Για άλλη μια φορά, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, παρότι φρόντισε να διατυπώσει προσεκτικά όσα ανέφερε, άφησε –έστω και υπαινικτικά– σαφή αιχμή προς την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε μια περίοδο όπου το Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζει έντονη πίεση λόγω σοβαρών σκανδάλων που έχουν πλήξει τη Νέα Δημοκρατία (όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ), των συνεχών κινητοποιήσεων των αγροτών και της συσσωρευμένης κοινωνικής δυσφορίας από την ακρίβεια, τον πληθωρισμό και άλλα προβλήματα.
Αυτή τη φορά, ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε στην εκδήλωση για τα 15 χρόνια της εφημερίδας «Δημοκρατία», επισημαίνοντας συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν την υποβάθμιση των θεσμών και τη δυσλειτουργία του δημοκρατικού συστήματος. Σε ορισμένες αναφορές του ήταν ιδιαίτερα κατηγορηματικός, όπως στην υπόθεση των υποκλοπών. «Η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων πολιτικών αρχηγών, υπουργών, ανώτερων στρατιωτικών, δημοσιογράφων και άλλων δεν έπεισε ότι δόθηκαν απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που προέκυψαν, αναφορικά με τη νομιμότητα, την σκοπιμότητα, τους λόγους που έγιναν, τις εγκρίσεις που δόθηκαν, το περιεχόμενό τους», υπογράμμισε με σαφή τρόπο.
Η αιχμηρή παρέμβασή του ακολούθησε λίγες ώρες μετά τη δήλωση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Ν.Δ., Μακάριου Λαζαρίδη, ο οποίος, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά, ανέφερε πως «επί εποχής κυβερνήσεως Κ. Καραμανλή βγήκε το περίφημο “Όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά”». Στη συνέχεια ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έσπευσε να αποστασιοποιηθεί, δηλώνοντας ότι «αυτό ξεκίνησε την δεκαετία του ’80, υπηρετήθηκε από ένα συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, ευτυχώς όχι από τον δικό μας», ενώ πρόσθεσε πως η σημερινή κυβέρνηση «έχει την εντελώς αντίθετη λογική: δίνει όσα παραπάνω μπορεί από λεφτά που υπάρχουν».
Λίγο νωρίτερα, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε τοποθετηθεί με έντονο τρόπο για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους αγρότες στα μπλόκα, στο περιθώριο της ίδιας εκδήλωσης. Συγκεκριμένα σημείωσε: «Το σίγουρο είναι ότι αυτοί που βρίσκονται σήμερα στα μπλόκα δεν έχουν κερδίσει το τζόκερ».
Ακολουθούν χαρακτηριστικά αποσπάσματα από την ομιλία Καραμανλή:
⇒ «Ένα ολοένα διευρυνόμενο τμήμα της κοινωνίας θεωρεί ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν με την πληρότητα που απαιτείται. Ότι το Κοινοβούλιο υποβαθμίζεται. Ότι η Δικαιοσύνη επηρεάζεται. Ότι τα ΜΜΕ χειραγωγούνται. Ότι οι κυβερνήσεις δεν ακούνε και δεν καταλαβαίνουν. Ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους. Ότι η πολιτική ασκείται με όρους κλειστών συστημάτων, χωρίς έγνοια, χωρίς αναφορά, στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Όταν αυτή η αντίληψη γενικεύεται και παγιώνεται ως πεποίθηση, ακόμα κι αν δεν ανταποκρίνεται απολύτως στην πραγματικότητα, τότε οδηγούμαστε σε κρίση εμπιστοσύνης. Κρίση αντιπροσώπευσης, κρίση αμφισβήτησης των θεσμών, κρίση απονομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος. Τότε δοκιμάζεται η Δημοκρατία και η ποιότητά της. Μην κρυβόμαστε. Τα φαινόμενα αυτά και υπαρκτά είναι και συνεχώς ογκούμενα. Σε όλον τον κόσμο, στην Ευρώπη και στην χώρα μας»
⇒ «Η συσσώρευση πλούτου στα χέρια ολίγων και η περιθωριοποίηση όλο και περισσοτέρων, η απίσχνανση της άλλοτε κραταιάς μεσαίας τάξης είναι νάρκη στα θεμέλια του δημοκρατικού πολιτεύματος, και πάντως σίγουρα της ποιότητας και της ευρυθμίας του».
