Η Επίκαιρη Ερώτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, προς τον πρωθυπουργό για το ζήτημα της ενέργειας εξελίχθηκε σε μετωπική πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στους δύο αρχηγούς, υπό το βάρος της υπόθεσης των υποκλοπών και της πρόσφατης απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών που καταδίκασε τέσσερις κατηγορούμενους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποδέχθηκε την πρόταση της αξιωματικής αντιπολίτευσης για συζήτηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, επιλέγοντας να απαντήσει πολιτικά στην πρόκληση, με το θέμα να τίθεται πλέον συνολικά και σε θεσμικό επίπεδο.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει αίτημα για σύσταση εξεταστικής επιτροπής, κάνοντας λόγο για «μεγάλη ήττα του κράτους δικαίου» και αφήνοντας υπαινιγμούς για ύπαρξη οργανωμένου μηχανισμού που, όπως ανέφερε, λειτούργησε με πολιτική κάλυψη από το Μέγαρο Μαξίμου.
Η τοποθέτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή. Υποστήριξε ότι ο πρωθυπουργός προχωρά σε επικοινωνιακού χαρακτήρα θριαμβολογίες «για τον κάθετο διάδρομο», την ώρα που δεν δίνει σαφείς απαντήσεις για το χρονοδιάγραμμα πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ–Κύπρου–Κρήτης.
Την ίδια στιγμή, συνέδεσε τις εξελίξεις γύρω από το έργο με τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, αφήνοντας αιχμές για τον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη χώρα, η οποία υλοποιείται βάσει του ενεργειακού σχεδιασμού και του διεθνούς δικαίου, απορρίπτοντας τα περί υπαναχωρήσεων ή μυστικών συμφωνιών.
Αναλυτικά τα όσα είπαν:
Νίκος Ανδρουλάκης
«Ανέλαβα την πρωτοβουλία να συζητήσουμε ένα θέμα που αφορά όλους τους Έλληνες. Οι πολίτες πληρώνουν ακριβότερο ρεύμα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 32% έχουν οφειλές, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 6%. Ένα στα πέντε νοικοκυριά αδυνατεί να ζεστάνει το σπίτι τους. Πίσω από τα νούμερα υπάρχουν άνθρωποι. Η χονδρική τιμή αποκλιμακώνεται, αλλά τα τιμολόγια μας παραμένουν ακριβά. Η ΔΕΗ ήταν ο μεγάλος κερδισμένος της ενεργειακής κρίσης και αντί να δείξει το κοινωνικό της πρόσωπο εξελίχθηκε σε μία κότα με χρυσά αυγά για τα golden boys. Προχωρήσατε και μία χωρίς σχέδιο απολιγνιτοποίηση.
Δώσατε την ενέργεια σε λίγους και ισχυρούς. Οι πραγματικές ενεργειακές κοινότητες φτάνουν τις 25. Στην Ισπανία ήταν 659, στην Ιταλία 600. Ένα ακόμη στοιχείο της αποτυχίας στην αποθήκευση της ενέργειας είναι ότι το 2025 χάθηκε πράσινη ενέργεια που αντιστοιχεί σε όλο το αγροτικό ρεύμα ή σε 500.000 νοικοκυριά. Βιάζεστε να κλείσετε την 5 ΑΗΣ της Πτολεμαΐδας, ενώ οι Γερμανοί φτάνουν τις λίγες μονάδες τους μέχρι το 2038. Οι λίγοι πληρώνουν και οι πλούσιοι γίνονται πιο ανεξέλεγκτοι. Δημιουργείτε νέες εξαρτήσεις. Μιλάτε για τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά δεν μιλάτε για το καλώδιο Κύπρου – Ισραήλ – Κρήτης. Είδατε τον Ερντογάν, θα μας πείτε κάτι γι’ αυτό; Ή είστε στη γραμμή Θεοχάρη, που είπε ότι για το καλώδιο φταίει η Κύπρο; Κι ας λένε στην Κύπρο ότι το καλώδιο δεν έχει προχωρήσει λόγω της Τουρκίας.
