O πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε χθες στον Λευκό Οίκο τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, με τον Σαουδάραβα de facto ηγέτη να επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τη διεθνή εικόνα του μετά τη δολοφονία του 2018 του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, ο οποίος κατοικούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, και να εμβαθύνει τη σχέση του Ριάντ με την Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ επιφύλαξε στον διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας μια ασυνήθιστα επίσημη υποδοχή, με έφιππη φρουρά, τη μπάντα των Πεζοναυτών, κανονιοβολισμούς και σημαίες των δύο χωρών να κυματίζουν στους δρόμους γύρω από τον Λευκό Οίκο.
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση ολοκληρώθηκε λίγο μετά τις 21:00 ώρα Ελλάδας, ωστόσο ο πρίγκιπας διάδοχος επέστρεψε τρεις ώρες αργότερα για να παραστεί στο επίσημο δείπνο. Ανάμεσα στους προσκεκλημένους βρέθηκε και ο Έλον Μασκ.
Ο Τραμπ αντιμετωπίζει τη Σαουδική Αραβία ως σημαντικό παίκτη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ικανό να εξυπηρετήσει στρατηγικά αμερικανικά συμφέροντα. Στοχεύει σε μεγάλες επενδύσεις και στην ένταξη του Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.
Από την πλευρά του, ο πρίγκιπας διάδοχος επιδιώκει μια συμφωνία ασφάλειας ανάλογη με εκείνη του Κατάρ και πρόσβαση σε προηγμένα οπλικά συστήματα. Ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι έτοιμος ακόμη και για πώληση F-35, κάτι που θα αποτελούσε σημαντικό βήμα αναβάθμισης στις διμερείς σχέσεις.
Παράλληλα, υπογράφεται πακέτο οικονομικών και τεχνολογικών συμφωνιών που θα αγγίξει τα 600 δισ. δολάρια.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, ότι ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν είχε γνώση της δολοφονίας Κασόγκι, ενώ αναφέρθηκε στο θύμα ως «εξαιρετικά αμφιλεγόμενο πρόσωπο». «Αναφέρεστε σε ένα εξαιρετικά αμφιλεγόμενο πρόσωπο. Πολλοί δεν συμπαθούσαν αυτόν τον άνδρα στον οποίο αναφέρεστε, είτε σας αρέσει είτε όχι, έγιναν πράγματα, αλλά εκείνος δεν γνώριζε τίποτα», είπε ο Τραμπ.
«Μπορούμε να το αφήσουμε εδώ; Δεν χρειάζεται να φέρετε σε δύσκολη θέση τον προσκεκλημένο μας», πρόσθεσε ενοχλημένος, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου του ABC.
Πολλά αμερικανικά μέσα, όπως το NPR, υπενθύμισαν ότι η CIA είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε δώσει την εντολή για τη δολοφονία του Κασόγκι.
Ο Σαουδάραβας διάδοχος χαρακτήρισε σήμερα το γεγονός «οδυνηρό» για τη χώρα του και υπογράμμισε ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες κινήσεις ώστε η υπόθεση να διερευνηθεί πλήρως.
Ο Τζαμάλ Κασόγκι, πρώην συνεργάτης και στη συνέχεια επικριτής του καθεστώτος, δολοφονήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2018 μέσα στο σαουδαραβικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη από πράκτορες που είχαν σταλεί από το βασίλειο. Η σορός του διαμελίστηκε και δεν εντοπίστηκε ποτέ.
Ο μπιν Σαλμάν, ως ντε φάκτο ηγέτης της χώρας, δεσμεύτηκε στον Τραμπ για επενδύσεις ύψους ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στις ΗΠΑ.
«Πιστεύουμε στο μέλλον της Αμερικής. Πιστεύω, κύριε πρόεδρε, ότι σήμερα και αύριο θα μπορούμε να ανακοινώσουμε ότι θα αυξήσουμε αυτά τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε σχεδόν 1 τρισεκ. δολάρια για επενδύσεις», ανέφερε στο Οβάλ Γραφείο, προκαλώντας την ικανοποίηση του Τραμπ.
