Η ένταση ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν κορυφώθηκε, με το Νέα Δελχί να υλοποιεί ένα μέτρο που προκαλεί σοβαρότατες αντιδράσεις: τη διακοπή της ροής του ποταμού Ινδού προς το Πακιστάν, κλείνοντας εντελώς το κύριο φράγμα. Η ενέργεια αυτή, η οποία είχε διατυπωθεί αρκετές φορές ως πιθανό μέτρο από την Ινδία, έγινε πλέον πραγματικότητα και έχει προκαλέσει σοκ στο Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχε προειδοποιήσει ότι κάτι τέτοιο θα αντιμετωπιστεί ως αιτία πολέμου.
Για πρώτη φορά σε πάνω από έξι δεκαετίες, η ιστορική συμφωνία του 1960 για τα ύδατα του Ινδού, που διαμορφώθηκε υπό την εποπτεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, τίθεται ουσιαστικά σε αναστολή. Η συμφωνία αυτή, που όριζε τους όρους διαμοιρασμού των υδάτινων πόρων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών, αποτελούσε για χρόνια μοναδικό σημείο συνεργασίας σε μια περιοχή με βαθύτατες συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. Ο Ινδός, με πηγή το Θιβέτ και διέλευση από την Ινδία πριν καταλήξει στο Πακιστάν, είναι ζωτικής σημασίας για τη γεωργία, την ύδρευση και την οικονομία της πακιστανικής επικράτειας.
Η απόφαση αυτή ελήφθη λίγο μετά από πολύνεκρη επίθεση στο Κασμίρ, με την Ινδία να επιρρίπτει την ευθύνη στο Πακιστάν για υποκίνηση τρομοκρατικών ομάδων. Το κλείσιμο του φράγματος θεωρείται η πιο σοβαρή πράξη μέχρι σήμερα στο πλαίσιο των διμερών εντάσεων, ανοίγοντας πλέον τον δρόμο σε μια πιθανή ανοιχτή στρατιωτική αναμέτρηση.
Σοβαρές συνέπειες για το Πακιστάν
Η απόφραξη της ροής του Ινδού ποταμού έχει άμεσο και βαθύ αντίκτυπο στον αγροτικό και αστικό ιστό του Πακιστάν. Το μεγαλύτερο μέρος της αγροτικής παραγωγής της χώρας εξαρτάται από την παροχή νερού μέσω του Ινδού. Αν η ροή παραμείνει διακοπείσα, εκατομμύρια παραγωγοί κινδυνεύουν να χάσουν τις καλλιέργειές τους, ενώ μεγάλες πόλεις όπως το Καράτσι και η Λαχόρη μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρές ελλείψεις σε νερό. Αναλυτές προειδοποιούν για σημαντική άνοδο τιμών στα βασικά αγαθά και επιδείνωση της φτώχειας.
«Το νερό είναι η ίδια μας η ζωή. Αν σταματήσει να ρέει ο Ινδός, το Πακιστάν δεν θα αντέξει», δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος από το Ισλαμαμπάντ, ζητώντας την άμεση κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας. Στο εσωτερικό της χώρας σημειώνονται μαζικές κινητοποιήσεις, με πολίτες να κατηγορούν την Ινδία για «πόλεμο με το νερό» και να εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την αδράνεια των αρχών.
Παγκόσμια ανησυχία και απειλή πολεμικής ανάφλεξης
Η διεθνής διπλωματία βρίσκεται σε εγρήγορση, καθώς η κατάσταση έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Οργανισμοί όπως τα Ηνωμένα Έθνη και η Παγκόσμια Τράπεζα ζητούν την έναρξη επειγόντων διαλόγων μεταξύ των δύο κρατών. Παράλληλα, χώρες-κλειδιά όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ δύο πυρηνικών δυνάμεων.
Το Ισλαμαμπάντ έχει ήδη αυξήσει τις στρατιωτικές του παρουσίες κατά μήκος της συνοριακής γραμμής, ενώ η Ινδία έθεσε τις ένοπλες δυνάμεις της σε κατάσταση επιφυλακής. «Δεν θα επιτρέψουμε να μας αφαιρέσουν το νερό χωρίς αντίδραση», τόνισε εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού, αφήνοντας να εννοηθεί η πιθανότητα στρατιωτικής ενέργειας.
Η διαμάχη για τον Ινδό ποταμό δεν αποτελεί απλώς μια σύγκρουση δύο κρατών, αλλά και προειδοποίηση για παγκόσμια κρίση σχετικά με την πρόσβαση στους υδάτινους πόρους. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η ταχεία αύξηση του πληθυσμού και η αναποτελεσματική διαχείριση των αποθεμάτων νερού αυξάνουν την πιθανότητα αντίστοιχων συγκρούσεων. Για την Ινδία και το Πακιστάν, η παρούσα κατάσταση αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία για τις δυνατότητες διπλωματικής επίλυσης, αλλά και για τη διάθεση αποφυγής μίας σύγκρουσης με ανυπολόγιστες συνέπειες.
