Ανησυχία προκαλούν τα επίσημα στοιχεία της έρευνας που αφορά τον Δανό δότη, ο οποίος είχε διαθέσει το σπέρμα του σε πολλές κλινικές, αλλά αργότερα διαπιστώθηκε ότι έφερε γενετική μετάλλαξη που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου.
Η υπόθεση, που είχε γίνει γνωστή τον περασμένο Μάιο και είχε οδηγήσει σε εκτεταμένες έρευνες σε διάφορες χώρες, επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τη δημοσιοποίηση νέων στοιχείων από μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα. Σύμφωνα με αυτά, σχεδόν 200 παιδιά που συνελήφθησαν με το σπέρμα του συγκεκριμένου δότη κινδυνεύουν να εμφανίσουν καρκίνο.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, επιβεβαιώνεται ότι το σπέρμα του «Δότη 7069», γνωστού και ως «Kjeld», διανεμήθηκε σε επτά κλινικές. Η EBS αναφέρει ότι οι αρχές δεν έδωσαν πρόσθετες πληροφορίες εξαιτίας της πολιτικής απορρήτου, αλλά τονίζει ότι το 2020 Έλληνας γιατρός ειδικευμένος στην παιδιατρική ογκολογία εντόπισε τη μετάλλαξη TP53 σε τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας, εκ των οποίων το ένα νοσεί ήδη. Ο ίδιος είχε δηλώσει πως το 2023 εντόπισε ακόμη ένα παιδί από τον ίδιο δότη που φέρει τη συγκεκριμένη μετάλλαξη.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσίευσε ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Δανίας, τουλάχιστον 197 παιδιά παγκοσμίως γεννήθηκαν χάρη στη χρήση σπέρματος από τον συγκεκριμένο δότη.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος (EBS), μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες σπέρματος διεθνώς, ενημερώθηκε τον Απρίλιο του 2020 ότι ένα παιδί το οποίο είχε συλληφθεί μέσω της συγκεκριμένης δωρεάς και διαγνώστηκε με καρκίνο εμφάνιζε γενετική μετάλλαξη. Ακολούθησε εξέταση δείγματος σπέρματος, η οποία όμως δεν εντόπισε τη σπάνια μορφή της μετάλλαξης TP53 και οι πωλήσεις συνεχίστηκαν.
Τρία χρόνια αργότερα, η τράπεζα έλαβε νέα ειδοποίηση ότι τουλάχιστον ένα ακόμη παιδί εμφάνιζε τη μετάλλαξη και είχε νοσήσει. Έπειτα από νέες εξετάσεις σε περισσότερα δείγματα, διαπιστώθηκε πως ο δότης ήταν φορέας. Η διάθεση του σπέρματος διεκόπη οριστικά στα τέλη Οκτωβρίου 2023.
Μεταξύ 2006 και 2022, το σπέρμα του δότη διατέθηκε σε 67 κλινικές σε 14 χώρες. Στη Δανία και μόνο έχουν γεννηθεί 99 παιδιά από τις συγκεκριμένες δωρεές.
Σύμφωνα με την EBS, η μετάλλαξη αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια και προηγουμένως μη καταγεγραμμένη αλλοίωση του γονιδίου TP53, η οποία περιορίζεται σε ένα μικρό ποσοστό του σπέρματος και δεν ανιχνεύεται στο υπόλοιπο σώμα του δότη. Ο ίδιος παραμένει υγιής και δεν επηρεάζεται από τη μετάλλαξη. Η εταιρεία διευκρινίζει επίσης πως η μετάλλαξη δεν ήταν δυνατόν να εντοπιστεί με τους διαθέσιμους γενετικούς ελέγχους της εποχής και πως δεν την έχουν όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν από τις συγκεκριμένες δωρεές.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν όρια στον αριθμό παιδιών ανά δότη — 12 στη Δανία, 10 στη Γαλλία — ωστόσο δεν υπάρχουν διεθνείς κανόνες που να περιορίζουν τη χρήση του σπέρματος εκτός συνόρων. Στα τέλη του 2022, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος έθεσε όριο τις 75 οικογένειες ανά δότη.
