Τα AHA και BHA είναι δύο από τις πιο γνωστές κατηγορίες απολεπιστικών συστατικών στη σύγχρονη περιποίηση του προσώπου. Θα τα συναντήσετε σε toners, serum, καθαριστικά, μάσκες και προϊόντα peeling, με υποσχέσεις για πιο λεία υφή, φωτεινότερη όψη και καθαρότερους πόρους.
Παρότι συχνά αναφέρονται μαζί, δεν λειτουργούν με ακριβώς τον ίδιο τρόπο και δεν εξυπηρετούν απαραίτητα τις ίδιες ανάγκες. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι κανένα από τα δύο δεν χρειάζεται να χρησιμοποιείται υπερβολικά για να είναι αποτελεσματικό.
Από την καθημερινή μου επαφή με διαφορετικούς τύπους δέρματος, βλέπω συχνά ανθρώπους να χρησιμοποιούν ταυτόχρονα καθαριστικό με οξέα, απολεπιστικό toner και serum επειδή θεωρούν ότι έτσι θα επιταχύνουν το αποτέλεσμα. Συνήθως, μια πιο στοχευμένη προσέγγιση είναι πολύ πιο λογική.
Τι είναι τα AHA;
Τα AHA, δηλαδή τα άλφα-υδροξυοξέα, αποτελούν μια κατηγορία οξέων που χρησιμοποιείται ευρέως για χημική απολέπιση.
Δρουν κυρίως στην επιφάνεια της επιδερμίδας, βοηθώντας στη χαλάρωση των δεσμών μεταξύ των νεκρών κυττάρων ώστε αυτά να απομακρύνονται ευκολότερα.
Στα πιο γνωστά AHA ανήκουν:
- το γλυκολικό οξύ,
- το γαλακτικό οξύ,
- το μανδελικό οξύ.
Οι ιδιότητές τους διαφέρουν, επομένως η ένδειξη AHA από μόνη της δεν αρκεί για να γνωρίζουμε πόσο ήπιο ή ισχυρό θα είναι ένα προϊόν.
Ποια είναι τα βασικά οφέλη των AHA;
Τα AHA χρησιμοποιούνται κυρίως όταν θέλουμε να βελτιώσουμε την επιφανειακή υφή της επιδερμίδας.
Με συστηματική και σωστή χρήση μπορούν να συμβάλουν σε πιο λεία όψη, να μειώσουν τη θαμπάδα και να βοηθήσουν στην εμφάνιση ορισμένων επιφανειακών δυσχρωμιών.
Για αυτό συναντώνται συχνά σε ρουτίνες που στοχεύουν στη φωτογήρανση και στον ανομοιόμορφο τόνο.
Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ένα δυνατό AHA μπορεί να «σβήσει» όλες τις πανάδες, τις ουλές ή τις βαθιές ρυτίδες. Οι προσδοκίες πρέπει να παραμένουν ρεαλιστικές και, όταν υπάρχει έντονη υπερμελάγχρωση ή άλλο δερματολογικό πρόβλημα, χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Τι είναι τα BHA;
Τα BHA είναι βήτα-υδροξυοξέα. Στην περιποίηση του δέρματος, το συστατικό που συναντάμε περισσότερο είναι το σαλικυλικό οξύ.
Μια σημαντική διαφορά του σαλικυλικού οξέος είναι η λιποδιαλυτή φύση του. Αυτό του επιτρέπει να δρα σε περιβάλλον με σμήγμα και το κάνει ιδιαίτερα χρήσιμο σε προϊόντα που απευθύνονται σε λιπαρές επιδερμίδες και φραγμένους πόρους.
Για αυτό το BHA συνδέεται τόσο συχνά με την περιποίηση της επιδερμίδας που παρουσιάζει μαύρα στίγματα και ατέλειες.
Πότε μπορεί να είναι χρήσιμο ένα BHA;
Εάν το βασικό σας πρόβλημα είναι οι φραγμένοι πόροι, τα μαύρα στίγματα και η έντονη λιπαρότητα, ένα προϊόν με σαλικυλικό οξύ μπορεί να αποτελεί πιο στοχευμένη επιλογή.
Μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση συσσωρευμένων νεκρών κυττάρων και σμήγματος από την περιοχή των πόρων, περιορίζοντας την τάση δημιουργίας φαγεσώρων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «κλείνει» τους πόρους. Οι πόροι δεν διαθέτουν μηχανισμό που τους επιτρέπει να ανοίγουν και να κλείνουν. Όταν όμως είναι λιγότερο φραγμένοι, μπορεί να φαίνονται λιγότερο έντονοι.
Σε περιπτώσεις μέτριας ή σοβαρής ακμής, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επώδυνες φλεγμονώδεις βλάβες ή ουλές, η χρήση ενός καλλυντικού BHA δεν πρέπει να καθυστερεί την επίσκεψη στον δερματολόγο.
AHA ή BHA: ποιο να επιλέξετε;
Δεν υπάρχει μία κατηγορία που να είναι συνολικά «καλύτερη».
Η επιλογή εξαρτάται κυρίως από τον στόχο.
Εάν σας απασχολεί περισσότερο η θαμπή όψη, η τραχιά επιφανειακή υφή ή ο ανομοιόμορφος τόνος, ένα κατάλληλο AHA μπορεί να έχει περισσότερο νόημα.
Εάν κυριαρχούν τα μαύρα στίγματα, οι φραγμένοι πόροι και η λιπαρότητα, το σαλικυλικό οξύ μπορεί να ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες σας.
Υπάρχουν επίσης προϊόντα που συνδυάζουν AHA και BHA. Ένας τέτοιος συνδυασμός δεν είναι αυτομάτως καλύτερος και μπορεί να είναι περισσότερο ερεθιστικός για ορισμένες επιδερμίδες.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ευαίσθητο δέρμα;
Η ευαισθησία δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται κάθε οξύ, αλλά απαιτεί πιο προσεκτική προσέγγιση.
Το είδος του οξέος, η συγκέντρωση, το pH και ολόκληρη η σύνθεση του προϊόντος επηρεάζουν την ανοχή. Για παράδειγμα, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να ανέχονται καλύτερα μανδελικό ή γαλακτικό οξύ σε σχέση με πιο έντονες συνθέσεις γλυκολικού οξέος.
Αυτό όμως δεν αποτελεί απόλυτο κανόνα.
Εάν το δέρμα είναι ήδη ερεθισμένο, εμφανίζει έντονη ξηρότητα ή έχει διαταραγμένο δερματικό φραγμό, είναι συνήθως προτιμότερο να αντιμετωπιστεί πρώτα αυτό το πρόβλημα αντί να προστεθεί απολέπιση.
Πόσο συχνά πρέπει να χρησιμοποιούνται;
Δεν υπάρχει κάποιος μαγικός αριθμός εφαρμογών που να ταιριάζει σε όλους.
Ένα leave-on προϊόν με οξέα δεν είναι το ίδιο με ένα καθαριστικό που ξεπλένεται, ενώ δύο προϊόντα με την ίδια ονομαστική συγκέντρωση μπορεί να έχουν διαφορετική συμπεριφορά λόγω της συνολικής τους σύνθεσης.
Όταν ξεκινάτε ένα καινούργιο AHA ή BHA, είναι συνετό να το εισάγετε σταδιακά και να ακολουθείτε τις οδηγίες χρήσης.
Εάν η επιδερμίδα παραμένει άνετη, η συχνότητα μπορεί να προσαρμοστεί εφόσον υπάρχει ανάγκη. Η καθημερινή χρήση δεν αποτελεί υποχρεωτικό στόχο.
Πώς καταλαβαίνετε ότι το παρακάνετε;
Η υπερβολική απολέπιση μπορεί να εκδηλωθεί με:
- επίμονη κοκκινίλα,
- έντονη ξηρότητα και ξεφλούδισμα,
- αίσθηση καύσου,
- ευαισθησία,
- αίσθηση τραβήγματος,
- τσούξιμο ακόμη και με προϊόντα που προηγουμένως ήταν καλά ανεκτά.
Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό. Εάν ξαφνικά ακόμη και η απλή ενυδατική σας προκαλεί έντονο τσούξιμο, μην θεωρήσετε ότι χρειάζεστε ακόμη περισσότερη απολέπιση.
