Στην πολύνεκρη τραγωδία που σημειώθηκε στη Χίο αναφέρεται, ανάμεσα σε άλλα θέματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην καθιερωμένη εβδομαδιαία ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι «τα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορά μας δεν είναι μόνο πύλες επισκεπτών, οικονομικής και εμπορικής δραστηριότητας. Είναι και δίοδοι που εκμεταλλεύονται τα αδίστακτα δίκτυα των διακινητών παράνομων μεταναστών, αδιαφορώντας για τη ζωή τους, όπως δυστυχώς φάνηκε άλλη μια φορά με το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο».
Στο ίδιο πλαίσιο επισημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στον μεγάλο αριθμό ανθρώπινων απωλειών και τονίζει πως η έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το τραγικό δυστύχημα έχει ήδη ξεκινήσει και θα πραγματοποιηθεί με πλήρη διαφάνεια.
«Οφείλουμε, όμως, και πρώτος εγώ, να αναγνωρίσουμε την αυταπάρνηση με την οποία τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος επιτελούν το πατριωτικό τους καθήκον, φυλάσσοντας τα θαλάσσια σύνορα και σώζοντας ανθρώπινες ζωές. Η Πολιτεία επιδεικνύει και θα επιδείξει μηδενική ανοχή απέναντι στα κυκλώματα των διακινητών» αναφέρει, ενώ σε άλλο σημείο σημειώνει:
«Η πολιτική μας στο μεταναστευτικό στηρίζεται σε σαφείς κανόνες, συνέπεια και σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή. Ένα πλαίσιο που συνδυάζει τη φύλαξη των συνόρων, τη διπλωματία και την αποφασιστική αντιμετώπιση των διακινητών, με απόλυτη στήριξη στο έργο του Λιμενικού Σώματος».
Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης στην ανάρτησή του δίνει έμφαση και στις διαδικασίες που αφορούν τη συνταγματική αναθεώρηση. Όπως αναφέρει, εντός του Μαρτίου η κυβέρνηση θα παρουσιάσει την τελική της πρόταση. Στο πλαίσιο αυτό, εκφράζει την προσδοκία να υπάρξει «διάθεση συνεννόησης, χωρίς δογματισμούς, προσχήματα και κομματικούς υπολογισμούς» από τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.
Επιπλέον, ο πρωθυπουργός κάνει αναφορά σε θέματα που αφορούν την Παιδεία, την Υγεία, την Εργασία, την Τεχνολογία και τον Πολιτισμό.
Αναλυτικά η ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη:
“Καλημέρα! Η εβδομάδα που ολοκληρώθηκε είχε έντονο πολιτικό αποτύπωμα, καθώς σηματοδοτήθηκε από την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Πρόκειται για ακόμη μία θεσμική μας δέσμευση που περνά στην πράξη.
Καθώς βρισκόμαστε στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, έθεσα στον εαυτό μου -και σας καλώ να κάνετε κι εσείς το ίδιο- ένα βασικό ερώτημα: ποια από όσα έχουμε θεσμοθετήσει εξυπηρετούν ουσιαστικά τις σημερινές ανάγκες και ποια χρειάζονται προσαρμογή ώστε να παραμείνουν λειτουργικά. Δεν πρόκειται για μια εύκολη συζήτηση, ούτε περιορίζεται στο παρόν. Αφορά το πώς επιθυμούμε να λειτουργούν οι θεσμοί μας σε βάθος χρόνου, με ενισχυμένη διαφάνεια και λογοδοσία, ώστε να καλλιεργείται η εμπιστοσύνη των πολιτών και το πολίτευμα να μπορεί να ανταποκρίνεται στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, από την τεχνητή νοημοσύνη έως την κλιματική κρίση.
Παρουσίασα με σαφήνεια τις προτάσεις μας: τη συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής σταθερότητας, την τροποποίηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών, τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος στην επιλογή της ηγεσίας του, καθώς και την αξιολόγηση στο Δημόσιο με πιθανή άρση της μονιμότητας. Πρόκειται για ζητήματα που αφορούν τη δημόσια σφαίρα, αλλά τελικά επηρεάζουν άμεσα τον κάθε πολίτη. Η τελική μας πρόταση, στην οποία θα έχουν ενσωματωθεί και οι θέσεις των βουλευτών μας, θα παρουσιαστεί εντός Μαρτίου. Με την ελπίδα ότι και οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις θα συμμετάσχουν στον διάλογο με πνεύμα συνεργασίας, χωρίς δογματισμούς, προσχήματα και μικροκομματικούς υπολογισμούς. Γιατί αυτή η προσπάθεια ξεπερνά τον καθένα μας και απαιτεί τη συμμετοχή όλων. Το Σύνταγμα αποτελεί το κοινωνικό συμβόλαιο που καθορίζει τις βάσεις της συλλογικής μας ζωής και θέτει τον πήχη τόσο των φιλοδοξιών μας όσο και των απαιτήσεών μας από τη Δημοκρατία και τους θεσμούς της. Προσωπικό μου όραμα είναι η χώρα να γιορτάσει το 2030 τα 200 χρόνια από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους έχοντας αντιμετωπίσει, και μέσα από την αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη, παθογένειες δεκαετιών.
