Σημαντική πρόοδο σημείωσε για ακόμη μία χρονιά η Ελλάδα στη μείωση του κενού ΦΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΑΑΔΕ, το 2023 το Κενό ΦΠΑ εκτιμάται στο 11,4%, καταγράφοντας αξιοσημείωτη συρρίκνωση που αντικατοπτρίζει τις συνεχείς αναβαθμίσεις και παρεμβάσεις στους μηχανισμούς είσπραξης και ελέγχου.
Υπενθυμίζεται ότι το 2017, βάσει των εκτιμήσεων της τότε έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Κενό ΦΠΑ ανερχόταν στο 29%.
Παράλληλα, αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω τα στοιχεία για τα έτη 2021 και 2022, τοποθετώντας τη χώρα σε πορεία σύγκλισης με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, σε μια περίοδο όπου σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρατηρείται αυξητική τάση.
Βασικά Ευρήματα της έκθεσης για την Ελλάδα
• Το κενό ΦΠΑ υποχώρησε στο 11,4% το 2023, μειωμένο κατά 61% σε σχέση με το 2017 (29,0%).
• Η πτώση κατά 17,6 εκατοστιαίες μονάδες την εξαετία 2017–2023 αποτελεί τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, επιβεβαιώνοντας την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
• Από το 2022 στο 2023, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των εννέα χωρών που πέτυχαν περαιτέρω μείωση, καταγράφοντας την έκτη σημαντικότερη ετήσια πτώση (1,1%), ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ αυξήθηκε κατά 1,6%.
Σε ό,τι αφορά το κενό ΦΠΑ που σχετίζεται με απάτες τύπου «εξαφανισμένων εμπόρων», η Ελλάδα κατατάσσεται ανάμεσα στα τέσσερα κράτη-μέλη με τα χαμηλότερα σχετικά μεγέθη, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η πτωτική πορεία συνεχίζεται και για το 2024, με τις αρχικές εκτιμήσεις να προβλέπουν υποχώρηση στο 9%.
Στο σχετικό γράφημα αποτυπώνεται η εξέλιξη του κενού ΦΠΑ σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ.
Πηγή: European Commission: Directorate-General for Taxation and Customs Union, CASE, Intellera, Syntesia, Poniatowski, G. et al., VAT gap in Europe – Report 2025, Publications Office of the European Union, 2025
Η σταθερή βελτίωση αποδίδεται στη συστηματική εφαρμογή των στρατηγικών και επιχειρησιακών σχεδίων της ΑΑΔΕ. Το Στρατηγικό Σχέδιο 2025–2029 και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 2025 δίνουν έμφαση σε:
• Περαιτέρω ψηφιοποίηση διαδικασιών.
• Αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων για εντοπισμό φοροδιαφυγής.
• Εντατικοποίηση ηλεκτρονικών διασταυρώσεων.
• Ενίσχυση της οικειοθελούς συμμόρφωσης.
Όπως ανέφερε ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, «η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, πιστή στη δέσμευσή της, συνεχίζει με συνέπεια και ένταση τις προσπάθειες για περαιτέρω μείωση του Κενού ΦΠΑ, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενίσχυση των δημόσιων εσόδων, στη στήριξη της ελληνικής οικονομίας και στην αποκατάσταση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά».
