Έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης, έπειτα από αίτημα της Βενεζουέλας, η οποία στις 17 Δεκεμβρίου είχε καταγγείλει «αμερικανική επιθετικότητα». Τη σύγκληση της συνεδρίασης στήριξαν η Κίνα και η Ρωσία.
Ο βοηθός Γενικός Γραμματέας Χαλίντ Κιάρι προχώρησε σε αναλυτική ενημέρωση προς τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στην Καραϊβική, τις σοβαρές επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές, την όξυνση της ρητορικής από τις δύο πλευρές και τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί για ενδεχόμενες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Ο κ. Κιάρι έκανε λόγο για ξεκάθαρη κλιμάκωση εκ μέρους των ΗΠΑ στη Νότια Καραϊβική, επισημαίνοντας ότι η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις της ως «μη διεθνή ένοπλη σύγκρουση» επικαλούμενη το Άρθρο 51, ενώ υπενθύμισε τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα χρησιμοποιήσει «όλη τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών για να αντιμετωπίσει και να εξαλείψει (…) τα καρτέλ ναρκωτικών, ανεξάρτητα από το πού δρουν».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Βενεζουέλα θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά συνιστούν απειλή για τη διεθνή ειρήνη και παραβίαση της αρχής της μη απειλής και μη χρήσης βίας, κάνοντας λόγο για «αεροπορικό αποκλεισμό» και «μονομερή ναυτικό αποκλεισμό». Παράλληλα, ο ICAO υπενθύμισε ότι «κάθε κράτος έχει πλήρη και αποκλειστική κυριαρχία επί του εναέριου χώρου πάνω από το έδαφός του».
Ο κ. Κιάρι αναφέρθηκε ακόμη στις συνεχιζόμενες εντάσεις που περιλαμβάνουν κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων, την επιβολή νέων κυρώσεων και στρατιωτικές αναχαιτίσεις στη θαλάσσια περιοχή, σημειώνοντας ότι ορισμένα κράτη στηρίζουν τις ΗΠΑ, ενώ άλλα εκφράζουν έντονες ανησυχίες για τη «στρατιωτικοποίηση της Νότιας Καραϊβικής». Παράλληλα, επεσήμανε τη ραγδαία επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Βενεζουέλα και την ανάγκη διασφάλισης βασικών υπηρεσιών, υπογραμμίζοντας τις εκκλήσεις για άρση των κυρώσεων.
Ο ΟΗΕ, όπως ανέφερε, δηλώνει έτοιμος να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή και να «προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες», εφόσον το ζητήσουν και οι δύο πλευρές.
Κατά την παρέμβασή του, ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης των εντάσεων στην Καραϊβική και υπογράμμισε την ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου, με ιδιαίτερη έμφαση στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Παράλληλα, ο κ. Σταματέκος δήλωσε τη στήριξη της Ελλάδας στις περιφερειακές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος και επανέλαβε την ετοιμότητα της χώρας να στηρίξει κάθε διμερή, περιφερειακή και διεθνή πρωτοβουλία που στοχεύει στην αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου και διπλωματικών οδών.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο μόνιμος αντιπρόσωπος Μάικλ Γουόλτς ξεκαθάρισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν αναγνωρίζουν τον Νικολάς Μαδούρο ή τους συνεργάτες του ως νόμιμη κυβέρνηση της Βενεζουέλας”.
«Ο Νικολάς Μαδούρο είναι φυγάς από την αμερικανική δικαιοσύνη και επικεφαλής της ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης Cártel de los Soles. Στην πραγματικότητα, ο Μαδούρο και το καθεστώς του έκλεψαν τις εκλογές, και η διεθνής κοινότητα διαθέτει τα αποδεικτικά στοιχεία», δήλωσε.
Ο κ. Γουόλτς υπογράμμισε ότι «ο πρόεδρος Tραμπ έχει διατυπώσει με απόλυτη σαφήνεια ότι θα αξιοποιήσει όλη την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (…) για να αντιμετωπίσει και να εξαρθρώσει τα καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία επί πολύ καιρό δρουν ανεξέλεγκτα στο ημισφαίριό μας – και όλοι το γνωρίζουν αυτό».
Τόνισε ακόμη ότι «η πιο σοβαρή απειλή για το ημισφαίριό μας, για τη γειτονιά μας και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες προέρχεται από διεθνή τρομοκρατικά και εγκληματικά δίκτυα».