Επιπλέον, ο μπιν Σαλμάν τόνισε ότι επιθυμεί την αναγνώριση του Ισραήλ «το συντομότερο δυνατόν», εφόσον υπάρξουν οι προϋποθέσεις, συνδέοντας την πρόοδο με τη λύση δύο κρατών για το Παλαιστινιακό.
«Θέλουμε να συμμετάσχουμε στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Αλλά θέλουμε επίσης να διασφαλίσουμε ότι η πορεία προς μια λύση δύο κρατών έχει καθοριστεί με σαφήνεια», είπε, προσθέτοντας ότι είχε μια «εποικοδομητική συζήτηση» με τον Τραμπ και πως «θα εργαστούμε ώστε να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες το συντομότερο δυνατόν».
Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στη συνεργασία στην ασφάλεια, στην ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας και σε μεγάλης κλίμακας οικονομικές συμφωνίες. Ωστόσο, δεν αναμένεται σημαντική πρόοδος στην εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας – Ισραήλ, παρά τις πιέσεις του Τραμπ για μια τέτοια εξέλιξη.
Όπως αναφέρει το Ρόιτερς, η συνάντηση αναδεικνύει μια καίρια σχέση ανάμεσα στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και τον σημαντικότερο εξαγωγέα πετρελαίου, την οποία ο Τραμπ έχει θέσει ως προτεραιότητα στη δεύτερη θητεία του, καθώς η διεθνής κατακραυγή για τη δολοφονία Κασόγκι έχει σταδιακά μειωθεί.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν συμπεράνει ότι ο μπιν Σαλμάν είχε εγκρίνει τη σύλληψη ή τη δολοφονία του Κασόγκι στο προξενείο της χώρας στην Κωνσταντινούπολη. Ο διάδοχος αρνήθηκε ότι διέταξε την επιχείρηση, αν και παραδέχτηκε την πολιτική ευθύνη ως ηγέτης του βασιλείου.
Η θερμή υποδοχή που επιφυλάχθηκε στον μπιν Σαλμάν στην Ουάσιγκτον αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι οι σχέσεις έχουν αποκατασταθεί μετά την ένταση που είχε προκαλέσει η υπόθεση Κασόγκι.
Ο Τραμπ τον υποδέχθηκε χαμογελαστός στο κόκκινο χαλί, με τιμητική στρατιωτική φρουρά να συνοδεύει τη λιμουζίνα. Οι δύο άνδρες κοίταξαν προς τον ουρανό την ώρα που μαχητικά αεροσκάφη πετούσαν, πριν ο Αμερικανός πρόεδρος οδηγήσει τον καλεσμένο του στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου.
Κατά την ημέρα των συναντήσεων, ο διάδοχος είχε συνομιλίες στο Οβάλ Γραφείο, γευμάτισε στην αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου και παρευρέθηκε στο επίσημο δείπνο.
Οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία ετοιμάζονται να ολοκληρώσουν συμφωνίες για πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού, συνεργασία στην ειρηνική πυρηνική ενέργεια και μεγάλη επένδυση σε αμερικανικές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο που δεν κατονομάστηκε. Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι «θα πουλήσουμε» F-35 στη Σαουδική Αραβία, η οποία έχει ζητήσει την προμήθεια 48 τέτοιων αεροσκαφών.
Η συμφωνία αυτή θα αποτελέσει την πρώτη αμερικανική πώληση μαχητικών F-35 στη Σαουδική Αραβία και θα σημάνει σημαντική αλλαγή πολιτικής, με πιθανή ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, όπου μέχρι σήμερα μόνο το Ισραήλ διαθέτει αυτό το προηγμένο σύστημα.
