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ, ένας από τους πιο έμπειρους υπουργούς της Ευρωζώνης, που έχει διατελέσει υπουργός Οικονομικών και υπουργός Προϋπολογισμού στο Βέλγιο και έχει προεδρεύσει του ECOFIN κατά τη βελγική προεδρία του 2024. Η υποψηφιότητά του έχει επιπλέον βάρος, καθώς το Βέλγιο βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με την Κομισιόν για τη χρήση ρωσικών «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας.
Η ελληνική υποψηφιότητα θεωρείται η σημαντικότερη προσπάθεια θεσμικής αναβάθμισης της χώρας την τελευταία δεκαετία, με την επιλογή να περιορίζεται πλέον ανάμεσα σε Αθήνα και Βρυξέλλες. Στον αρχικό κατάλογο των ισχυρών υποψηφίων βρισκόταν και ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο, ο οποίος όμως απέσυρε την υποψηφιότητά του, με τη Μαδρίτη να δηλώνει πως παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη του Eurogroup και της οικονομικής ενοποίησης της Ευρώπης.
