Πολύμηνη διαρροή προπανίου, σε βάθος περίπου 60 εκατοστών κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, αποκάλυψαν οι έρευνες της Πυροσβεστικής στο εργοστάσιο Βιολάντα στα Τρίκαλα.
Το αέριο είχε διαχυθεί σε απόσταση έως και 25 μέτρων, ενώ σπινθήρας που προήλθε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της μονάδας ήταν εκείνος που προκάλεσε τη φονική έκρηξη, η οποία κόστισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες.
Την ίδια στιγμή, εντείνονται τα ερωτήματα σχετικά με το αν οι εγκαταστάσεις είχαν κατασκευαστεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας, τον τρόπο με τον οποίο αδειοδοτήθηκαν, αλλά και τη συχνότητα με την οποία πραγματοποιούνταν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι.
Το πόρισμα για τη Βιολάντα: Τι οδήγησε στην έκρηξη
Καταγράφοντας σε βίντεο προσομοίωσης τα στοιχεία που προέκυψαν από την αυτοψία, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού κατέληξε στα αίτια που προκάλεσαν το θανατηφόρο δυστύχημα.
Οι δύο δεξαμενές προπανίου που βρίσκονταν στον εξωτερικό χώρο, συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων, τροφοδοτούσαν τον εσωτερικό χώρο με προπάνιο μέσω υπόγειου δικτύου σωληνώσεων, τοποθετημένων σε βάθος 80 εκατοστών κάτω από άσφαλτο. Στο σημείο αυτό διαπιστώθηκε εκτεταμένος σχηματισμός πάγου. Οι σωληνώσεις κατέληγαν στο υπόγειο του κτιρίου, από όπου γινόταν η τροφοδοσία των φούρνων.
Μετά από τομή που πραγματοποιήθηκε στο συγκεκριμένο σημείο, εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή σε βάθος 60 εκατοστών, με ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου.
Η διαρροή αυτή δεν είχε εντοπιστεί για μήνες από τους υπεύθυνους της εγκατάστασης, έως ότου ένας σπινθήρας προκάλεσε την καταστροφική έκρηξη.
Τα ευρήματα αυτά οδήγησαν στη σύλληψη τριών ατόμων, συγκεκριμένα του ιδιοκτήτη της επιχείρησης, του μηχανικού και του υπεύθυνου ασφαλείας.
Ο διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ, Υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, ανέφερε ότι «η διαρροή προπανίου ήταν πολύμηνη με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου». Όπως πρόσθεσε, «η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης και οδήγησε σε έκρηξη».
Ελεύθεροι ο ιδιοκτήτης και τα δύο στελέχη της εταιρείας για τη φονική έκρηξη
Ελεύθεροι αφέθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης (28/01) ο ιδιοκτήτης και δύο στελέχη της εταιρείας, σχετικά με την έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, από την οποία έχασαν τη ζωή τους πέντε εργαζόμενες.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι καταθέσεις τους διήρκησαν περίπου τέσσερις ώρες. Ο ιδιοκτήτης της Βιολάντα, ο τεχνικός ασφαλείας και ο τεχνικός βάρδιας απολογήθηκαν το απόγευμα της Τρίτης στους αξιωματικούς της ΔΑΕΕ και την Τετάρτη οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελέα.
Σε βίντεο καταγράφεται η έξοδος των οχημάτων που μετέφεραν τον ιδιοκτήτη και τα δύο στελέχη της εταιρείας, λίγα λεπτά μετά την αποχώρησή τους από τα δικαστήρια Τρικάλων, αφού αφέθηκαν ελεύθεροι.
Εμφανής ρωγμή από τη διακοπή
Το σημείο της διαρροής αποτυπώνεται και στις φωτογραφίες που εξασφάλισε το ΕΡΤnews, στις οποίες η ρωγμή είναι ευδιάκριτη. Το ΕΡΤnews παρουσίασε το σημείο όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία, σημειωνόταν η διαρροή αερίου που τελικά προκάλεσε τη φονική έκρηξη και κατέστρεψε τη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου.
Στη δημοσιότητα δόθηκε αποκλειστικό φωτογραφικό υλικό που απεικονίζει το λεγόμενο «σημείο μηδέν», από όπου –σύμφωνα με την Πυροσβεστική– ξεκίνησε η διαρροή του προπανίου.