Ένα ακόμη θέμα που θεωρώ ότι πρέπει να μένει μακριά από ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους είναι η Παιδεία. Γι’ αυτό και εντός Φεβρουαρίου ανοίγουμε τη συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο. Στόχος μας είναι το Λύκειο να αποκτήσει σταδιακά μεγαλύτερη εκπαιδευτική αξία και αυτοτέλεια. Να μην λειτουργεί αποκλειστικά ως μηχανισμός προετοιμασίας για τις εξετάσεις, αλλά ως χώρος ουσιαστικής μάθησης που εφοδιάζει τους μαθητές με γνώσεις και δεξιότητες χρήσιμες για το επόμενο βήμα τους, όποιο κι αν είναι αυτό. Ο διάλογος, φυσικά, δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Θα αξιολογηθούν οι μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί από το 2019, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στο μέλλον του Λυκείου: σε ένα σχολείο που δεν περιορίζεται στην εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, αλλά προσφέρει εφόδια ζωής και εργασίας στη νέα εποχή. Θέλω να είμαι απόλυτα σαφής. Οι αλλαγές που συζητούνται δεν αφορούν τους σημερινούς μαθητές του Λυκείου ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται. Πιθανός χρόνος εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027–2028. Το «Νέο Δημόσιο Σχολείο» δεν αποτελεί σύνθημα, αλλά έναν εθνικό στόχο και ένα στοίχημα που αξίζει να κερδηθεί συλλογικά.
Πριν ολοκληρώσω την αναφορά στην Παιδεία, αξίζει να επισημάνω ότι μέσα στην εβδομάδα υπογράφηκε η σύμβαση για την ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών, συνολικού ύψους 18,6 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα έργο που συζητούνταν επί χρόνια και πλέον μπαίνει σε φάση υλοποίησης. Η ανακαίνιση αναμένεται να προσφέρει ουσιαστική οικονομική ανακούφιση σε εκατοντάδες οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων που αναζητούν προσιτή και ποιοτική στέγη για τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Προβλέπεται πλήρης ενεργειακή αναβάθμιση, στατική ενίσχυση και ουσιαστική αναβάθμιση των υποδομών, με έμφαση στην ασφάλεια και την προσβασιμότητα των φοιτητών. Το έργο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί σε περίπου ενάμιση χρόνο. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθούν και οι χρόνοι με τους οποίους προχώρησε: ανακοινώθηκε στις αρχές του 2025, τον περασμένο Ιούλιο υπεγράφη η προγραμματική σύμβαση με το ΤΑΙΠΕΔ και ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου. Για τα ελληνικά δεδομένα, πρόκειται για διαδικασίες που μπορούν να χαρακτηριστούν εξαιρετικά ταχείες.
Συνδετικός κρίκος με το επόμενο θέμα αποτελεί η λειτουργία της πρώτης δημόσιας Ακαδημίας Επαγγελματικής Κατάρτισης στον τομέα του φαρμάκου στη χώρα, στην Τρίπολη Αρκαδίας. Θα λειτουργεί ως παράρτημα της υπάρχουσας δημόσιας Σχολής Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης, η φοίτηση θα είναι δωρεάν και το 40% των αποφοίτων προβλέπεται να απορροφάται από εταιρείες-μέλη της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και το επόμενο θέμα. Υλοποιείται ακόμη μία δέσμευση προς συμπολίτες μας που πάσχουν από χρόνιες και ιδιαίτερα σοβαρές παθήσεις, ώστε να μπορούν να προμηθεύονται συγκεκριμένα φάρμακα υψηλού κόστους και από το φαρμακείο της επιλογής τους. Πρόκειται για μια επιπλέον δυνατότητα, πέρα από την κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων, με στόχο τη διευκόλυνσή τους. Και όταν μιλάμε για φαρμακείο της γειτονιάς, εννοούμε και φαρμακεία σε περιοχές όπως το Καστελόριζο, η Σύμη ή ορεινοί οικισμοί της χώρας. Χωρίς μετακινήσεις, χωρίς επιπλέον έξοδα, χωρίς ταλαιπωρία και άγχος. Η σχετική σύμβαση υπεγράφη την Πέμπτη από τον ΕΟΠΥΥ και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, ενώ τις επόμενες ημέρες τίθεται σε λειτουργία η πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ για την υποβολή αιτημάτων. Σε πρώτη φάση, το μέτρο αφορά ασθενείς με καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας, κάτι που αντιστοιχεί περίπου σε 23.000 συνταγές τον μήνα, με στόχο να φτάσουμε τις 66.000 συνταγές μηνιαίως εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.
