Την ανάγκη για έναν «άνεμο εντιμότητας και δικαιοσύνης» ανέδειξε ο Αλέξης Τσίπρας κατά την ομιλία του στην παρουσίαση της «Ιθάκης» στα Γιάννενα.
Στην κατάμεστη συνεδριακή αίθουσα του ξενοδοχείου Du Lac, ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε «για την ανασύνθεση και επανίδρυση μιας κυβερνώσας αριστερής προοδευτικής παράταξης», υπογραμμίζοντας ότι «απαιτεί σχέδιο, απαιτεί κινητοποίηση, απαιτεί χρόνο. Μα πάνω από όλα απαιτεί όραμα και έμπνευση. Για την πατρίδα μας και τις ζωές μας».
Κοινός παρονομαστής της εκδήλωσης, σε σύγκριση με αντίστοιχες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και πρόκειται να ακολουθήσουν σε όλη τη χώρα, ήταν το έντονο αποτύπωμα της ανάγκης για σύγκλιση της κεντροαριστεράς. Πρόκειται για σημείο που αποτέλεσε κοινό τόπο στις παρεμβάσεις των ομιλητών του πάνελ, στο οποίο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Μπουλμπασάκος, πρώην αρμόδιος για θέματα υγείας του ΠΑΣΟΚ, καθώς και ο επικεφαλής της κίνησης «Κόσμος – Πράσινη Συμφωνία», Πέτρος Κόκκαλης.
Το στοιχείο που ξεχώρισε, ωστόσο, ήταν η παρουσίαση ενός κυβερνητικού σχεδίου με στόχο την ανακοπή της πορείας ερήμωσης της υπαίθρου, βασισμένου σε επτά προτάσεις ρήξης με τη σημερινή πραγματικότητα. Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, αγγίζοντας όλα τα μεγάλα ζητήματα της επικαιρότητας.
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στο πνεύμα που, όπως είπε, χαρακτηρίζει την κυβερνητική πολιτική, υπενθυμίζοντας ότι «η ανισότητα είναι φυσικό φαινόμενο, είχε δηλώσει πριν λίγα χρόνια ο πρωθυπουργός. Και επέβαλαν την ανισότητα ως κανονικότητα. Και την οικονομική και τη γεωγραφική. Μια Ελλάδα που το ένα πέμπτο των ανθρώπων της μπορεί να ζει καλά, ή πολύ καλά, και να αποταμιεύει. Και τα τέσσερα πέμπτα να επιβιώνουν στο χείλος, ή στο φαύλο κύκλο, της φτώχειας.
Μια Ελλάδα που η ύπαιθρος ασφυκτιά και αργοπεθαίνει. Με υδροκέφαλο κέντρο και καχεκτικό σώμα. Λίγοι συσσωρεύουν πλούτο. Οι πολλοί απλώς επιβιώνουν. Και όχι πάντα. Αυτό το μοντέλο έχει όνομα: φτηνή ανάπτυξη. Στηρίζεται σε μια αρχή.Ότι η συμπίεση των δικαιωμάτων και των μισθών, η καταπάτηση των κανόνων, η καταστροφή του περιβάλλοντος, απελευθερώνουν την αγορά, εκτοξεύουν τα κέρδη, μετατρέπουν τη χώρα σε επενδυτικό παράδεισο».
Για την τραγωδία στην Βιολάντα
Ο πρώην πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στο πρόσφατο εργατικό δυστύχημα στα Τρίκαλα, όπου έχασαν τη ζωή τους πέντε εργάτριες, επισημαίνοντας ότι αυτή η κυβερνητική λογική «υπάρχουν στιγμές που η κοινωνία μας το πληρώνει με τραγωδίες. Όπως τα Τέμπη, πριν λίγα χρόνια. Και όπως τα Τρίκαλα πριν λίγες μέρες. Εκεί που πέντε εργάτριες δεν γύρισαν ποτέ σπίτι τους. Γιατί η ζωή τους κόστιζε λιγότερο από την ανάγκη της εργοδοσίας να δουλεύει αδιάκοπα η παραγωγή, χωρίς σταματημό για ελέγχους ασφαλείας. Από την ανάγκη για αυξημένα κέρδη.Και την επόμενη μέρα της τραγωδίας είδαμε πάλι το χιλιοπαιγμένο και εξοργιστικό έργο της “κακιάς στιγμής”.