Δεν μπορώ να μην αναφερθώ στην ιστορική χθεσινή απόφαση. Η απόφαση δικαιώνει όχι μόνο εμένα, αλλά όσους τόλμησαν να σταθούν απέναντι σε σκοτεινές πρακτικές. Είναι μια ήττα του παρακράτους που οργανώθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου.
Το σκάνδαλο φέρει την υπογραφή σας. Ένα μονομελές εξέθεσε την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Επιβεβαιώθηκε, έτσι, ότι η παρακολούθησή μου δεν ήταν ένα λάθος. Από χθες παρακολουθώ τις αντιδράσεις της κυβέρνησης. Είναι θλιβερές. Αντί να απολογηθείτε, επιτίθεστε με θράσος, λέγοντας ότι δεν σεβόμαστε τη Δικαιοσύνη. Τη σέβεστε εσείς; Εσείς δεν τη σέβεστε, σας καλώ να εφαρμόσετε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας. Μην μας ρωτάτε αν τη σεβόμαστε. Εμπιστεύομαι τη Δικαιοσύνη όσο την εμπιστεύεστε εσείς με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα.
Λέτε ότι η απόφαση αφορά ιδιώτες. Το δικαστήριο ζητά νέα έρευνα για κατασκοπεία. Ποιες θα είναι οι ενέργειές σας; Ένας πρωθυπουργός τι θα κάνει με αυτούς που οργάνωσαν το παρακράτος. Ποιος τους έδωσε την εντολή να το οργανώσουν. Γι’ αυτά τα παράνομα παιχνίδια θα λογοδοτήσετε και θα είναι μέρα μεσημέρι. Θα προτείνουμε Εξεταστική για να μην κρυφτεί κανείς. Ο αγώνας αυτός θα συνεχιστεί μέχρι τέλους για να οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη κάποιοι που νομίζουν ότι το κράτος τους ανήκει. Δεν σας ανήκει το κράτος. Το κράτος δεν θα είναι ποτέ ξανά λάφυρο κανενός πρωθυπουργό. Η διαφθορά καθηλώνει την πατρίδα. Είναι ζήτημα αξιών, να υπηρετώ την πατρίδα. Οργανώσατε επιθέσεις εναντίον μου».
Δευτερολογία:
«Αν εξετάσουμε τις τιμές με βάση την αγοραστική δύναμη, η Ελλάδα είναι στις πιο ακριβές χώρες της Ευρώπης στην ενέργεια. Η χώρα μας πληρώνει από τα πιο ακριβά ρεύματα στην Ευρώπη. Το καταλαβαίνουμε ότι δεν το λέτε. Μήπως και τα ενοίκια και τα τρόφιμα είναι φθηνά; Ποια πολιτική σας πέτυχε; Κάντε μια βόλτα στην Ελλάδα. Να σας πουν αν το κόστος συνολικά είναι βιώσιμο.
Για το φυσικό αέριο, νομίζετε ότι έχουμε ξεχάσει τι λέγατε; Άλλα λέγατε πριν από μερικά χρόνια, άλλα τώρα. Λέγατε ότι όσοι μιλάνε για ορυκτά καύσιμα είναι νεάντερταλ. Είπατε στον ΟΗΕ ότι το φυσικό αέριο ανήκει στον προηγούμενο αιώνα. Απέτυχε η ενεργειακή σας πολιτική. Μιλήσατε 25 λεπτά, αλλά δεν μιλήσατε για ενεργειακές κοινότητες. Μοιράσετε τον ενεργειακό χώρο στους ολιγάρχες. Είναι εύκολο να μπουν φωτοβολταϊκά στις στέγες. Γιατί στις άλλες χώρες συμβαίνουν αυτά; Δεν μας είπατε τίποτα για το καλώδιο. Που είναι το πιο σοβαρό ζήτημα. Πέρασε ο τραμπουκισμός του Ερντογάν; Ναι ή όχι; Θέσατε πολλά ζητήματα.
