Αν θέλετε να προστατευθείτε από τις πέτρες στα νεφρά (νεφρολιθίαση), δεν αρκεί μόνο η αυξημένη κατανάλωση νερού. Σύμφωνα με δύο νέες μελέτες, εξίσου καθοριστικοί είναι και άλλοι διατροφικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης.
Η νεφρολιθίαση είναι ιδιαίτερα συχνή. Υπολογίζεται ότι κάθε ενήλικας έχει περίπου μία στις δέκα πιθανότητες να εμφανίσει πέτρες στα νεφρά κάποια στιγμή στη ζωή του. Ωστόσο, παρουσιάζει επίσης υψηλά ποσοστά υποτροπής, με 50% πιθανότητα επανεμφάνισης μέσα σε μία δεκαετία και έως 75% μέσα σε 20 χρόνια.
Οι λίθοι σχηματίζονται όταν ορισμένες ουσίες, όπως το ασβέστιο, τα οξαλικά και τα φωσφορικά άλατα, βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις και σε κατάλληλες συνθήκες στα ούρα. Η συσσώρευσή τους οδηγεί στη δημιουργία σκληρών σχηματισμών, γνωστών ως κρύσταλλοι, μέσα στους νεφρούς.
Για την πρόληψη της εμφάνισης αλλά και των υποτροπών, συστήνεται αυξημένη πρόσληψη υγρών. Παρ’ όλα αυτά, η συμμόρφωση σε αυτή τη σύσταση συχνά είναι δύσκολη. Επιπλέον, όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η αποτελεσματικότητα της απλής αύξησης του νερού δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.
Η πρώτη μελέτη
Για να διερευνήσουν το ζήτημα, οι επιστήμονες της πρώτης μελέτης χώρισαν τυχαία 1.658 εθελοντές σε δύο ομάδες. Οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 12 ετών και άνω (μέση ηλικία 44 ετών) και όλοι είχαν ιστορικό νεφρολιθίασης.
Οι ερευνητές ζήτησαν από την πρώτη ομάδα να καταναλώνει αρκετό νερό, ώστε να παράγει καθημερινά τουλάχιστον 2,5 λίτρα ούρα. Για να ενισχύσουν τη συμμόρφωση, τους παρείχαν «έξυπνα» μπουκάλια που κατέγραφαν την κατανάλωση νερού.
Παράλληλα, τους έστελναν υπενθυμίσεις στο κινητό, τους παρείχαν οικονομικά κίνητρα και διοργάνωσαν ενημερωτικά σεμινάρια για τη σημασία της επαρκούς ενυδάτωσης.
Στη δεύτερη ομάδα δόθηκε μόνο η συνήθης ιατρική σύσταση για αυξημένη πρόσληψη υγρών.
Όπως αναφέρουν στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet, η παρέμβαση οδήγησε πράγματι σε αυξημένη κατανάλωση υγρών και παραγωγή ούρων. Ωστόσο, αυτό δεν αποδείχθηκε αρκετό για να μειωθεί ουσιαστικά η εμφάνιση νέων λίθων.
Συγκεκριμένα, νέα πέτρα στα νεφρά εμφάνισε το 19% των συμμετεχόντων της πρώτης ομάδας και το 20% της δεύτερης. Η μείωση του κινδύνου περιορίστηκε περίπου στο 4%, ποσοστό που κρίθηκε ανεπαρκές.
Η δεύτερη μελέτη
Στη δεύτερη μελέτη, οι επιστήμονες προχώρησαν σε ανασκόπηση της διεθνούς ιατρικής βιβλιογραφίας, συμπεριλαμβάνοντας 31 προηγούμενες έρευνες που εξέταζαν τον ρόλο της διατροφής στη νεφρολιθίαση και τις παρεμβάσεις για τη μείωση των υποτροπών.
Στις μελέτες αυτές είχαν συμμετάσχει συνολικά 30.100 άτομα και τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Annals of Internal Medicine.
Όπως διαπιστώθηκε, ο κίνδυνος εμφάνισης νεφρολιθίασης μειωνόταν όταν οι συμμετέχοντες ακολουθούσαν τρεις βασικές διατροφικές παρεμβάσεις:
Αυξημένη κατανάλωση υγρών
Μείωση της πρόσληψης αλατιού
Περιορισμός της κατανάλωσης πρωτεϊνών
Μάλιστα, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις παρέμεναν αποτελεσματικές ακόμη και όταν η πρόσληψη ασβεστίου ήταν μέτρια έως υψηλή.
Επιπλέον, θετικά αποτελέσματα καταγράφηκαν και με τη χρήση ορισμένων φαρμάκων, όπως διουρητικά, αλκαλοποιητικά σκευάσματα και φάρμακα για την αντιμετώπιση της υπερουριχαιμίας (υψηλό ουρικό οξύ).