Όπως ανέφερε, τα καρτέλ αυτά «δεν μοιάζουν με τη μαφία, είναι εξελιγμένα, εξαιρετικά τεχνικά ικανά, καλά χρηματοδοτούμενα και προκαλούν τεράστιες καταστροφές στην περιοχή μας».
Κλείνοντας, ο Αμερικανός πρέσβης σημείωσε ότι «είναι οι ενέργειες και οι πολιτικές του παράνομου καθεστώτος Μαδούρο που συνιστούν μια εξαιρετική απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα του ημισφαιρίου μας και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες».
«Eίτε πρόκειται για φυσικές επιθέσεις σε κτίρια και υποδομές, όπως αυτές που υποστήκαμε την 11η Σεπτεμβρίου, είτε για υβριδικές επιθέσεις, όπως η διοχέτευση στη χώρα μας εγκληματιών και θανατηφόρων χημικών, οι ΗΠΑ θα κάνουν ό,τι περνά από την σημαντική δύναμή τους για να προστατεύσουν το ημισφαίριό μας, τα σύνορά μας και τον αμερικανικό λαό», πρόσθεσε.
Η εξέλιξη της κρίσης
Από τα μέσα Αυγούστου, οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Βενεζουέλας έχουν επιδεινωθεί αισθητά. Η Ουάσινγκτον έχει αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία στη νότια Καραϊβική, επικαλούμενη την ανάγκη καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών. Στο διάστημα από τις 2 Σεπτεμβρίου έως τις 23 Δεκεμβρίου 2025, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν 29 πλήγματα στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό εναντίον σκαφών που, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις τους, μετέφεραν ναρκωτικά, με απολογισμό τουλάχιστον 105 νεκρούς.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι τα πλήγματα αυτά παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χαρακτήρισε τις επιθέσεις «απαράδεκτες» και κάλεσε τις ΗΠΑ να τις σταματήσουν και να τερματίσουν τις «εξωδικαστικές εκτελέσεις».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, θεωρούν τις επιχειρήσεις νόμιμες, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε «ένοπλη σύγκρουση» με καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαρακτηρίσει ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η συνεδρίαση της 10ης Οκτωβρίου
Το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε συνεδριάσει εκ νέου για το ίδιο ζήτημα στις 10 Οκτωβρίου 2025, κατόπιν αιτήματος της Βενεζουέλας, η οποία απέρριψε τις αμερικανικές αιτιάσεις και υποστήριξε ότι ο πραγματικός στόχος των ΗΠΑ είναι η «αλλαγή καθεστώτος» και ο έλεγχος των φυσικών πόρων της χώρας. Τότε, η Βενεζουέλα είχε προειδοποιήσει ότι η στρατιωτική κινητοποίηση και η ρητορική της Ουάσινγκτον υποδηλώνουν πως μια ένοπλη επίθεση «ενδέχεται να συμβεί πολύ σύντομα».
Κατά τη συγκεκριμένη συνεδρίαση, ο τότε Βοηθός Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μίροσλαβ Γέντζα είχε καλέσει και τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιλύσουν τις διαφορές τους ειρηνικά, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος οφείλει να γίνεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ.
Με επιστολή της στις 17 Δεκεμβρίου 2025, η Βενεζουέλα απέρριψε κάθε αμερικανική διεκδίκηση επί των πετρελαϊκών της αποθεμάτων, τονίζοντας ότι οι απειλές της Ουάσινγκτον παραβιάζουν το άρθρο 2(4) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, ζήτησε από το Συμβούλιο Ασφαλείας να αντιμετωπίσει τη «συνεχιζόμενη επιθετικότητα».
Την ίδια ημέρα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Νικολάς Μαδούρο, κατά την οποία επανέλαβε την ανάγκη «σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ιδιαίτερα του Χάρτη των ΗΕ, την αποφυγή κλιμάκωσης και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας».
Στα τέλη Οκτωβρίου, η Ρωσία κατέθεσε σχέδιο προεδρικής δήλωσης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την κατάσταση στην Καραϊβική, το οποίο περιλάμβανε γενικές εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, διάλογο και προσφυγή σε πολυμερείς μηχανισμούς, χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένες χώρες. Αν και αρκετά μέλη συμφώνησαν επί της αρχής, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτάχθηκαν στη διατύπωση οποιουδήποτε επίσημου κειμένου, με αποτέλεσμα η Μόσχα να αποσύρει τελικά το σχέδιο.