Δεν ήταν όμως η κακιά στιγμή. Ήταν το μοιραίο αποτέλεσμα αυτού του μοντέλου της φτηνής ανάπτυξης. Και της διαφθοράς που το συνοδεύει. Δίχως ελέγχους. Αφού το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας διαθέτει μόνο 4 επιθεωρητές για 12.000 επιχειρήσεις. Και δίχως κανόνες. Γιατί ο κανόνας κοστίζει. Επιβάλλει το αυτονόητο: ότι οι ζωές αξίζουν περισσότερο από τα κέρδη. Κι αυτό το μοντέλο πάει χέρι-χέρι με την αδιαφάνεια. Με τη συγκάλυψη, τη διαστρέβλωση, το μπάζωμα. Την επομένη μέρα του τραγικού δυστυχήματος, η υπουργός Εργασίας προσπάθησε να μας πείσει ότι δεν είναι και τόσο άσκημα τα πράγματα. Ακόμα και στη δημιουργική λογιστική για τα θύματα των εργατικών δυστυχημάτων δεν δίστασαν να προχωρήσουν Ξεπέρασαν τους διακόσιους σε έναν χρόνο οι νεκροί σε εργατικά ατυχήματα, αλλά τα στατιστικά της κυβέρνησης τα βρίσκουν όλα μια χαρά».
Πολιτικό ζήτημα η διαφάνεια
Με αφορμή τα παραπάνω, ο Αλέξης Τσίπρας ανέδειξε την κοινωνική και πολιτική διάσταση της πρότασης για το σύστημα «Διαφάνεια», που παρουσιάστηκε πριν από λίγες ημέρες.
Όπως σημείωσε, «όταν η διαφάνεια απουσιάζει, αυτό που ασφυκτικά δεν είναι μόνο η τσέπη μας από την ακρίβεια ή η οικονομία από τις κατασπατάληση πόρων. Αυτό που ασφυκτικά είναι η ίδια η δημοκρατία. Ακριβώς γι’ αυτό, το Ινστιτούτο μας έθεσε πρόσφατα σε διαβούλευση ένα νέο εργαλείο. Τη Διαφάνεια. Μια ψηφιακή πλατφόρμα, που δεν αφήνει χώρο για την κουτοπόνηρη ή και χειρουργική συγκάλυψη της αλήθειας. Ένα εργαλείο στην υπηρεσία της κοινωνίας. Για να αποδείξουμε ότι η αδιαφάνεια δεν είναι αντικειμενική αδυναμία, αλλά κυρίως πολιτική επιλογή. Τι θα άλλαζε αν αυτό το εργαλείο είχε τεθεί σε λειτουργία;». Παράλληλα, έδωσε παράδειγμα με αφορμή την τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα».
Όπως ανέφερε: «Σήμερα δεν υπάρχει διασύνδεση μεταξύ των συστημάτων που διαχειρίζονται τη δημόσια πληροφορία. Ανάμεσα στα συστήματα αδειοδότησης σε αυτήν την περίπτωση. Η Διαφάνεια καλύπτει αυτό το κενό. Θα μπορούμε όλοι να βλέπουμε για κάθε εργοστάσιο, αν οι αποφάσεις για τις άδειες συνδέονται με ακριβή ψηφιακά σχέδια ασφαλείας. Και αυτό δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι βαθιά πολιτικό. Γιατί κλείνει το δρόμοστην ασυδοσία και τις συναλλαγές στο παρασκήνιο, που κοστίζουν ζωές».
