Στο μικροσκόπιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) περνούν τα ακίνητα, καθώς οι ιδιοκτήτες τους θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση τους, δηλαδή αν πρόκειται για κύρια κατοικία, εξοχικό, μισθωμένο, κενό ή ακίνητο που έχει παραχωρηθεί.
Μέσα στο πρώτο τρίμηνο του έτους αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που δημιουργεί η ΑΑΔΕ, το οποίο θα αποτελέσει την πρώτη ολοκληρωμένη ηλεκτρονική αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Σε κάθε εγγραφή του ΜΙΔΑ θα καταχωρίζονται αναλυτικά όλα τα στοιχεία κάθε ακινήτου, όπως το είδος του (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικός χώρος κ.ά.), η επιφάνεια, η γεωγραφική θέση, ο όροφος, αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, αν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, καθώς και ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Τι θα δηλώνουν οι ιδιοκτήτες για τα ακίνητά τους
Για πρώτη φορά οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσδιορίσουν ρητά τη χρήση κάθε ακινήτου που διαθέτουν.
Ειδικότερα, θα δηλώνεται αν τα ακίνητα είναι:
- Ιδιοκατοικούμενα. Οι φορολογούμενοι θα αναφέρουν ποια κατοικία χρησιμοποιούν ως κύρια και αν διαθέτουν άλλες κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως δευτερεύουσες ή εξοχικές.
- Ιδιοχρησιμοποιούμενα. Αφορά ακίνητα που εξυπηρετούν επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη, όπως γραφεία, καταστήματα ή άλλοι επαγγελματικοί χώροι.
- Δωρεάν παραχωρούμενα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση των ακινήτων τους χωρίς αντάλλαγμα σε συγγενείς ή και σε τρίτους. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς –και αντίστροφα– δεν φορολογείται, ενώ για επιφάνεια άνω των 200 τ.μ. επιβάλλεται φόρος. Ο φόρος υπολογίζεται επί τεκμαρτού εισοδήματος, με συντελεστή 3% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή διαμορφώνεται την τελευταία ημέρα του φορολογικού έτους. Με την ολοκλήρωση της απογραφής θα αποτυπωθεί ο πραγματικός αριθμός των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων, αλλά και περιπτώσεις όπου ενδέχεται να υποκρύπτεται φοροδιαφυγή μέσω αδήλωτων εισοδημάτων.
- Μισθωμένα ακίνητα, είτε με μακροχρόνιες είτε με βραχυχρόνιες μισθώσεις.
- Κενά ακίνητα. Για πρώτη φορά θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες, ώστε το Δημόσιο να αποκτήσει σαφή εικόνα για τα ακίνητα που θα μπορούσαν να διατεθούν στην αγορά και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Μετά την ολοκλήρωση του Μητρώου και της απογραφής, θα πραγματοποιηθούν διασταυρώσεις μεταξύ των ακινήτων που δηλώνονται ως κενά στο έντυπο Ε2 και των στοιχείων κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που εμφανίζουν σημαντική κατανάλωση ρεύματος, ενώ δηλώνονται κενά, θα μπαίνουν στο στόχαστρο ελέγχων της ΑΑΔΕ. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται πλέον αξιόπιστος δείκτης για τον εντοπισμό ανακριβών δηλώσεων. Οι έλεγχοι θα είναι αυτοματοποιημένοι, με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, και ενδέχεται να οδηγήσουν σε ειδοποιήσεις προς τους ιδιοκτήτες για παροχή εξηγήσεων, καθώς και σε επιβολή φόρων και προστίμων.
- Ακίνητα για τα οποία έχουν εκχωρηθεί δικαιώματα εκμετάλλευσης.
- Ακίνητα που καλύπτονται από συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), κυρίως επαγγελματικά ακίνητα όπως γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικοί χώροι ή ξενοδοχεία, τα οποία αποκτώνται από επιχειρήσεις ή επαγγελματίες μέσω εταιρειών leasing.
