Γάλλοι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό υποθαλάσσιο τείχος στα ανοιχτά της Βρετάνης, το οποίο χρονολογείται περίπου στο 5.000 π.Χ., αποκαλύπτοντας πιθανή σύνδεση με μια προϊστορική κοινωνία που εξαφανίστηκε λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας — γεγονός που ενδέχεται να γέννησε τον τοπικό μύθο για μια βυθισμένη πόλη.
Το τείχος, μήκους 120 μέτρων, αποτελεί τη μεγαλύτερη κατασκευή αυτού του είδους που έχει εντοπιστεί στη Γαλλία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να λειτουργούσε είτε ως παγίδα ψαριών είτε ως προστατευτικό αναχώμα από τα νερά.
Όταν δημιουργήθηκε, στην περιοχή της νήσου Ιλ ντε Σεν στο δυτικό άκρο της Βρετάνης, το τείχος βρισκόταν στην τότε ακτογραμμή, ανάμεσα στην παλίρροια και την άμπωτη. Σήμερα, λόγω της σταδιακής βύθισης και της απώλειας χερσαίου εδάφους, εντοπίζεται σε βάθος εννέα μέτρων.
Με πλάτος περίπου 20 μέτρα και ύψος δύο μέτρα, το τείχος περιλαμβάνει μεγάλους γρανιτένιους μονόλιθους, τοποθετημένους σε δύο παράλληλες σειρές.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι οι μονόλιθοι προηγήθηκαν ως βάση επάνω στον βραχώδη πυθμένα, ενώ στη συνέχεια χτίστηκε γύρω τους το υπόλοιπο τείχος με πλάκες και μικρότερες πέτρες. Αν επρόκειτο για παγίδα ψαριών, οι προεξέχοντες λίθοι πιθανόν στήριζαν ένα είδος υφάσματος από ξύλα και κλαδιά, το οποίο συγκρατούσε τα ψάρια κατά την υποχώρηση της παλίρροιας.
Με συνολική μάζα που φτάνει τους 3.300 τόνους, η κατασκευή δείχνει να συνδέεται με μια οργανωμένη και σταθερή κοινότητα. Η διατήρησή της επί 7.000 χρόνια μαρτυρά τη στιβαρή της δομή.
«Χτίστηκε από μια ιδιαίτερα οργανωμένη κοινωνία κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που εγκαταστάθηκαν μόνιμα όταν το επέτρεψαν οι πόροι ή από έναν νεολιθικό πληθυσμό που έφτασε στην περιοχή γύρω στο 5.000 π.Χ.», δήλωσε ο αρχαιολόγος Ιβάν Παϊγιέρ.
Οι μονόλιθοι θυμίζουν τους περίφημους μενίρ της Βρετάνης, αν και είναι παλαιότεροι. Ο Παϊγιέρ θεωρεί πιθανό ότι μεταφέρθηκε τεχνογνωσία σχετικά με την εξόρυξη και τη μεταφορά λίθων από μεσολιθικούς σε νεολιθικούς πληθυσμούς.
Το τείχος εντοπίστηκε όταν ο γεωλόγος Ιβ Φουκέ εξέτασε υποθαλάσσιους χάρτες βάθους χρησιμοποιώντας σύγχρονη τεχνολογία ραντάρ. «Λίγο έξω από το Σεν είδα μια ευθεία γραμμή 120 μέτρων που έκλεινε μια υποθαλάσσια κοιλάδα. Δεν μπορούσε να είναι φυσική», είπε στη Le Monde.
Οι πρώτες καταδύσεις έγιναν το καλοκαίρι του 2022, ενώ ο λεπτομερής χαρτογραφικός έλεγχος πραγματοποιήθηκε τον χειμώνα, όταν η θαλάσσια βλάστηση είχε περιοριστεί.
Σε άρθρο στο International Journal of Nautical Archaeology, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τέτοιου είδους κατασκευές ενδέχεται να συνδέονται με τους θρύλους της Βρετάνης για χαμένες πόλεις. Μια από αυτές, η θρυλική Ύς, λέγεται ότι βρισκόταν στον κόλπο του Ντουαρνενέ, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά.
«Είναι πιθανό η εγκατάλειψη μιας ανεπτυγμένης περιοχής από μια οργανωμένη κοινωνία να ριζώθηκε στη συλλογική μνήμη», αναφέρεται στη μελέτη. «Η βύθιση λόγω της ταχείας ανόδου της στάθμης της θάλασσας και η εγκατάλειψη των αλιευτικών και οικιστικών δομών φαίνεται πως άφησαν ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα».