Συνταγματική Αναθεώρηση
Ο Αλέξης Τσίπρας προχώρησε σε εκτενή αναφορά στις δηλώσεις του πρωθυπουργού για τη συνταγματική αναθεώρηση, λέγοντας: «Χρειάζεται άραγε αυτές οι αλλαγές να αφορούν και τη μεταρρύθμιση άρθρων του Συντάγματος; Ενδεχομένως να χρειάζεται, θα πω εγώ. Αλλά ποιοι θα το κάνουν αυτό; Εκείνοι που έκαναν το Σύνταγμα κουρελόχαρτο με τις υποκλοπές και τη χειραγώγηση της Δικαιοσύνης και των Ανεξάρτητων Αρχών; Εκείνοι που συγκάλυψαν τα Τέμπη; Που βυθίσαν τη χώρα στη διαφθορά και δεν λογοδοτούν σε κανέναν; Που έκαναν έξι χρόνια να ψηφίσουν τον εφαρμοστικό νόμο για την παραγραφή των αδικημάτων των υπουργών, που εμείς φέραμε στην προηγούμενη Συνταγματική Μεταρρύθμιση; Ή εκείνοι που έγραψαν στα παλιά τους παπούτσια το άρθρο 16 του Συντάγματος;
Και θέλω με αφορμή την πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για νέα Συνταγματική μεταρρύθμιση να θέσω ένα ερώτημα: Μπορεί ο λύκος να φυλάξει τα πρόβατα; Αν όχι, τότε ούτε ο κος Μητσοτάκης μπορεί να φυλάξει ή πόσο μάλλον να βελτιώσει τις Συνταγματικές προβλέψεις για τον Νόμο περί ευθύνης υπουργών, για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ή τη συναινετική εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας. Ας μην κοροιδευόμαστε».
Παράλληλα, σχολίασε τη διακηρυγμένη πρόθεση της κυβέρνησης για άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, αναφέροντας: «Η μονιμότητα φταίει για τα χάλια του δημοσίου σήμερα; Δε φταίει η αγαπημένη τους αναξιοκρατία; Το ρουσφέτι, η γραφειοκρατία, η εξυπηρέτηση συμφερόντων και κομματικών στρατών, πάνω και κάτω από το τραπέζι ; Ή μήπως αυτό που επιθυμούν, μέσω της κατάργησης της μονιμότητας είναι να κάνουν σε όλο το δημόσιο αυτό που έκαναν με τους μετακλητούς; Τους αφήσαμε 1700 και τους έκαναν σήμερα 3.700. 120% αύξηση.
Γεμίσανε τα δημόσια γραφεία με γαλάζια παιδιά και αργόμισθους κυβερνητικούς υπαλλήλους. Αφού δεν έχουν που να τους βάλουν. Αυτό θέλουν να κάνουν και σε όλο το δημόσιο με πρόσχημα τη μονιμότητα; Και την ίδια στιγμή, τα νοσοκομεία δεν έχουν νοσηλευτές και τα σχολεία εκπαιδευτικούς. Αν αυτή λοιπόν, δεν είναι απόπειρα εξαπάτησης για να περάσει μια αντιδραστική αντιμεταρρύθμιση, τότε τι είναι;».
Απαντήσεις για την ερήμωση της περιφέρειας
Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε στη συνέχεια επτά προτάσεις για την αναστροφή της ερήμωσης της περιφέρειας. Όπως ανέφερε, «εδώ από τα Γιάννενα, θέλω να κρούσω τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας. Η ύπαιθρος μαραζώνει. Αν η δημογραφική κρίση αποτελεί μια φορά υπαρξιακό πρόβλημα για τη χώρα, αποτελεί δυο και τρείς για τη περιφέρεια».