Παράλληλα, σύμφωνα με μαρτυρίες, εργαζόμενες είχαν εκφράσει παράπονα για μυρωδιά γκαζιού στις εγκαταστάσεις το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Ο Κωνσταντίνος Τσίγκας, πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, ανέφερε ότι «βρέθηκαν οι σωλήνες διάτρητοι σε κάποια σημεία (…) αυτοί όλοι οι σωλήνες οδηγούνταν εντός του χώρου.. και επειδή το προπάνιο είναι πιο βαρύ σαν αέριο καύσιμο κάθεται στα χαμηλά στρώματα για αυτό ακριβώς το λόγο το εκρηκτικό μείγμα οδηγήθηκε πιο πολύ το υπόγειο».
Τι προβλέπει ο νόμος για τον έλεγχο συστημάτων αερίου
Έναν χρόνο νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί έλεγχος στην επιχείρηση από αρμόδια κλιμάκια, τα οποία είχαν καταγράψει συγκεκριμένες παρατηρήσεις.
Ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων δήλωσε ότι «έγιναν παρατηρήσεις σε σχέση με θερμική καταπόνηση με τις διεξόδους διαφυγής και με το αν λειτουργεί σύστημα που μπορεί να ανιχνεύσει πιθανή διαρροή υγραερίων που δουλεύουν οι φούρνοι. Εμείς πόρισμα δεν έχουμε στα χέρια μας, το έχουμε ζητήσει και θέλουμε να δούμε και αν έγινε επανέλεγχος».
Ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος επεσήμανε ότι «γενικότερα σε μια περίπτωση εργατικού ατυχήματος, η ευθύνη του εργοδότη είναι αντικειμενική και όταν η ευθύνη εφάπτεται με παραβίαση κανόνων του εργατικού δικαίου έχουμε ειδική πλέον παραβίαση ευθύνης για τα μέτρα υγείας και ασφάλειας. Προς το παρόν αυτό δεν έχει βγει».
Ο νόμος που ρυθμίζει τα μέτρα ασφάλειας και υγιεινής στη Βιομηχανία ισχύει από το 2010 και προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των συστημάτων αερίου.
Η πιστοποιημένη εταιρεία INDUSTRIAL SAFETY, που πραγματοποιεί ελέγχους ασφαλείας σε βιομηχανικές μονάδες, επισημαίνει ότι:
- Το δίκτυο σωληνώσεων πρέπει να ελέγχεται σε μηνιαία βάση για ενδεχόμενες διαρροές από πιστοποιημένο φορέα
- Η μελέτη πυρασφάλειας οφείλει να επικαιροποιείται ανά τρία χρόνια
- Η επιθεώρηση των αισθητήρων πρέπει να γίνεται κάθε έξι μήνες
Ο κλάδος τροφίμων και ποτών έχει προκηρύξει πανελλαδική απεργία στις βιομηχανίες τροφίμων για τις 2 Φεβρουαρίου, με βασικό αίτημα την ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
Βαρύ κλίμα και καταγγελίες
Σε βαθύ πένθος βρίσκονται οι οικογένειες των πέντε γυναικών που έχασαν τη ζωή τους στο εργοστάσιο μπισκότων στα Τρίκαλα. Συγγενείς και φίλοι καταγγέλλουν ότι οι εργαζόμενοι είχαν επισημάνει την έντονη οσμή στον χώρο, χωρίς όμως να υπάρξει ανταπόκριση, γεγονός που, όπως αναφέρουν, οδήγησε στη φονική έκρηξη.
Όπως καταγγέλλεται, είχαν αναφέρει τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από την τραγωδία ότι στον χώρο εργασίας υπήρχε μυρωδιά καυσίμου. Ωστόσο, δεν υπήρξε καμία αντίδραση και, όπως λένε οι συγγενείς, κάηκαν ζωντανές.
Στο χωριό της Σταυρούλας, ο πόνος παραμένει βουβός. Εργαζόταν νυχτερινές βάρδιες επί δέκα χρόνια στο εργοστάσιο, ώστε τη μέρα να φροντίζει τα παιδιά της.
Ο πατέρας της Βασιλικής, εμφανώς συντετριμμένος, μιλά στην κάμερα του ΕΡΤnews, αδυνατώντας ακόμη να συνειδητοποιήσει ότι η κόρη του έφυγε οριστικά από τη ζωή.
Την ίδια στιγμή, η Ελένη εργαζόταν σε αντίθετες βάρδιες από τη μητέρα της στο ίδιο εργοστάσιο, προκειμένου να υπάρχει πάντα κάποιος στο σπίτι για το παιδί.
Η Έλενα, η Σταυρούλα, η Βασιλική, η Αναστασία και η Αγάπη ήταν γυναίκες που αγωνίζονταν καθημερινά για το μεροκάματο μέχρι το τέλος. Η τελευταία πράξη της τραγωδίας θα γραφτεί στις κηδείες των πέντε θυμάτων.
