Το περιθωριακό ακροδεξιό κόμμα Sanseito ήταν από τους μεγάλους κερδισμένους στις εκλογές για την άνω βουλή της Ιαπωνίας την Κυριακή, κερδίζοντας έδαφος με τις προειδοποιήσεις του για μια «σιωπηλή εισβολή» μεταναστών και με υποσχέσεις για φοροελαφρύνσεις και αύξηση κοινωνικών δαπανών.
Το κόμμα ιδρύθηκε μέσα από το YouTube κατά την πανδημία COVID-19, διαδίδοντας θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με τα εμβόλια και μια υποτιθέμενη παγκόσμια ελίτ, και μπήκε στο πολιτικό προσκήνιο με τη ρητορική «Πρώτα η Ιαπωνία».
Σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα NHK, το Sanseito αναμένεται να κερδίσει μέχρι και 22 έδρες, προσθέτοντας στις τάξεις του τον έναν βουλευτή που είχε εκλέξει στη Βουλή των 248 εδρών πριν από τρία χρόνια. Στην κάτω βουλή, που έχει μεγαλύτερη επιρροή, διαθέτει μόνο τρεις έδρες.
«Η φράση “Πρώτα η Ιαπωνία” αποσκοπούσε στην ανασυγκρότηση των πόρων διαβίωσης του ιαπωνικού λαού ως απάντηση στην παγκοσμιοποίηση. Δεν λέω ότι πρέπει να απαγορεύσουμε εντελώς τους ξένους ή ότι όλοι οι ξένοι πρέπει να φύγουν από την Ιαπωνία», δήλωσε ο Σοχέι Καμίγια, ο 47χρονος αρχηγός του κόμματος, σε συνέντευξή του στη Nippon Television μετά την εκλογική διαδικασία.
Το κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα του πρωθυπουργού Σιγκερού Ισίμπα και ο σύμμαχός του Κομέιτο φαίνεται πως θα χάσουν την πλειοψηφία στην άνω βουλή, γεγονός που θα τους αναγκάσει να στηριχθούν στην αντιπολίτευση, ιδιαίτερα μετά την ήττα τους στην κάτω βουλή τον Οκτώβριο.
«Το Sanseito έχει γίνει σημείο αναφοράς, ειδικά στην Αμερική, λόγω της λαϊκιστικής και αντι-μεταναστευτικής του στάσης. Αυτό αντανακλά περισσότερο την αδυναμία του LDP και του Ισίμπα», σχολίασε ο Τζόσουα Γουόκερ, πρόεδρος της αμερικανικής μη κερδοσκοπικής Japan Society.
Σε προεκλογική δημοσκόπηση της NHK, το 29% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι οι μεγαλύτερες ανησυχίες τους είναι η κοινωνική ασφάλιση και η υπογεννητικότητα. Ένα επιπλέον 28% προβληματίζεται για την αύξηση της τιμής του ρυζιού, που έχει διπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο. Η μετανάστευση βρέθηκε στην πέμπτη θέση με ποσοστό 7%.
«Μας χαρακτήρισαν ξενοφοβικούς και προκατειλημμένους. Ο κόσμος είδε ότι τα μέσα ενημέρωσης είχαν άδικο και η Sanseito είχε δίκιο», είπε ο Καμίγια.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το αφήγημα του Καμίγια άγγιξε Ιάπωνες ψηφοφόρους που δυσανασχετούν με τη δυσπραγία της οικονομίας και το φθηνό γιεν, που έχει οδηγήσει σε άνοδο τιμών λόγω τουρισμού.
Η Ιαπωνία, με το γηράσκοντα πληθυσμό της, μετρά περίπου 3,8 εκατομμύρια ξένους κατοίκους, μόλις το 3% του συνολικού πληθυσμού, ποσοστό αρκετά χαμηλότερο από αυτό των ΗΠΑ και της Ευρώπης.
Ο Καμίγια, πρώην υπεύθυνος σούπερ μάρκετ και καθηγητής αγγλικών, δήλωσε στο Reuters ότι εμπνεύστηκε από το «τολμηρό στυλ πολιτικής» του Ντόναλντ Τραμπ. Παρομοίασε το κόμμα του με το γερμανικό AfD και το βρετανικό Reform UK, παρότι ο δεξιός λαϊκισμός δεν έχει εδραιωθεί στην Ιαπωνία όπως αλλού.
Μετά τις εκλογές, ο Καμίγια δήλωσε πως σκοπεύει να ακολουθήσει το μοντέλο των ευρωπαϊκών λαϊκιστικών κομμάτων, δημιουργώντας συμμαχίες με μικρότερα κόμματα αντί να συνεργαστεί με το LDP, που κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή της Ιαπωνίας για δεκαετίες.
Η έμφαση του Sanseito στη μετανάστευση έχει ήδη επηρεάσει την πολιτική σκηνή, καθώς λίγο πριν από τις εκλογές, η κυβέρνηση Ισίμπα ανακοίνωσε ομάδα εργασίας για την αντιμετώπιση «εγκλημάτων και αντικοινωνικής συμπεριφοράς» από ξένους και υποσχέθηκε στόχο «μηδέν παράνομους μετανάστες».
Ο Καμίγια, που είχε κερδίσει την πρώτη έδρα του κόμματος το 2022, έγινε ευρύτερα γνωστός με αμφιλεγόμενες δηλώσεις, όπως το κάλεσμα προς τον αυτοκράτορα της Ιαπωνίας να αποκτήσει παλλακίδες. Προσπάθησε όμως να περιορίσει τέτοιες ακραίες τοποθετήσεις κατά την προεκλογική περίοδο.
Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, δέχθηκε κριτική επειδή χαρακτήρισε τις πολιτικές ισότητας των φύλων λανθασμένες, υποστηρίζοντας ότι αποτρέπουν τις γυναίκες από το να κάνουν παιδιά.
Για να μετριάσει την εικόνα του και να προσελκύσει ευρύτερη στήριξη, ιδίως πέρα από το νεαρό ανδρικό κοινό που αποτελεί τη βάση του Sanseito, ο Καμίγια ενέταξε πολλές γυναίκες στο ψηφοδέλτιο, με τη τραγουδίστρια Saya να εξασφαλίζει έδρα στο Τόκιο.
Όπως και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, το Sanseito ζητά φοροελαφρύνσεις και αύξηση επιδομάτων για παιδιά, κάτι που ανησυχεί τους επενδυτές για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Ωστόσο, το κόμμα διαθέτει πολύ ισχυρή διαδικτυακή παρουσία και επιτίθεται μέσα από εκεί στο πολιτικό σύστημα.
Το κανάλι του στο YouTube αριθμεί 400.000 συνδρομητές, περισσότερους από κάθε άλλο κόμμα και τρεις φορές περισσότερους από το LDP, σύμφωνα με το socialcounts.org.
Ο Καμίγια χαρακτήρισε το αποτέλεσμα του Sanseito στην άνω βουλή ως απλώς την αρχή. «Σταδιακά αυξάνουμε τη δύναμή μας και ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες του κόσμου. Με τη δημιουργία μιας ισχυρής οργάνωσης και την απόκτηση 50 ή 60 εδρών, πιστεύω ότι οι πολιτικές μας θα γίνουν τελικά πραγματικότητα», δήλωσε.
