Πέντε ημέρες πριν την έναρξη του κονκλαβίου, οι πυροσβεστικές αρχές τοποθέτησαν την Παρασκευή την χαρακτηριστική καμινάδα στην οροφή της Καπέλα Σιξτίνα. Από εκεί θα εκπεμφθεί ο λευκός καπνός που θα ανακοινώσει την εκλογή του νέου Πάπα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, 133 καρδινάλιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας θα συγκεντρωθούν υπό τις εμβληματικές τοιχογραφίες του Μιχαήλ Άγγελου, στο παρεκκλήσι του 15ου αιώνα που βρίσκεται εντός του Αποστολικού Ανακτόρου στο Βατικανό, προκειμένου να αναδείξουν τον διάδοχο του Ποντίφικα Φραγκίσκου, ο οποίος απεβίωσε στις 21 Απριλίου.
Η εκλογική διαδικασία θα πραγματοποιηθεί με πλήρη μυστικότητα και ο κόσμος θα ενημερωθεί για την έκβασή της μέσω της παραδοσιακής καύσης των ψηφοδελτίων στη σόμπα, που θα παράξει μαύρο καπνό αν δεν υπάρχει αποτέλεσμα ή λευκό σε περίπτωση εκλογής.
Μετά τον θάνατο του Φραγκίσκου, ο οποίος υπηρέτησε ως προκαθήμενος της Εκκλησίας για δώδεκα χρόνια, κληρικοί από ολόκληρη την υφήλιο επέστρεψαν στη Ρώμη. Δικαίωμα ψήφου στο κονκλάβιο έχουν μόνο οι καρδινάλιοι κάτω των 80 ετών, ωστόσο πριν από την έναρξη των ψηφοφοριών, όλοι συμμετέχουν σε καθημερινές συναντήσεις, όπου συζητούνται οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο νέος Πάπας των 1,4 δισ. καθολικών παγκοσμίως.
Ανάμεσα στα ονόματα που αναφέρονται συχνά ως επικρατέστεροι είναι ο Luis Antonio Tagle από τις Φιλιππίνες, ο Ιταλός Pietro Parolin, πρώην ΥΠΕΞ του Βατικανού, και ο Peter Turkson από την Γκάνα. Ωστόσο, όπως λέει ένα παλιό γνωμικό της Ρώμης, «όποιος εισέρχεται στο κονκλάβιο ως Πάπας, βγαίνει καρδινάλιος» — υποδηλώνοντας πως τα φαβορί σπάνια εκλέγονται.
«Νομίζω ότι η Εκκλησία βρίσκεται σε κατάσταση προσευχής, αλλά πρέπει επίσης να θέσει τον εαυτό της σε κατάσταση έκπληξης», δήλωσε ο καρδινάλιος Gregorio Rosa Chavez, 82 ετών, στους δημοσιογράφους καθώς κατευθυνόταν προς τη συνεδρίαση της Παρασκευής το πρωί. «Θυμηθείτε τι συνέβη με τον Πάπα Φραγκίσκο – τι έκπληξη!».
Καθώς τουρίστες και προσκυνητές περνούσαν από την πλατεία του Αγίου Πέτρου, η εγκατάσταση του μεταλλικού σωλήνα με το χαρακτηριστικό καπέλο στην κορυφή του παρεκκλησίου έγινε χωρίς ιδιαίτερη προσοχή από το πλήθος. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί αντιλήφθηκαν τη σημασία της στιγμής. «Σίγουρα είναι μια ιστορική στιγμή και σίγουρα νιώθω ξεχωριστά που βρίσκομαι στη Ρώμη», δήλωσε ο Glenn Atherton, Βρετανός επισκέπτης.
Από τους 135 που πληρούν τις προϋποθέσεις για συμμετοχή στην εκλογή, δύο δεν θα δώσουν το «παρών» για λόγους υγείας.
Η μυστική διαδικασία θα ξεκινήσει την Τετάρτη 7 Μαΐου, οπότε οι συμμετέχοντες θα δώσουν όρκο τήρησης απόλυτης μυστικότητας, υπό την απειλή αφορισμού.
Την πρώτη ημέρα θα διεξαχθεί μία ψηφοφορία, και για την ανάδειξη νέου Πάπα απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία δύο τρίτων, δηλαδή 89 ψήφοι.
Από την επομένη, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο ψηφοφορίες κάθε πρωί και δύο κάθε απόγευμα.
Αν προκύψει αποτέλεσμα, τα ψηφοδέλτια θα καούν σε συνδυασμό με ειδικές χημικές ενώσεις, ώστε να παραχθεί λευκός καπνός που θα γίνει ορατός από τους συγκεντρωμένους.
Σε περίπτωση που καμία υποψηφιότητα δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη υποστήριξη στην πρώτη πρωινή ψηφοφορία, η διαδικασία επαναλαμβάνεται και μόνο μετά καίγονται τα ψηφοδέλτια.
Η απογευματινή συνεδρίαση ακολουθεί την ίδια ακριβώς διαδικασία, με καύση των ψηφοδελτίων να πραγματοποιείται μόνο μετά τη δεύτερη ψηφοφορία, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.
Εάν δεν έχει εκλεγεί νέος Πάπας, από την καμινάδα αναδύεται μαύρος καπνός.
Το παραδοσιακό σύστημα σήμανσης, που παραμένει ο μοναδικός τρόπος ενημέρωσης του κοινού, περιλάμβανε στο παρελθόν το ανακάτεμα άχυρου ή πίσσας για την παραγωγή του κατάλληλου χρώματος καπνού.
Έπειτα από περιστατικά ασάφειας, με γκρι καπνό να προκαλεί σύγχυση, το 2005 υιοθετήθηκε νέο σύστημα.
Το 2013, στο πιο πρόσφατο κονκλάβιο, το Βατικανό ανακοίνωσε τη χρήση μείγματος υπερχλωρικού καλίου, ανθρακένιου και θείου για τον μαύρο καπνό, ενώ για τον λευκό χρησιμοποίησε χλωρικό κάλιο, λακτόζη και ρητίνη πεύκου.
Δύο ξεχωριστές σόμπες βρίσκονται στη γωνία του παρεκκλησίου: μία για τα ψηφοδέλτια και μία για τα χημικά, με τον καπνό να κατευθύνεται σε κοινή καμινάδα.
Λεπτομέρειες για την ακριβή διαδικασία της επερχόμενης εκλογής δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί επίσημα.
