Ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο διερεύνησαν πρόσφατα κατά πόσο οι μεσήλικες και οι ηλικιωμένοι που καταναλώνουν περισσότερα τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας, μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και καλύτερη συνολική ευεξία.
Οι επιστήμονες βασίστηκαν στα δεδομένα της μελέτης English Longitudinal Study of Ageing (ELSA), στην οποία συμμετείχαν 3.103 ενήλικες ηλικίας άνω των 50 ετών. Η εκτίμηση της διατροφικής πρόσληψης έγινε μέσω αναφορών για δύο τυχαίες ημέρες, κατά τις οποίες καταγράφηκε η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ψαριών και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (PUFAs).
Πώς αξιολογήθηκε η ευεξία
Η ευεξία μετρήθηκε σε τρεις βασικούς τομείς:
Ευδαιμονική ευεξία: αίσθηση νοήματος, σκοπού στη ζωή και προσωπικής εξέλιξης.
Ηδονική ευεξία: επίπεδα ευτυχίας και θετικών συναισθημάτων.
Ικανοποίηση: συνολική αξιολόγηση της ζωής.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν σχετικά ερωτηματολόγια και στη συνέχεια δόθηκαν βαθμολογίες για κάθε επιμέρους τομέα.
Τα πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης μελέτης περιλάμβαναν το μεγάλο και αντιπροσωπευτικό δείγμα, καθώς και την εξέταση πολλαπλών διατροφικών παραγόντων σε σχέση με τις τρεις διαστάσεις της ευεξίας, με παράλληλη προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Από την άλλη πλευρά, η έρευνα παρουσίασε και ορισμένους περιορισμούς, καθώς βασίστηκε σε δεδομένα αυτοαναφοράς, τα οποία ενδέχεται να περιλαμβάνουν αποκλίσεις ή ανακρίβειες. Επιπλέον, χρησιμοποιήθηκε διατομικός σχεδιασμός, γεγονός που σημαίνει ότι τα δεδομένα αποτυπώνουν μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα αιτιότητας.
Ποιες τροφές συνδέονται με καλύτερη διάθεση μετά τα 50; Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο British Journal of Health Psychology:
Η κατανάλωση τουλάχιστον μίας μερίδας ψαριού την εβδομάδα συνδέθηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας, ακόμη και μετά από προσαρμογή για παραμέτρους όπως η ψυχική υγεία και το εισόδημα.
Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών αρχικά φάνηκε να σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα ευεξίας, ωστόσο η συσχέτιση αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης σε άτομα με υψηλότερη πρόσληψη. Η επίτευξη της σύστασης για τουλάχιστον 5 μερίδες ημερησίως συνδέθηκε με τα υψηλότερα σκορ ευεξίας, παρότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατανάλωναν κατά μέσο όρο περίπου 2 μερίδες.
Η πρόσληψη πολυακόρεστων λιπαρών οξέων εμφάνισε πιο ασθενείς και λιγότερο σταθερές συσχετίσεις με την ευεξία.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι τα λιπαρά ψάρια πιθανόν ενισχύουν τη διάθεση μέσω της υποστήριξης των εγκεφαλικών μηχανισμών που ρυθμίζουν νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη. Αντίθετα, η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών φαίνεται να βελτιώνει την ευεξία κυρίως μέσω της μείωσης των αρνητικών ψυχολογικών συμπτωμάτων.
Διατροφή, υγεία και ευεξία: μια σύνθετη σχέση
Η μελέτη ανέδειξε ότι παράγοντες όπως η σωματική υγεία, η οικονομική κατάσταση και η ψυχολογική διάθεση επηρεάζουν τόσο τις διατροφικές επιλογές όσο και την ευεξία. Για παράδειγμα, η καλύτερη οικονομική κατάσταση μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε ποιοτικά τρόφιμα, ενώ η καλή ψυχική υγεία μπορεί να αυξήσει την ευχαρίστηση που αντλεί κανείς από τη διατροφή.
Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η διατροφή αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα που μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ευεξίας σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η αύξηση της κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών και ψαριών φαίνεται να αποτελεί μια απλή και οικονομικά αποδοτική στρατηγική για καλύτερη διάθεση και ποιότητα ζωής, αν και απαιτούνται περαιτέρω μακροχρόνιες μελέτες για την πλήρη επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.