⇒ «Το Κοινοβούλιο δεν είναι χώρος τυπικών διαδικασιών, ούτε όργανο επικύρωσης αποφάσεων. Είναι, ή θα έπρεπε να είναι, ο τόπος όπου διεξάγεται ο ουσιαστικός διάλογος, η αντιπαράθεση ιδεών και προγραμμάτων, η νομοθέτηση, ο έλεγχος της εκτελεστικής εξουσίας. Η υποβάθμιση του ρόλου του, όταν συμβαίνει, είναι πλήγμα στην ποιότητα της Δημοκρατίας. Απαξιώνεται η Βουλή στα μάτια των πολιτών όταν αισθάνονται ότι οι Εξεταστικές Επιτροπές για παράδειγμα λειτουργούν προσχηματικά ή παρελκυστικά.»
⇒ «Ο κίνδυνος σήμερα δεν προέρχεται από θορυβώδεις εκτροπές ή θεαματικές, ηχηρές συγκρούσεις. Αντιθέτως, προέρχεται από την αργόσυρτη, υπόγεια διολίσθηση προς την ανοχή και εξοικείωση σε φαινόμενα υποβάθμισης των κανόνων. Η ποιότητα της Δημοκρατίας δεν διαβρώνεται από μια και μόνη πράξη, αλλά από την σωρευτική επίδραση πολλών μικρών παρεκκλίσεων.»
⇒ «Το κύρος της Δικαιοσύνης είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών. Η πίστη στην ανεξάρτητη και αδέκαστη Δικαιοσύνη είναι μείζων προϋπόθεση για την λειτουργία της Δημοκρατίας. Κι όμως, τα τελευταία χρόνια έχει απλωθεί μια σκιά σε πολλές Ευρωπαϊκές κοινωνίες. Μια σκιά αμφισβήτησης, μια αίσθηση μεροληψίας υπέρ των ισχυρών, μια αντίληψη ότι και η Δικαιοσύνη δέχεται πιέσεις, επηρεασμό, απόπειρα χειραγώγησης. Η αμφιβολία – και μόνο η αμφιβολία – αρκεί για να τραυματιστεί η πολιτική και κοινωνική συνοχή. Η ποιότητα της Δημοκρατίας δεν κινδυνεύει μόνο όταν η Δικαιοσύνη παύει να είναι ανεξάρτητη. Κινδυνεύει ήδη από την στιγμή που η ανεξαρτησία της τεθεί υπό αμφισβήτηση.»
⇒ «Η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων πολιτικών αρχηγών, υπουργών, ανώτερων στρατιωτικών, δημοσιογράφων και άλλων δεν έπεισε ότι δόθηκαν απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που προέκυψαν, αναφορικά με τη νομιμότητα, την σκοπιμότητα, τους λόγους που έγιναν, τις εγκρίσεις που δόθηκαν, το περιεχόμενό τους. Ο χρόνος κύλησε, τα γεγονότα έπαψαν να απασχολούν την επικαιρότητα, η πολιτική αντιπαράθεση κόπασε. Για την μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών όμως τα αναπάντητα ερωτήματα μένουν και ρίχνουν τη σκιά της αμφισβήτησης στην εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης.»
⇒ «Ακόμα, καίριας σημασίας ζήτημα για την ποιότητα της Δημοκρατίας είναι η έγκυρη, ακριβής και αμερόληπτη ενημέρωση […] Η αποστολή του Τύπου δεν είναι να εξωραΐζει καταστάσεις, ούτε να λιβανίζει τις εξουσίες. Είναι να τις ελέγχει με αυστηρότητα, όποιες και αν είναι, όσο ψηλά και αν βρίσκονται.»