Πιο αναλυτικά, πρότεινε:
Πρώτη ρήξη: Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο. Για φθηνή και σταθερή ενέργεια για παραγωγή και άρδευση, ενεργειακή αυτονομία των ΟΤΑ, των σχολείων μας, των νοσοκομείων. Για μείωση του κόστους των τροφίμων και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Δεύτερη ρήξη: Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας. Η Κοινοτικά Υποστηριζόμενη Γεωργία δημιουργεί άμεση, σταθερή σχέση μεταξύ παραγωγού και κοινωνίας. Ο αγρότης εξασφαλίζει προβλέψιμο εισόδημα και αξιοπρεπείς όρους παραγωγής, οι καταναλωτές πρόσβαση σε ποιοτική τροφή σε δίκαιη τιμή και το ρίσκο της παραγωγής μοιράζεται συλλογικά.
Τρίτη ρήξη: Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας μέσω ανακατεύθυνσης των δημόσιων δαπανών. Κάθε χρόνο το κράτος διαθέτει εκατομμύρια ευρώ για την τροφοδοσία σχολείων, νοσοκομείων και κοινωνικών δομών, χωρίς όμως τα χρήματα αυτά να επιστρέφουν στην τοπική οικονομία.
Καταλήγουν σε μεγάλες αλυσίδες και εισαγωγικές εταιρείες, ενώ οι μικροί παραγωγοί αποκλείονται από διαγωνισμούς προσαρμοσμένους στα συμφέροντα των λίγων. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει ρητά την εφαρμογή περιβαλλοντικών, ποιοτικών και κοινωνικών κριτηρίων στις δημόσιες προμήθειες.
Τέταρτη ρήξη: Τεχνολογική αυτονομία. Το κράτος δαπανά μεγάλα ποσά για λογισμικό πολυεθνικών, ενώ τα δεδομένα των πολιτών φιλοξενούνται σε διακομιστές εκτός Ευρώπης. Όπως τόνισε, υπάρχει εναλλακτική διαδρομή: δικαίωμα στην επισκευή, δημόσιο χρήμα που παράγει δημόσιο κώδικα, ανοιχτοί σπόροι και τοπικά εργαστήρια σε κάθε περιφέρεια.
Πέμπτη ρήξη: Νόμος περί ακαλλιεργησίας για την αξιοποίηση της γης. Η συνταγματική πρόβλεψη υπάρχει και αφορά «την αναδιανομή αγροτικών εκτάσεων με σκοπό την πιο παραγωγική εκμετάλλευσή τους». Αυτό που απουσιάζει είναι ο εφαρμοστικός νόμος. Όπως είπε, το κράτος οφείλει να διαθέτει αυτό το εργαλείο, με στόχο να μην μένει ούτε ένα στρέμμα αναξιοποίητο.
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε και στο ναυάγιο στη Χίο με 15 νεκρούς, τονίζοντας την ανάγκη να μη υπάρξει συγκάλυψη, ενώ άφησε αιχμές για αναφορές της Μαρίας Καρυστιανού, λέγοντας πως «είναι ντροπή» να χαρακτηρίζονται οι μετανάστες «παράνομοι εισβολείς».
Έκτη ρήξη: Ένταξη μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες. Όπως υπογράμμισε, απαιτείται μια διαφορετική μεταναστευτική πολιτική που θα στηρίζεται σε ασφαλείς και νόμιμες οδούς, καθώς και στην ένταξη όσων βρίσκονται ήδη στη χώρα, με βάση τις ανάγκες κάθε κλάδου και κάθε περιφέρειας, σε συνεργασία με συνεταιρισμούς και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Έβδομη ρήξη: Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου. Όπως ανέφερε, η ίση μεταχείριση σε άνισες συνθήκες γεννά ανισότητες. Η ύπαιθρος, όπως είπε, δεν χρειάζεται ίση αλλά θετική μεταχείριση, που περιλαμβάνει μεταφορικό ισοδύναμο για κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών, μηδενική φορολογία σε ορεινές περιοχές και χωριά με κάτω από 200 μόνιμους κατοίκους, ειδικό νομικό και φορολογικό πλαίσιο για κοινοτικά καταστήματα και επαναφορά του θεσμού των Κοινοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση, ως ζωντανών πυρήνων τοπικής ζωής και αυτοοργάνωσης.
