Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επεξεργάζεται νέα, πιο ευέλικτα κριτήρια για τη δεύτερη φάση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», με σκοπό να αυξηθεί η απορρόφηση των κονδυλίων και να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερους νέους να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία.
Όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές, από τον συνολικό προϋπολογισμό των 2 δισ. ευρώ, ποσό ύψους 600-700 εκατ. ευρώ κινδυνεύει να παραμείνει αδιάθετο, καθώς αρκετοί δικαιούχοι αδυνατούν να βρουν ακίνητα που να πληρούν τα σημερινά κριτήρια του προγράμματος.
Οι τροποποιήσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν την ένταξη νεότερων κατοικιών με άδειες μετά το 2005, αλλά και την αύξηση των εισοδηματικών ορίων, προκειμένου να ενταχθεί μεγαλύτερος αριθμός νοικοκυριών. Οι τελικές αποφάσεις ωστόσο θα πρέπει να εγκριθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο ολοκληρώνεται το καλοκαίρι του 2026.
Παρά το έντονο ενδιαφέρον – με περισσότερες από 32.000 αιτήσεις και συνολικό ύψος αιτούμενων δανείων που φτάνει τα 4 δισ. ευρώ – μόνο ένα μέρος των δικαιούχων έχει προχωρήσει στην αγορά κατοικίας. Μέχρι στιγμής έχουν εγκριθεί περίπου 11.000 δάνεια, συνολικού ύψους 1,25 δισ. ευρώ.
Οι τράπεζες επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων που πληρούν την προϋπόθεση ηλικίας άνω των 20 ετών, καθώς το όριο οικοδομικής άδειας έως το 2005 έχει μειώσει την προσφορά και έχει οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών έως 30% στα παλαιά διαμερίσματα.
Επιπλέον, η αναντιστοιχία ανάμεσα στις τιμές αγοράς και στα όρια των δανείων δυσχεραίνει τη διαδικασία. Το ανώτατο ποσό δανείου ανέρχεται στα 190.000 ευρώ και καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου. Για παράδειγμα, σε κατοικία αξίας 200.000 ευρώ, ο αγοραστής πρέπει να διαθέσει επιπλέον 20.000 ευρώ από ίδιους πόρους.
Τα ισχύοντα εισοδηματικά όρια προβλέπουν ελάχιστο εισόδημα 10.000 ευρώ και ανώτατο μεταξύ 20.000 και 31.000 ευρώ, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Παράλληλα, οι τράπεζες αξιοποιούν το αυξανόμενο ενδιαφέρον για στεγαστικά δάνεια, προσφέροντας δικά τους προϊόντα χωρίς τους περιορισμούς του κρατικού προγράμματος, γεγονός που έχει συμβάλει σε μικρή ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης έπειτα από 15 χρόνια στασιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, οι νέες εκταμιεύσεις δανείων ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις αποπληρωμές, με την καθαρή ροή χρηματοδότησης να υπολογίζεται στα 200 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους.
Με τις αλλαγές αυτές, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενεργοποιήσει εκ νέου το πρόγραμμα, να αξιοποιήσει πλήρως τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και να διευκολύνει την πρόσβαση στη στέγη για τους νέους που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές τιμές της αγοράς. Οι οριστικές ρυθμίσεις αναμένονται τους επόμενους μήνες, ενώ το πρόγραμμα θα παραμείνει σε ισχύ έως το καλοκαίρι του 2026.