Λιγνίτης. Είπαμε να ξαναπάμε στον λιγνίτη; Είπαμε να πάρει παράταση η μία μονάδα που λειτουργεί. Δεν ξέρουν οι Γερμανοί και ξέρετε εσείς. Ακόμα και στους ρύπους αναθεωρούνται πολιτικές. Δεν λέμε να ξαναγυρίσουμε στον λιγνίτη. Λέμε μια μονάδα».
Κυριάκος Μητσοτάκης
«Ο κ. Ανδρουλάκης κατέθεσε μια ερώτηση που ενδιαφέρει όλους τους Έλληνες. Επέλεξε να αφιερώσει μόλις 6 λεπτά. Θα μιλήσω στη δευτερολογία μου για τα ζητήματα που θίξατε. Θα μιλήσω πρώτα για τις ιστορικές αλλαγές στην ενέργεια. Η χώρα μας δεν είναι πλέον παρατηρητής.
Δεν μπορεί να λέτε ότι «η πολιτική της κυβέρνησης τροφοδοτεί την ακρίβεια και θέτει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας». Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η Ελλάδα εξάγει πλέον ρεύμα προς πολλές χώρες. Η Ελλάδα που λέτε ότι κινδυνεύει. Τα όσα είπατε για τις τιμές είναι ψέμα. Τα τιμολόγια των νοικοκυριών το α’ εξάμηνο του 2025 ήταν 21% φθηνότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Δεν γίνεται να θεωρείτε ελληνική μια διεθνή ενεργειακή κρίση. Αντιλαμβάνομαι την υπερβολή αλλά δεν δέχομαι να παραποιείτε δεδομένα. Το κόστος των ρύπων έχει καταστήσει ασύμφορο τον λιγνίτη. Είναι το πιο ακριβό καύσιμο. Η τιμή καθορίζεται από το πιο ακριβό καύσιμο που μπαίνει στο ρεύμα. Προτείνετε στην πραγματικότητα να πληρώνει η χώρα μας πιο ακριβό ρεύμα.
Οι τιμές συνολικά στην Ευρώπη είναι πολύ υψηλότερες από την εποχή πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Eurostat δείχνει μειωμένα τα οικογενειακά τιμολόγια. Το 2019 ήμασταν η πιο ακριβή χώρα. Τώρα η μέση τιμή χονδρικής πήγε κάποια στιγμή στα 400 ευρώ. Επιδοτήσαμε τότε την τιμή και βάλαμε έκτακτη φορολόγηση στα υπερκέρδη των εταιρειών. Δημιουργήσαμε, έτσι, ένα απόθεμα για να επιδοτήσουμε τις τιμές του ρεύματος και να μην φτάσουν οι αυξήσεις στους καταναλωτές.
Το μείγμα της πολιτικής στηρίζεται σε δύο πυλώνες. Ο πρώτος είναι οι ΑΕΠ. Εκτιμούμε ότι η διείσδυση θα αυξηθεί. Ότι δεν μπορούμε να καλύψουμε, θα το καλύπτουμε με φυσικό αέριο. Όχι από τη Ρωσία, αλλά υγροποιημένο κατά προτίμηση αμερικανικής προέλευσης και θα μπορούμε να καλύπτουμε τις ανάγκες μας. Θα περάσουν οι τιμές αυτές στη λιανική; Θα περάσουν. Περιμένουμε και από τη ΔΕΗ να δούμε χαμηλότερες τιμές. Αυτό που πρέπει να συμφωνήσουμε είναι να δούμε να η επιλογή αυτή είναι η σωστή. Αν θέλετε να βάζουμε και λιγνίτη στο μείγμα, θα αυξηθούν οι τιμές.