Περνώ τώρα στα ιδιαίτερα θετικά στοιχεία που καταγράφονται στην αγορά εργασίας. Το ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, ωστόσο τα νεότερα δεδομένα αξίζουν αναφορά. Στους νέους κάτω των 25 ετών, η ανεργία στη χώρα ανέρχεται στο 13%, ποσοστό χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 14,7%, με δεκαέξι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, μειώθηκε το χάσμα στη μισθωτή απασχόληση μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σήμερα εργάζονται με σχέση μισθωτής εργασίας 1.185.757 γυναίκες, δηλαδή 259.480 περισσότερες σε σχέση με το 2019. Αντίστοιχα, η ανεργία στους άνδρες διαμορφώνεται στο 5,5%, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 5,8%, με δώδεκα χώρες να παρουσιάζουν χειρότερες επιδόσεις. Συνολικά, με ποσοστό ανεργίας 7,5%, η Ελλάδα καταγράφει πλέον χαμηλότερα επίπεδα από χώρες όπως η Φινλανδία, η Σουηδία, η Ισπανία και η Γαλλία. Παρότι απομένει πολλή δουλειά, τα στοιχεία δείχνουν μια πορεία προς μια πιο ισορροπημένη και ανθεκτική αγορά εργασίας.
Στόχος μας είναι να παραμείνει ζωντανή η ελληνική περιφέρεια, μέσα από έναν συνδυασμό πολιτικών, από τα περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης έως τις παρεμβάσεις του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το πρόγραμμα μετεγκατάστασης που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και πλέον επεκτείνεται σε ακόμη οκτώ Περιφερειακές Ενότητες. Στις αρχικές έξι -Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα, Δράμα- προστίθενται οι νομοί Κοζάνης και Γρεβενών, καθώς η Δυτική Μακεδονία αποτελεί δημογραφικά την πιο ευάλωτη περιοχή της χώρας. Προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η ελκυστικότητα του προγράμματος, διευρύνεται ο κύκλος των δικαιούχων της οικονομικής ενίσχυσης των 10.000 ευρώ. Πλέον θα μπορούν να ενταχθούν Έλληνες του εξωτερικού που επιθυμούν να επιστρέψουν, φοιτητές που σπούδασαν στις περιοχές αυτές και θέλουν να παραμείνουν, ένστολοι, «ψηφιακοί νομάδες», αλλά και συνταξιούχοι που επιλέγουν να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους. Το 50% του συνολικού ποσού, δηλαδή 5.000 ευρώ, θα καταβάλλεται πριν από τη μετεγκατάσταση, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε μικρούς οικισμούς, καθώς δεν θα ισχύουν πληθυσμιακοί περιορισμοί. Δεν υποστηρίζουμε ότι το πρόγραμμα αποτελεί πανάκεια για το σύνθετο δημογραφικό ζήτημα. Είναι, ωστόσο, ένα ουσιαστικό και στοχευμένο εργαλείο που εντάσσεται σε μια ευρύτερη εθνική προσπάθεια.
Ανεβαίνοντας προς τα βόρεια, προχωρά και η αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών στα χερσαία σύνορα της χώρας. Μετά τους Κήπους στον Έβρο, προκηρύχθηκε πρόσφατα το έργο αναβάθμισης του Σταθμού των Ευζώνων. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν την εθνική ασφάλεια και τον έλεγχο των συνόρων, βελτιώνουν την εικόνα της χώρας προς τους επισκέπτες και διευκολύνουν τη διασυνοριακή οικονομική και εμπορική δραστηριότητα.