Περιορίστε τα ερεθιστικά δραστικά και δώστε προτεραιότητα σε μια απλή, ήπια ρουτίνα μέχρι να επανέλθει η άνεση του δέρματος.
Μπορούν να συνδυαστούν με ρετινόλη;
Μπορούν να υπάρχουν στο ίδιο συνολικό πρόγραμμα περιποίησης, αλλά δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα.
Η ρετινόλη και τα απολεπιστικά οξέα μπορούν και τα δύο να προκαλέσουν ερεθισμό. Η εφαρμογή τους μαζί, ιδιαίτερα σε έναν αρχάριο, μπορεί επομένως να αυξήσει την πιθανότητα ξηρότητας και ευαισθησίας.
Μια απλούστερη επιλογή είναι η χρήση τους σε διαφορετικές ημέρες, εφόσον υπάρχει πραγματική ανάγκη και για τα δύο.
Το ζητούμενο δεν είναι να χωρέσετε όσο περισσότερα δραστικά γίνεται μέσα σε μία εβδομάδα, αλλά να δημιουργήσετε μια ρουτίνα που μπορεί να ανεχθεί η επιδερμίδα σας.
Τα AHA και BHA αντικαθιστούν το scrub;
Και οι δύο μέθοδοι στοχεύουν, με διαφορετικό τρόπο, στην απολέπιση. Επομένως, όταν χρησιμοποιείτε ήδη ένα αποτελεσματικό χημικό απολεπιστικό, συνήθως δεν υπάρχει λόγος να προσθέτετε συχνά και ένα έντονο μηχανικό scrub.
Ο συνδυασμός δυνατών οξέων με επιθετικό τρίψιμο δεν προσφέρει απαραίτητα πιο λεία επιδερμίδα. Μπορεί απλώς να αυξήσει τον ερεθισμό.
Η απολέπιση πρέπει να γίνεται ελεγχόμενα και όχι μέχρι να αισθανθείτε ότι το πρόσωπο έχει «τριφτεί αρκετά».
Γιατί η αντηλιακή προστασία είναι τόσο σημαντική;
Η καθημερινή φωτοπροστασία αποτελεί σημαντικό μέρος κάθε σωστής skincare ρουτίνας, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται AHA και όταν ο στόχος είναι η αντιμετώπιση δυσχρωμιών και φωτογήρανσης.
Ορισμένα AHA μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία της επιδερμίδας στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Χρησιμοποιείτε αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο και φροντίστε για επαρκή εφαρμογή και ανανέωση όταν απαιτείται.
Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να προσπαθείτε να βελτιώσετε δυσχρωμίες με ένα απολεπιστικό ενώ ταυτόχρονα αφήνετε το δέρμα απροστάτευτο από έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που τις επιδεινώνουν.
Δεν χρειάζεστε απαραίτητα και τα δύο
Ένα από τα πιο χρήσιμα πράγματα που μπορείτε να κάνετε πριν αγοράσετε AHA ή BHA είναι να αναρωτηθείτε ποιο πρόβλημα προσπαθείτε πραγματικά να αντιμετωπίσετε.
Τα AHA έχουν ιδιαίτερη θέση όταν μας ενδιαφέρει η επιφανειακή υφή, η θαμπή όψη και ο ανομοιόμορφος τόνος, ενώ το σαλικυλικό οξύ είναι συχνά πιο στοχευμένο όταν υπάρχουν λιπαρότητα και φραγμένοι πόροι.
Δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιείτε και τις δύο κατηγορίες απλώς επειδή είναι διαθέσιμες.
Ένα καλά επιλεγμένο προϊόν, σε σωστή συχνότητα και μέσα σε μια ρουτίνα που περιλαμβάνει ενυδάτωση και φωτοπροστασία, μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματική επιλογή από την καθημερινή χρήση πολλών διαφορετικών οξέων. Στη χημική απολέπιση, ο στόχος δεν είναι να αισθάνεστε τη μεγαλύτερη δυνατή ένταση, αλλά να βλέπετε σταδιακή βελτίωση χωρίς να θυσιάζετε την υγεία του δερματικού φραγμού.