Η πολιτική μας αυτή οδηγεί σταδιακά σε χαμηλότερες τιμές χονδρικής. Η ελληνική κυβέρνηση έχει προτάξει τις διασυνδέσεις. Πράγματι, η δυτική και βόρεια Ευρώπη απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές ρεύματος. Αν θέλουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί, που είναι προτεραιότητά μας, πρέπει να προχωρήσουμε σε αυτές τις επενδύσεις. Έχουμε κάνει άλματα σε αυτό τον τομέα. Επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. το 2019 400 εκατ., το 2024, 1,4 δισ. ευρώ. Μας επιτρέπουν να διασυνδέσουν τα νησιά μας, την Κρήτη, με στόχο χαμηλότερα τιμολόγια εκεί. Αυτές οι επενδύσεις θα συνεχιστούν.
Όσο για τον ΑΔΜΗΕ, δεν θα ιδιωτικοποιηθεί. Η ελληνική Πολιτεία θα διατηρεί το ποσοστό της.
Στην ερώτησή σας μιλάτε για τα έγχρωμα τιμολόγια. Στη χώρα μας έχουμε 13 εταιρείες. Θέλουμε ανταγωνισμό. Θέλουμε και διαφάνεια και να βάλουμε μια τάξη στο χάος. Η σύγκριση ήταν πρακτικά αδύνατη. Τώρα έχει μπει μια τάξη. Ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές επιλέγουν το μπλε τιμολόγιο για να μην έχουν ανασφάλεια. Οι μισοί θέλουν σταθερές τιμές. Εξαιρετικά σημαντικά είναι τα πορτοκαλί τιμολόγια. Το μεσημεριανό ρεύμα επιτρέπει να γίνει ένας καλύτερος προγραμματισμός. Είμαστε στην πολυχρωμία των φθηνών τιμολόγια, δεν είμαστε στην μονοκρατορία των «πράσινων» πατέρων.
Ο κοινωνικός ρόλος της ΔΕΗ ανήκει στο κράτος. Δεν φαντάζομαι να θέλετε να μετατρέψετε τη ΔΕΗ σε μια χρεοκοπημένη εταιρεία. Επενδύει όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και σε νέες τεχνολογίες.
Πάμε και στο φυσικό αέριο. Το 2019 η χώρα εισήγαγε 6 δισ. κυβικά μέτρα. Ήμασταν ένα ενεργειακό απολειφάδι. Σήμερα περνάνε 16 δισ. κυβικά μέτρα και η χώρα μας είναι ένας σημαντικός πόλος ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη. Αυτό έγινε λόγω των επενδύσεων που έγιναν. Καταφέραμε να δώσουμε σάρκα και οστά στον Κάθετο Διάδρομο. Παίζει πλέον η χώρα μας καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις. Η χώρα μας συνδέει την ενεργειακή πολιτική με την εξωτερική πολιτική.
Πρέπει να δούμε αν η χώρα μας έχει πόρους φυσικού αερίου. Ο κ. Μανιάτης ξεκίνησε μια διαδικασία, αλλά ολοκληρώνεται απ’ αυτή την κυβέρνηση. Για πρώτη φορά γίνεται γεώτρηση κι αυτό είναι η καλύτερη απόδειξη ότι θωρακίζουμε τη χώρα ενεργειακά».
Δευτερολογία
«Οδηγήσαμε τη χώρα μας σταδιακά να προσεγγίζει τον μέσο όρο στην χονδρική. Κι αυτό αποτυπώνεται στη λιανική. Η διαφορά περιλαμβάνει φόρους, χρεώσεις και μια σειρά από άλλα τέλη. Το σωστό μείγμα είναι ένα μείγμα που προτάσσει την είσοδο των ΑΕΠ στο σύστημα, τις επενδύσεις στα δίκτυα και συμπληρωματική η χώρα επιλέγει το φυσικό αέριο. Η Πτολεμαΐδα δεν λειτουργεί γιατί δεν βγάζει λεφτά. Θα λειτουργήσει μόνο σε μια έκτακτη περίπτωση.
