Ανοιχτή σε συμβιβαστικές λύσεις μέσω συμφωνιών «win-win» εμφανίζεται η Τεχεράνη, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.
Το Ιράν επιδιώκει μια νέα πυρηνική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες που θα αποφέρει αμοιβαία οικονομικά οφέλη, όπως μετέδωσε την Κυριακή Ιρανός διπλωμάτης, λίγες ημέρες πριν από τον δεύτερο γύρο επαφών ανάμεσα σε Τεχεράνη και Ουάσινγκτον.
Οι δύο πλευρές επανεκκίνησαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση της δεκαετούς διαμάχης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με στόχο να αποτραπεί μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση. Παράλληλα, η ένταση παραμένει, καθώς – σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters – οι ΗΠΑ έχουν αποστείλει και δεύτερο αεροπλανοφόρο στην περιοχή, εξετάζοντας το ενδεχόμενο παρατεταμένης στρατιωτικής επιχείρησης σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, από τη Μπρατισλάβα, δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει πως προτιμά τη διπλωματική οδό και μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς ωστόσο να αποκλείει διαφορετική εξέλιξη. «Κανείς δεν έχει καταφέρει ποτέ να κάνει μια επιτυχημένη συμφωνία με το Ιράν, αλλά θα προσπαθήσουμε», ανέφερε.
Αν και το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα πλήξει αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση επίθεσης, την Κυριακή υιοθέτησε ηπιότερο τόνο.
«Για χάρη της βιωσιμότητας μιας συμφωνίας, είναι απαραίτητο οι ΗΠΑ να επωφεληθούν και σε τομείς με υψηλές και γρήγορες οικονομικές αποδόσεις», δήλωσε ο Χαμίντ Γκανμπαρί, αναπληρωτής διευθυντής οικονομικής διπλωματίας του ιρανικού ΥΠΕΞ, στο πρακτορείο Fars.
Ο ίδιος ανέφερε ότι στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται τα κοινά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, επενδύσεις σε μεταλλεία, ακόμη και αγορές αεροσκαφών, επισημαίνοντας πως η συμφωνία του 2015 δεν είχε διασφαλίσει τα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι το 2018 ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία, η οποία προέβλεπε άρση κυρώσεων με αντάλλαγμα περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, και επανέφερε αυστηρά μέτρα σε βάρος της Τεχεράνης.
Πηγή ανέφερε στο Reuters ότι αμερικανική αποστολή, με τη συμμετοχή των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, θα συναντηθεί με Ιρανούς αξιωματούχους στη Γενεύη την Τρίτη. Την πληροφορία επιβεβαίωσε και ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος. Ο Ρούμπιο περιορίστηκε να δηλώσει πως οι δύο απεσταλμένοι ταξιδεύουν για σημαντικές συναντήσεις, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Σε αντίθεση με τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του 2015, οι τρέχουσες συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, με το Ομάν να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί αναχώρησε για τη Γενεύη προκειμένου να συμμετάσχει στις έμμεσες επαφές με την Ουάσινγκτον, ενώ αναμένεται να συναντηθεί και με τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Ματζίντ Ταχτ-Ραβανσί δήλωσε στο BBC ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να επιδείξει ευελιξία στο πυρηνικό του πρόγραμμα, εφόσον υπάρξει άρση των κυρώσεων, επισημαίνοντας πως η μπάλα βρίσκεται «στο γήπεδο της Αμερικής για να αποδείξει ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία».
Παράλληλα, αξιωματούχοι άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο αραίωσης του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ως ένδειξη διάθεσης συμβιβασμού. Ωστόσο, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν αποδέχεται μηδενικό εμπλουτισμό, σημείο που αποτέλεσε βασικό αγκάθι σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις. Οι ΗΠΑ θεωρούν τον εμπλουτισμό εντός ιρανικού εδάφους πιθανό δρόμο προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται.
Τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν προχωρήσει σε αεροπορικές επιδρομές κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Ταυτόχρονα, η Ουάσινγκτον εντείνει και την οικονομική πίεση. Σύμφωνα με το Axios, κατά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο, συμφωνήθηκε να επιδιωχθεί περιορισμός των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου προς την Κίνα.
Δεδομένου ότι η Κίνα απορροφά πάνω από το 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, ενδεχόμενη μείωση θα επηρέαζε σημαντικά τα έσοδα της Τεχεράνης.
