Καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πήγε στη σύνοδο COP30 στη Βραζιλία, την προσοχή συγκέντρωσε την Τρίτη ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος εμφανίστηκε ως ένας από τους κύριους εκφραστές της δράσης υπέρ του κλίματος, με το βλέμμα στραμμένο στις προεδρικές εκλογές του 2028.
«Ο Τραμπ είναι προσωρινός», δήλωσε ο Νιούσομ από την Μπελέμ, στο βραζιλιάνικο τμήμα του Αμαζονίου, όπου διεξάγεται η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα — χωρίς την παρουσία εκπροσώπων της αμερικανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία των διεθνών αυτών συναντήσεων.
«Ο Ντόναλντ Τραμπ διπλασίασε τη βλακεία», είπε, αναφερόμενος στις πολιτικές υπαναχωρήσεις της κυβέρνησης του Ρεπουμπλικανού πρώην προέδρου σε θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος, καθώς και στην εκ νέου αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του Παρισιού, βασικό θεμέλιο της διεθνούς περιβαλλοντικής συνεργασίας.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ο έντονος επικριτής του Τραμπ και πιθανός διεκδικητής του προεδρικού χρίσματος το 2028, χαρακτήρισε «εξευτελισμό» για τις Ηνωμένες Πολιτείες την απόσυρσή τους από τη συμφωνία. Παράλληλα, πραγματοποίησε σειρά συναντήσεων υψηλού επιπέδου με τον κυβερνήτη της πολιτείας Παρά, Γερμανό υπουργό και τον Βραζιλιάνο πρόεδρο της COP30, ενώ δεν παρέλειψε να δοκιμάσει τοπικά εδέσματα.
Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο, ο Νιούσομ διαβεβαίωσε πως, αν οι Δημοκρατικοί επανέλθουν στην εξουσία, οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν στη συμφωνία του Παρισιού «χωρίς δισταγμό». «Πρόκειται για ηθική υποχρέωση και οικονομική αναγκαιότητα», εξήγησε.
Ο κυβερνήτης πρόβαλε επανειλημμένα το παράδειγμα της Καλιφόρνιας, υπογραμμίζοντας ότι αν η πολιτεία του ήταν ανεξάρτητη, θα αποτελούσε την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, ενώ σημείωσε ότι η ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνει είναι «100% καθαρή» τις εννέα από τις δέκα ημέρες του χρόνου.
Στην COP30 συμμετέχουν ενεργά εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης από πολλές χώρες, επισημαίνοντας ότι η δράση για το κλίμα σε τοπικό επίπεδο συμπληρώνει εκείνη των κεντρικών κυβερνήσεων, παρότι δεν συμμετέχουν επισήμως στις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ.
Η κυβερνήτρια του Νέου Μεξικού, Μισέλ Λουχάν Γκρίσαμ, επισήμανε πως «όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εμπλέκεται, προχωράμε περισσότερο· όταν δεν εμπλέκεται, προχωράμε ακόμη περισσότερο».
Η απουσία της κυβέρνησης Τραμπ, σύμφωνα με κάποιους συμμετέχοντες, λειτούργησε ανακουφιστικά, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι θα μπορούσε να υπονομεύσει τις διαπραγματεύσεις — όπως είχε συμβεί πρόσφατα στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, όπου η Ουάσιγκτον μπλόκαρε συμφωνία για διεθνές τέλος εκπομπών αερίων. «Είναι καλό», σχολίασε η Κριστιάνα Φιγκέρες, πρώην επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα, εξηγώντας πως «απλούστατα, δεν μπορεί να πάρει τον λόγο».
Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του Παρισιού, που αποφασίστηκε επί Τραμπ, θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιανουάριο, αν και η χώρα εξακολουθεί να είναι συμβαλλόμενο μέλος της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή.
Ο εκπρόσωπος της Ακτής Ελεφαντοστού, Άμπε Ασαμουά, χαρακτήρισε τη στάση του Τραμπ «ακραία», υπογραμμίζοντας ότι «γνωρίζει καλά πως η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα».
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρου, τόνισε πως η απουσία των ΗΠΑ δεν απειλεί τη σύνοδο, αλλά σε βάθος χρόνου η δέσμευσή τους παραμένει «απολύτως αναγκαία».
Ο Γκάβιν Νιούσομ, με «ταπεινότητα» όπως είπε, προσπάθησε να κερδίσει την εμπιστοσύνη χωρών που έχουν απογοητευτεί από τις αμερικανικές παλινωδίες για το κλίμα, από την εποχή που ο Τζορτζ Μπους αρνήθηκε να επικυρώσει το Πρωτόκολλο του Κιότο έως και σήμερα.
Παραδέχθηκε ωστόσο ότι το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να πείσει και τους ίδιους τους Αμερικανούς να δουν την κλιματική κρίση πέρα από τα κομματικά όρια. «Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει όταν μιλάμε για 1,5 βαθμό Κελσίου – πόσο είναι αυτό σε Φαρενάιτ;», αναρωτήθηκε, σημειώνοντας πως χρειάζονται «καλύτεροι τρόποι επικοινωνίας» και «πιο αποτελεσματικά ρητορικά μέσα» για να γίνει το μήνυμα κατανοητό.
