Μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ κατά 30% εφαρμόζεται από την Πρωτοχρονιά του 2026 στα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου (Σαμοθράκη) και στα νησιά του νομού Δωδεκανήσου με πληθυσμό κάτω των 20.000 κατοίκων. Το μέτρο αποσκοπεί στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών απέναντι στο αυξημένο κόστος ζωής και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η μείωση αφορά αγαθά και υπηρεσίες που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 26 του Κώδικα ΦΠΑ, ενώ εξαιρούνται τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.
Οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ εφαρμόζονται πλέον στα ακόλουθα νησιά:
Αγαθονήσι
Άγιος Ευστράτιος
Αστυπάλαια
Ικαρία
Κάλυμνος
Κάρπαθος
Κάσος
Κως
Λειψοί
Λέρος
Λέσβος
Λήμνος
Μεγίστη
Νίσυρος
Οινούσσες
Πάτμος
Σαμοθράκη
Σάμος
Σύμη
Τήλος
Φούρνοι
Χάλκη
Χίος
Ψαρά
Παράλληλα, η μείωση επεκτείνεται και σε σειρά νησίδων, όπως το Γαϊδουρονήσι, η Θύμαινα, ο Μάραθος, η Παναγιά και η Στρογγύλη, μεταξύ άλλων, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η μείωση ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο.
Με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ παρέχονται αναλυτικές διευκρινίσεις και πρακτικές οδηγίες για την εφαρμογή του μέτρου.
Α. Πωλήσεις αγαθών από τα νησιά με μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%
Για να εφαρμοστούν οι μειωμένοι συντελεστές στις παραδόσεις αγαθών από τα παραπάνω νησιά, πρέπει σωρευτικά:
Τα αγαθά να βρίσκονται στα νησιά κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, ανεξάρτητα από τον τελικό τόπο κατανάλωσης.
Η παράδοση να πραγματοποιείται από υποκείμενο στον φόρο που έχει επαγγελματική εγκατάσταση στα νησιά, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης ή την ιδιότητα του αγοραστή.
Παράδειγμα 1
Πωλητής στη Χίο διαθέτει τυποποιημένα ζυμαρικά σε επιχείρηση στην Αθήνα, σε επιχειρήσεις της Λέρου και σε ιδιώτες στην Αθήνα και τον Βόλο. Και στις τρεις περιπτώσεις εφαρμόζεται η μείωση ΦΠΑ κατά 30%.
Διευκρινίζεται ότι ο μειωμένος ΦΠΑ εφαρμόζεται και σε παραδόσεις από υποκαταστήματα επιχειρήσεων που λειτουργούν μόνιμα στα νησιά, ακόμη κι αν η έδρα βρίσκεται στη λοιπή Ελλάδα.
Παράδειγμα 2
Επιχείρηση με έδρα την Αθήνα παραδίδει από το υποκατάστημά της στη Λέσβο τυποποιημένες ελιές σε πελάτες στην Κρήτη και στη Λάρισα. Για όλες τις παραδόσεις εφαρμόζεται ο μειωμένος συντελεστής.
Αντίθετα, δεν εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ σε παραδόσεις που πραγματοποιούνται από υποκατάστημα επιχείρησης στη λοιπή Ελλάδα.
Παράδειγμα 3
Επιχείρηση με έδρα τη Λέσβο παραδίδει από υποκατάστημά της στην Αθήνα ελιές σε πελάτες στην Κρήτη και στη Λάρισα. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής.
Β. Παραδόσεις αγαθών από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά
Η μείωση ΦΠΑ κατά 30% ισχύει όταν τα αγαθά αποστέλλονται:
Σε υποκείμενο στον φόρο με μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά.
Σε επιχείρηση με έδρα εκτός νησιών αλλά με υποκατάστημα στα νησιά, για τις ανάγκες του.
Σε μη υποκείμενο νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο στα νησιά, όπως δημόσιες ή δημοτικές υπηρεσίες.
Ο πωλητής φέρει την ευθύνη να αποδεικνύεται ο προορισμός των αγαθών στα νησιά και η ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης του αγοραστή.
Παράδειγμα 4
Επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα αποστέλλει προϊόντα σε επιχειρήσεις στην Κω και τη Χίο. Εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 5
Επιχείρηση στην Αθήνα προμηθεύει κατάστημα με έδρα τη Ρόδο και υποκαταστήματα στη Σάμο και τη Χίο. Για τις αποστολές στα υποκαταστήματα εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 6
Πώληση ψυγείου από επιχείρηση στην Καλαμάτα σε ιδιώτη στην Κάλυμνο δεν υπάγεται σε μειωμένο ΦΠΑ. Αν όμως ο αγοραστής το προμηθεύεται ως επιχείρηση εγκατεστημένη στην Κάλυμνο, τότε εφαρμόζεται η μείωση.
Γ. Παροχή υπηρεσιών στα νησιά
Οι υπηρεσίες υπάγονται σε μειωμένο ΦΠΑ μόνο όταν παρέχονται από υποκείμενο εγκατεστημένο στα νησιά και εκτελούνται υλικά σε αυτά.
Παράδειγμα 8
Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο επιβλέπει έργο στην Κάλυμνο. Εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 9
Μηχανικός εγκατεστημένος στη Ρόδο επιβλέπει έργο στην Κάρπαθο. Δεν εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 10
Μηχανικός στην Κάρπαθο επιβλέπει έργο στη Ρόδο. Εφαρμόζεται κανονικός συντελεστής.
Δ. Εισαγωγή αγαθών
Οι μειωμένοι συντελεστές εφαρμόζονται σε εισαγωγές αγαθών που πραγματοποιούνται στα νησιά, εφόσον ο εισαγωγέας είναι εγκατεστημένος ή διαμένει μόνιμα εκεί.
Παράδειγμα 11
Επιχείρηση στη Χίο εισάγει ηλεκτρικές συσκευές από την Ιαπωνία και τις τελωνίζει στο νησί. Εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 12
Ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Λέσβου εισάγει ποδήλατο από την Κίνα και το τελωνίζει στη Μυτιλήνη. Εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ.
Παράδειγμα 13
Ιδιώτης κάτοικος Καλύμνου τελωνίζει τηλεόραση στον Πειραιά. Εφαρμόζεται κανονικός συντελεστής.
Τέλος, διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση εσφαλμένης χρέωσης υψηλότερου συντελεστή ΦΠΑ, υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου αποκλειστικά για τη διόρθωση του φόρου.
