Σε επτά κλινικές έχει διατεθεί το σπέρμα του Δανού δότη, ο οποίος –όπως προκύπτει– φέρει γονιδιακή μετάλλαξη συνδεδεμένη με καρκινογενέσεις.
Οι αρμόδιες Αρχές δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα για πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες, επικαλούμενες ζητήματα νομικού απορρήτου.
Τον Νοέμβριο του 2020, Έλληνας παιδοογκολογος –που μίλησε ανώνυμα– εντόπισε τη μετάλλαξη TP53 σε τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας στην Ελλάδα. Κοινό στοιχείο και των τριών ήταν ότι είχαν γεννηθεί μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης σε ελληνικές κλινικές, με σπέρμα από τον συγκεκριμένο δότη. Ένα από τα παιδιά έχει ήδη εμφανίσει καρκίνο.
Το 2023 ο ίδιος γιατρός εντόπισε και τέταρτο παιδί, επίσης από τον ίδιο δότη, το οποίο φέρει τη μετάλλαξη.
Ο συγκεκριμένος δότης έχει αποκτήσει τουλάχιστον 197 παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία που αποκαλύφθηκαν. Κάποια από αυτά έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους, ενώ όσοι κληρονομούν τη μετάλλαξη έχουν εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο να εκδηλώσουν καρκίνο κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος της Δανίας, που διέθεσε το γενετικό υλικό, παραδέχθηκε ότι το σπέρμα χρησιμοποιήθηκε για τη γέννηση υπερβολικά μεγάλου αριθμού παιδιών σε ορισμένες χώρες.
Η υπόθεση ήρθε στο φως έπειτα από έρευνα 14 δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών, μεταξύ των οποίων και το BBC, στο πλαίσιο του Investigative Journalism Network της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης.
Ο δότης, ο οποίος ξεκίνησε να αμείβεται για τις δωρεές του το 2005, ήταν φοιτητής την περίοδο εκείνη και το σπέρμα του χρησιμοποιήθηκε επί σχεδόν 17 χρόνια. Παρότι υγιής και παρότι είχε περάσει όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους, τμήμα του DNA του είχε υποστεί μετάλλαξη πριν από τη γέννησή του.
Η μετάλλαξη αφορά το γονίδιο TP53, το οποίο αποτελεί βασικό μηχανισμό προστασίας από την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος του σώματος του δότη δεν φέρει τη μεταλλαγμένη μορφή, έως και το 20% του σπέρματός του περιέχει τη συγκεκριμένη γενετική αλλοίωση.
Κάθε παιδί που συλλαμβάνεται από σπερματοζωάριο με τη μετάλλαξη, κληρονομεί το ελάττωμα σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού του.