Ωστόσο, τα χερσαία και θαλάσσια σύνορά μας δεν λειτουργούν μόνο ως πύλες εισόδου επισκεπτών και εμπορίου. Αποτελούν και διαδρομές που εκμεταλλεύονται αδίστακτα κυκλώματα διακινητών παράνομων μεταναστών, αδιαφορώντας πλήρως για την ανθρώπινη ζωή, όπως φάνηκε για ακόμη μία φορά με το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο. Κανείς δεν μπορεί να παραμείνει ασυγκίνητος μπροστά σε τόσες ανθρώπινες απώλειες. Η έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες του δυστυχήματος έχει ήδη ξεκινήσει και θα πραγματοποιηθεί με πλήρη διαφάνεια. Παράλληλα, οφείλουμε, και πρώτος εγώ, να αναγνωρίσουμε την αυταπάρνηση με την οποία τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος επιτελούν το καθήκον τους, φυλάσσοντας τα θαλάσσια σύνορα και σώζοντας ζωές. Η Πολιτεία δείχνει και θα συνεχίσει να δείχνει μηδενική ανοχή απέναντι στα κυκλώματα των διακινητών. Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που ψηφίστηκε από τη Βουλή, αυστηροποιούνται οι ποινές για αυτούς, ενώ ταυτόχρονα τίθενται κανόνες για την οργανωμένη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης. Δεν ποινικοποιείται η δράση των ΜΚΟ, αλλά η εγκληματική συμπεριφορά φυσικών προσώπων που ενδεχομένως δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο τέτοιων οργανώσεων και δεν μπορούν να διατηρούν προνομιακές σχέσεις με το κράτος και τις δομές του. Η πολιτική μας στο μεταναστευτικό βασίζεται σε ξεκάθαρους κανόνες, συνέπεια και σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή. Ένα πλαίσιο που συνδυάζει τη φύλαξη των συνόρων, τη διπλωματία και την αποφασιστική αντιμετώπιση των διακινητών, με πλήρη στήριξη στο έργο του Λιμενικού Σώματος.
Υπάρχουν, ωστόσο, και ειδήσεις που αποδεικνύουν πώς η καινοτομία μπορεί να κάνει τη διαφορά ακόμη και στις πιο μικρές γωνιές της χώρας. Μία τέτοια περίπτωση είναι η Χάλκη, η οποία δεν αποτελεί μόνο το πρώτο ελληνικό νησί που εξασφάλισε στους κατοίκους του φθηνή «πράσινη» ενέργεια μέσω της στρατηγικής των GR-eco Islands. Πλέον, συνιστά και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Έγινε ο πρώτος δήμος στην Ελλάδα που κατέγραψε το ανθρακικό του αποτύπωμα και ολοκλήρωσε σχέδιο μείωσης των εκπομπών αερίων, με το 80% της διαδικασίας να υλοποιείται με τη βοήθεια της τεχνολογίας, σε χρόνο πολλαπλάσια μικρότερο από τον συμβατικό. Για αυτή την «πράσινη» επιτυχία, η Χάλκη τιμήθηκε με βραβείο στον διαγωνισμό Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2025. Πρόσφατα, ο δήμος μετέτρεψε έναν χώρο απόθεσης απορριμμάτων σε διαδραστικό πάρκο νέων τεχνολογιών, όπου λειτουργούν drones και αισθητήρες που μετρούν την ποιότητα του αέρα, τη ρύπανση και τη στάθμη της θάλασσας. Παράλληλα, εφαρμόζεται πιλοτικά ένα σύστημα που, σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, τροφοδοτεί τα ηλεκτρικά οχήματα του δήμου. Η Χάλκη αποδεικνύει ότι η καινοτομία δεν εξαρτάται από το μέγεθος ενός δήμου, αλλά από το όραμα και τη συνεργασία, καθιστώντας τον τόπο ακόμη πιο ελκυστικό.
Μιλώντας για τεχνολογία, περνώ σε ένα ακόμη ευρύτερο εγχείρημα που καθίσταται εφικτό χάρη στην αξιοποίησή της. Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή στη διαχείριση και ανάδειξη της πολιτιστικής της κληρονομιάς, εφαρμόζοντας ψηφιακές υπηρεσίες και καινοτόμα συστήματα σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, μνημεία και ιστορικούς τόπους. Κεντρικό ρόλο σε αυτό το ολοκληρωμένο σύστημα ψηφιακών υπηρεσιών, που στοχεύει στην αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών και στην καλύτερη προβολή του πολύτιμου πολιτιστικού αποθέματος της χώρας, διαδραματίζει η ψηφιακή πύλη hh.gr (Hellenic Heritage). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην καθολική προσβασιμότητα, με νέες εφαρμογές που εξασφαλίζουν ισότιμη εμπειρία για άτομα με αναπηρία. Το εμβληματικό αυτό έργο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία αρχικά σε 108 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία την άνοιξη. Ήδη, σε αρκετά σημεία έχουν εφαρμοστεί το ηλεκτρονικό εισιτήριο, οι πολυγλωσσικές ακουστικές ξεναγήσεις και οι «επισκέψεις» επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας.
Κλείνοντας, υπενθυμίζω ότι αύριο -και στο εξής κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου- τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Πρόκειται για μια αναγνώριση που αποδόθηκε με ομόφωνη απόφαση της UNESCO στη μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Την αξία και τη διαχρονικότητά της ίσως να μην αποτυπώνει τίποτα καλύτερα από τον στίχο του Ελύτη, «Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου». Ένα ζωντανό θαύμα σαράντα αιώνων. Θεμέλιο της εθνικής μας ταυτότητας, αλλά και ευθύνη, ιδιαίτερα σήμερα, σε μια ρευστή ψηφιακή εποχή. Καλή Κυριακή!”