Οδηγήσαμε τη χώρα μας σταδιακά να προσεγγίζει τον μέσο όρο στην χονδρική. Κι αυτό αποτυπώνεται στη λιανική. Η διαφορά περιλαμβάνει φόρους, χρεώσεις και μια σειρά από άλλα τέλη. Το σωστό μείγμα είναι ένα μείγμα που προτάσσει την είσοδο των ΑΕΠ στο σύστημα, τις επενδύσεις στα δίκτυα και συμπληρωματική η χώρα επιλέγει το φυσικό αέριο. Η Πτολεμαΐδα δεν λειτουργεί γιατί δεν βγάζει λεφτά. Θα λειτουργήσει μόνο σε μια έκτακτη περίπτωση.
Η πολιτική της κυβέρνησης είναι σαφής. Δεν θέλουμε αιολικά σε ψηλά βουνά, θέλουμε να διασπείρουμε τα φωτοβολταϊκά με όρους.
Λέτε συνέχεια για ενεργειακές κοινότητες. Είναι 100.000 μικροί παραγωγοί που κουμπώνουν πάνω στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ. Είναι ψέματα τα όσα λέτε. Προφανώς θέλουμε τις μεγάλες επενδύσεις.
Πάμε στο φυσικό αέριο. Η πραγματικότητα σήμερα είναι ότι οι αριθμοί της πράσινης μετάβασης τίθενται σε αμφισβήτηση. Η Ελλάδα πλήττεται από την κλιματική κρίση. Ποιος θα επωμιστεί το κόστος από την πράσινη μετάβαση. Θα γίνει εις βάρος της κοινωνικής συνοχής; Θα εξακολουθεί η Ευρώπη να κάνει επιλογές που οι πολίτες αδυνατούν να υποστηρίξουν; Θεμιτοί οι στόχοι της πράσινης μετάβασης, αλλά να είμαστε πιο προσεκτικοί όταν η απανθρακοποιήση θα προσθέσει επιβάρυνση. Η χώρα θα πρέπει να έχει σαφή θέση στο ζήτημα. Αυτό είναι το σημαντικό.
Η ναυτιλία πληρώνει φόρους απανθρακοποιήσης. Δεν ξέρουμε αν μπορεί να γίνει πράσινη μετάβαση. Αναζητούμε έναν στόχο που δεν ξέρουμε αν είναι εφικτός; Η ναυτιλία μεταφέρει το 90% του εμπορίου, να πούμε ότι θα κάνουμε το πρασίνισμα, θα ήταν λάθος επιλογή. ETS 2 είναι η επιβάρυνση που θα επωμιστούν τα νοικοκυριών για τον άνθρακα. Ένα μέτρο που μπορεί να ενθαρρύνει την ηλεκτροκίνηση και μπορεί να υπάρξει και μετάθεση των χρονικών ορίων.
Για την κυβέρνηση το κόστος ζωής είναι η πρώτη προτεραιότητα. Ταυτόχρονα αυτή η κυβέρνηση έχει μια πολιτική που μας επιτρέπει να στηρίζουμε τα νοικοκυριά. Οι μισθωτοί είδαν πραγματικές αυξήσεις. Δεν είναι έμπρακτη στήριξη απέναντι στην ακρίβεια. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να τείνουμε ένα χέρι στήριξης. Αυτή η κυβέρνηση επέστρεψε ένα ολόκληρο νοίκι. Δεν είναι αυτοτελώς η λύση. Πρόβλημα στέγης αντιμετωπίζουν όλες οι οικονομίες. Έχουμε 45 δράσεις για τη στεγαστική κρίση. Μην κουνάτε το χέρι για την ακρίβεια. Δεν πανηγυρίζουμε, αλλά δεν μπορούμε να αισθανόμαστε μια ικανοποίηση. Πετυχαίνουμε και τους δημοσιονομικούς στόχους και έχουμε και ένα πλεόνασμα που επιστρέφει στην κοινωνία. Τον Μάρτιο θα υπάρξει νέα αύξηση του κατώτατου μισθού. Ο στόχος ότι το 2027 θα έχει πάει στα 680 θα πάει στα 950 θα τηρηθεί.
Καταθέστε πρόταση για το κράτος δικαίου και να μετρηθούμε για άλλη μία φορά».
